VII SA/Wa 1269/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-02
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, który twierdzi, że prace budowlane w sąsiednim lokalu negatywnie wpłynęły na jego nieruchomość, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tych prac?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Sąd uznał, że właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej, który wykaże swój indywidualny interes prawny, może być stroną w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli sprawa dotyczy wspólnoty mieszkaniowej. Organ powinien był zbadać, czy skarżąca wykazała negatywny wpływ robót budowlanych na jej nieruchomość, co mogłoby uzasadniać jej przymiot strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie samowolnie przeprowadzonych prac budowlanych w lokalu mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wcześniej umorzył postępowanie administracyjne. WINB uznał, że A. O., właścicielka sąsiedniego lokalu, nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej zainteresowanie wynikało jedynie z interesu faktycznego, a nie prawnego. A. O. wniosła skargę do WSA, twierdząc, że prace budowlane spowodowały szkody w jej lokalu i że jej interes prawny jest ewidentny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w związku z odwołaniem A. O. (działającej przez pełnomocnika B. O.) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] stycznia 2008r., umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnie przeprowadzonych prac budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.– umorzył postępowanie odwoławcze.
Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej samowolnie przeprowadzonych prac budowlanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. uznając, iż nie ma potrzeby wydawania żadnych merytorycznych rozstrzygnięć.
B. O. - pełnomocnik A. O., będącej właścicielką lokalu nr [...] w w/w budynku złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy stwierdził, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 K.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W tym kontekście organ II instancji uznał, że wnosząca odwołanie A. O. nie posiada przymiotu strony przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wskazał jednocześnie, że interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi się opierać na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego.
Z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało zdaniem organu, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] w W. jest własnością Wspólnoty Mieszkaniowej w zarządzie Administracji Domów Mieszkalnych [...] Sp. z o.o.
Dalej organ stwierdził, że członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej nie posiadają legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym, lecz reprezentowani są przed organami administracji publicznej przez statutowo właściwe organy spółdzielni. W konsekwencji bezpośrednie zainteresowanie skarżącej rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o jej interesie faktycznym, który nie jest samoistną przesłanką do uznania podmiotu skarżącego za stronę postępowania przed organem nadzoru budowlanego.
Organ odwoławczy przywołał również wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2001r. (sygn. akt: IV SA1610/99), z którego wynikało, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony.
Twierdzenie wnoszącej odwołanie, iż decyzja PINB W. z dnia [...] stycznia 2008 r. dotyczy jej praw i obowiązków, nie zostało w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane i tym samym nie znaleziono podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła A. O., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła, że dokumentacja projektowa sporządzona w sprawie była nierzetelna, roboty budowlane w lokalu mieszkalnym nr [...] w przy ul. [...] w W. doprowadziły do szkody w jej lokalu, a to stanowi iż jej interes prawny jest ewidentny. Zdaniem skarżącej jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu wynika z przepisu art. 28 kpa i został potwierdzony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 1799/07.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W ocenie Sądu, postępowanie organu odwoławczego dotknięte zostało obrazą przepisów art. 7, 77 i 107 k.p.a., w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a potem właściwego uzasadnienia decyzji. Naruszenie wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego nastąpiło w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ całkowicie pozbawione oparcia faktycznego.mógł trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz prawidłowo rozstrzygnąć o możliwości bycia stroną postępowania.
Tymczasem Wojewoda [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na krótkim stwierdzeniu, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony, gdyż reprezentowani są przed organami administracji publicznej przez statutowo właściwe organy spółdzielni. W konsekwencji uznał, że zainteresowanie skarżącej rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o jej interesie faktycznym, który nie jest samoistną przesłanką do uznania podmiotu skarżącego za stronę postępowania.
W ocenie Sądu są to stwierdzenia całkowicie pozbawione oparcia faktycznego.
Żaden z dokumentów ani okoliczności sprawy nie wskazywały aby skarżącej czy inwestorowi przysługiwało praw do lokalu o charakterze spółdzielczym. Przeciwnie materiał sprawy wskazuje (a potwierdzone to zostało oświadczeniem pełnomocnika skarżącej złożonym na rozprawie sądowej), iż skarżąca posiada prawo własności lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość oraz, że właściciele lokali tworzą wspólnotę mieszkańców.
Natomiast z orzecznictwa Sądów Administracyjnych wynika, że członek wspólnoty mieszkaniowej, jeśli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota.
Zgodnie z przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy należało dokonać analizy wzajemnych relacji między lokalami skarżącej i inwestorów oraz ustalić czy istnieje wpływ robót budowlanych w lokalu inwestorów na lokal skarżącej.
Zatem ocenie organu podlegać powinno czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej "sąsiadującej w pionie" z taką samą nieruchomością w której prowadzi się roboty budowlane (a w konsekwencji postępowanie w ramach nadzoru budowlanego), był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych.
Organ powinien rozważyć, czy w okolicznościach sprawy podstawą przyznania skarżącej przymiotu strony mogą być podnoszone przez nią zarzuty związane z wadliwością robót budowlanych zwłaszcza w związku z naruszeniami przepisów działu V – bezpieczeństwo konstrukcji - rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przepisy te, bowiem odnoszą się również do adaptacji pomieszczeń w istniejących już budynkach (§ 2 w/w rozporządzenia).
Rozpoznając sprawę ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oceni biorąc pod uwagę powyższe wskazania Sądu, czy odwołującej się przysługuje przymiot strony, a tym samym czy odwołanie pochodzi od strony i wymaga rozpoznania.
Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło