I OSK 348/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-09
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Iwona Kosińska, Jolanta Rajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje dopłata do wypoczynku, jeśli w roku zwolnienia nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w naturze, ale nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego za ten urlop?Ratio decidendi
Dopłata do wypoczynku nie przysługuje policjantowi, który w roku zwolnienia ze służby nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w naturze, lecz nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego za ten urlop. Świadczenie to jest ściśle związane z faktycznym korzystaniem z urlopu, a pobranie ekwiwalentu wyklucza możliwość otrzymania dopłaty.Stan faktyczny
K. Z., policjant, złożył wniosek o dopłatę do wypoczynku za 2008 r. po zwolnieniu ze służby w dniu 30 czerwca 2008 r. Organy policji odmówiły przyznania dopłaty, argumentując, że skarżący nie był już policjantem w momencie składania wniosku i pobrał ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że dopłata nie przysługuje, jeśli policjant pobrał ekwiwalent za urlop. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez K. Z.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rajewska Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 302/08 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dopłaty do wypoczynku za 2008 r. oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 302/08, po rozpatrzeniu skargi K. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Chełmie z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie wypłaty wnioskowanej dopłaty do wypoczynku.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w dniu [...] czerwca 2008 r. K. Z. złożył do Komendanta Miejskiego Policji w Chełmie wniosek o przyznanie dopłaty do wypoczynku za 2008 r. Do wniosku dołączył fakturę VAT wystawioną w dniu [...] maja 2008 r., dotyczącą przedpłaty w kwocie 100 zł za noclegi nad Jeziorem [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. Komendant Miejski Policji w Chełmie odmówił skarżącemu wypłaty dopłaty do wypoczynku uzasadniając to okolicznością, że w dniu złożenia wniosku skarżący nie był już policjantem, ponieważ został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Chełmie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 114 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277, ze zm.) policjant zwalniany ze służby otrzymuje enumeratywnie w tym przepisie wymienione świadczenia pieniężne, wśród których nie występuje świadczenie zwane "dopłatą do wypoczynku". Skoro K. Z. złożył wniosek o przyznanie tego świadczenia po zwolnieniu ze służby w Policji, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Równocześnie, jak ustalił organ odwoławczy, K. Z. pobrał ekwiwalent za niewykorzystany urlop w dniu [...] lipca 2008 r., a więc po złożeniu wniosku o dopłatę do wypoczynku, który został złożony [...] czerwca 2008r. W ocenie organu II instancji, co prawda treść § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 236) mogłaby sugerować, że wnioskodawcy takie świadczenie przysługiwałoby w sytuacji, gdyby nie pobrał on ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby, to jednak, mając na względzie art. 114 ustawy o Policji, przepis § 3 rozporządzenia nie może być rozpatrywany z pominięciem wskazanego artykułu ustawy, gdyż doprowadziłoby to do tego, że policjant, który został zwolniony ze służby otrzymałby świadczenie pieniężne - dopłatę do wypoczynku, nieprzewidziane w tym przepisie dla policjanta zwalnianego ze służby. Równocześnie organ II instancji stanął na stanowisku, że pismo Komendanta Powiatowego Policji w Chełmie z [...] czerwca 2008 r. nie zachowywało formy wymaganej dla decyzji administracyjnej. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż pismo to, choć wadliwe formalnie, zawierało elementy, które są uznawane w orzecznictwie za niezbędne dla zakwalifikowania pisma jako decyzji administracyjnej.
Skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] lipca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył K. Z. W ocenie skarżącego jego zwolnienie ze służby w Policji nie może mieć żadnego znaczenia w sprawie dotyczącej przyznania dopłaty do wypoczynku. Jedyną okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania dopłaty jest w świetle § 3 rozporządzenia w sprawie świadczeń socjalnych sytuacja, w której policjant pobrał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, przysługujący w roku kalendarzowym, w którym policjant został zwolniony ze służby. Jak stwierdził skarżący wniosek o przyznanie dopłaty złożył w dniu [...] czerwca 2008 r., niezwłocznie po dokonaniu przedpłaty za pobyt w ośrodku wczasowym, zatem dopłata powinna być wypłacona do dnia [...] lipca 2008 r. Z kolei ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy skarżący odebrał [...] lipca 2008 r., a więc po upływie terminu, w którym Komendant Miejski Policji w Chełmie był obowiązany wypłacić dopłatę do wypoczynku. Ponadto w ocenie skarżącego błędne jest powoływanie się przez organ na treść art. 114 ustawy o Policji, ponieważ przepis ten nie reguluje spraw związanych z wypłatą tzw. innych świadczeń pieniężnych, do których zalicza się dopłata do wypoczynku. Prawo do tego świadczenia powstaje z chwilą nabycia w danym roku kalendarzowym prawa do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze, a jedynym aktem prawnym, który reguluje zasady przyznawania i wypłaty dopłaty do wypoczynku, jest rozporządzenie w sprawie świadczeń socjalnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że skarżący nabył w dniu 1 stycznia 2008 r. prawo do urlopu wypoczynkowego za 2008 r., którego nie mógł wykorzystać "w naturze" wskutek odsunięcia go od zajęć służbowych po otrzymaniu przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności skarżącego do służby w Policji. Prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2008 r. skarżący nabył w dniu zwolnienia ze służby, a więc w dniu [...] czerwca 2008 r. Pomimo, że należność ta pozostawiona była w kasie Komendy Powiatowej Policji do jego dyspozycji od dnia zwolnienia ze służby, to odebrał on ją dopiero w dniu [...] lipca 2008 r. W ocenie organu żądanie skarżącego wypłaty dopłaty do wypoczynku miałoby uzasadnienie prawne, gdyby wniosek o wypłacenie tego świadczenia złożył najpóźniej w ostatnim dniu służby. W związku z tym, iż wniosek o wypłatę dopłaty do wypoczynku skarżący złożył już po zwolnieniu ze służby w Policji, a więc po dniu, w którym zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwolniony ze służby otrzymuje ekwiwalent za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, skarżący nie nabył prawa do dopłaty do wypoczynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 302/08 uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że badając zaskarżoną decyzję dostrzegł pewne uchybienia organu, dotyczące w szczególności zastosowanych przepisów i uzasadnienia decyzji, uchybienia te jednak nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż gdyby do nich nie doszło, treść rozstrzygnięcia i tak musiałaby być taka, jaka została przyjęta w zaskarżonej decyzji. Uchybienia te nie są zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystarczające, aby uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
W ocenie Sądu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 236), nie określa formy prawnej działania organu podejmującego rozstrzygnięcie w sprawie przyznania dodatku do wypoczynku. Sprawę tę zainicjował K. Z. składając wniosek w dniu [...] lub [...] czerwca 2008 r. (data sporna między stronami, ale nie mająca znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy). Sąd I instancji powołując się na treść art. 104 § 1 kpa oraz §1 pkt 4 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261) stanął na stanowisku, że uprawnienie do dopłaty do wypoczynku zaliczyć należy do spraw osobowych policjantów, które załatwia się w formie rozkazu personalnego (decyzji). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin. Sąd przywołał treść § 1 ust. 1 i § 3 tego rozporządzenia i uznał, że organ odwoławczy jako jedną z podstaw prawnych decyzji odmownej błędnie wskazał art. 114 ustawy o Policji, powołując się na to, że przepis ten nie wymienia wśród świadczeń należnych policjantowi zwalnianemu ze służby, a takim jest skarżący, dochodzonego przez niego świadczenia, zatem przepis ten nie może być podstawą prawną decyzji o odmowie wypłaty dodatku, ponieważ reguluje zupełnie inne kwestie, mianowicie wskazuje świadczenia, jakie otrzymuje policjant zwalniany ze służby. Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że jest to kwestia bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o prawie skarżącego do dopłaty za wypoczynek, gdyż świadczenie to nie jest regulowane ustawą o Policji, lecz rozporządzeniem w sprawie świadczeń socjalnych. Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że w świetle § 1 rozporządzenia warunkiem nabycia prawa do dopłaty do wypoczynku jest nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. Skarżący prawo do urlopu w roku 2008 nabył, w konsekwencji nabył też prawo do dopłaty do wypoczynku. Nie ma zatem znaczenia podnoszona przez organ okoliczność, że w chwili składania wniosku skarżący nie był już policjantem, w związku ze zwolnieniem go z dniem [...] czerwca 2008 r. ze służby. Ponadto skarżący w terminie złożył wniosek o dopłatę do wypoczynku po dokonaniu dnia [...] maja 2008 r. przedpłaty za pobyt w ośrodku wczasowym. W tej sytuacji zdaniem Sądu I instancji skarżący spełnił warunki ubiegania się o dopłatę. Jednakże w rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma interpretacja § 3 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin. Zdaniem Sądu pierwszoinstancyjnego jest poza sporem, że skarżący pobrał ekwiwalent za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem go ze służby oraz fakt, że nastąpiło to w dniu [...] lub [...] lipca 2008 r. (data sporna między stronami, co nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia), ponad miesiąc po złożeniu wniosku o dopłatę. Literalna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do wniosku, że o utracie prawa do dopłaty decyduje faktyczny moment pobrania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Oznacza to, że prawo do dopłaty nie przysługuje tylko wówczas, gdy ekwiwalent został faktycznie pobrany (np. z kasy jednostki, w której policjant pełnił służbę) przed datą złożenia wniosku o dopłatę. Za taką interpretacją § 3 rozporządzenia opowiada się skarżący. Zdaniem Sądu orzekającego nie jest to trafne stanowisko. Użytego bowiem w tym przepisie sformułowania "pobrał" nie można rozumieć zbyt dosłownie, efekty wykładni językowej muszą być w tym przypadku skorygowane o wyniki wykładni celowościowej i systemowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że z samej istoty świadczenia o którym mowa wynika, że jest ono związane z korzystaniem przez policjanta z urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym. Skoro policjant w związku ze zwolnieniem ze służby nie wykorzystał prawa do urlopu w naturze, przysługuje mu z tego tytułu prawo do ekwiwalentu i nie powinien korzystać z dopłaty do wypoczynku, ze swej istoty związanej z wykorzystaniem urlopu w naturze. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w roku, w którym policjant został zwolniony ze służby, nie skorzystał on z urlopu wypoczynkowego, gdyż od początku roku 2008 skarżący z powodu długotrwałej choroby został zwolniony od zajęć służbowych. Zgodnie zaś z dyspozycją § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740, ze zm.) policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie zwolnienia od zajęć służbowych. W związku z tym treść § 3 rozporządzenia należy, zdaniem Sądu I instancji, interpretować w ten sposób, że świadczenie w postaci dopłaty do wypoczynku nie przysługuje, jeżeli w danym roku policjant nabył prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Potwierdzeniem nabycia przez skarżącego prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za 2008 r. był natomiast rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Chełmie, mocą którego K. Z. został zwolniony ze służby. W tym stanie sprawy Sąd I instancji stwierdził, że odmowa przyznania skarżącemu dopłaty do wypoczynku, choć błędnie uzasadniona w zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji, była zgodna z prawem, ponieważ skarżącemu nie przysługuje prawo do dopłaty do wypoczynku w związku z tym, że wskutek odsunięcia od zajęć służbowych, a następnie zwolnienia ze służby, nie wykorzystał przysługującego mu urlopu za 2008 r. w naturze, lecz uzyskał w zamian ekwiwalent pieniężny. Dostrzeżone natomiast przez Sąd I instancji, wskazane uchybienia organu, dotyczące w szczególności zastosowanych przepisów i uzasadnienia decyzji, nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż gdyby do nich nie doszło, treść rozstrzygnięcia i tak musiałaby być taka, jaka została przyjęta w zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem w opinii Sądu podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł K. Z. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- prawa materialnego, tj. błędną wykładnię § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 236) w związku z art. 73 ust. 6 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że ograniczenie możliwości uzyskania przez emeryta policyjnego "dopłaty do wypoczynku" (do której uzyskał uprawnienie przed zwolnieniem ze służby w Policji) może nastąpić z uwagi na niewykorzystanie przez niego urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, oraz
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 2 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie, że zaskarżone postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji zawiera błędne uzasadnienie prawne, co narusza zasadę przekonywania i nakaz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz obowiązek zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wyrażone w art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, strona skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, iż warunkiem umożliwiającym wypłacenie skarżącemu "dopłaty do wypoczynku" było skorzystanie przez niego z urlopu wypoczynkowego w 2008 r. Dopłata ta przysługuje, jak wskazuje jej nazwa, do wypoczynku - a nie do urlopu i nie było przeszkód, aby skarżący oraz jego rodzina mogli ją otrzymać i wypocząć w ośrodku wczasowym po jego zwolnieniu ze służby. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wykładnię celowościowo-systemową, którą zastosował Sąd, należy uznać za błędną także z uwagi na treść § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji, ponieważ z przepisu tego wynika, że "dopłata do wypoczynku" przysługuje policjantowi na koniec roku kalendarzowego również wówczas, gdy nie wykorzystał przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, ani nawet nie korzystał z wypoczynku w ośrodku wczasowym.
Strona skarżąca podkreśliła, że za wykładnią literalną § 3 rozporządzenia przemawia wykładnia celowościowa, która wskazuje na to, że przepisy określone w jego § 2 i § 3 miały na celu jedynie uniknięcie sytuacji, kiedy większość policjantów pobierałoby "dopłatę do wypoczynku" już w styczniu każdego roku. Rozwiązanie takie wynika z możliwości budżetu Policji, który zasilany jest przez cały rok. Zdaniem kasatora brak jest przesłanek uzasadniających wykładnię uznającą, że termin "pobrał" został użyty w innym znaczeniu niż literalne.
Skarżący skargą kasacyjną uznał również, że zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i rozstrzygnięcia organów I i II instancji w kwestii przyznania skarżącemu dopłaty do wypoczynku za 2008 r. zostały wydane z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 kpa. Wobec bowiem błędnego uzasadnienia prawnego, nie zostały w niniejszej sprawie wyjaśnione podstawy prawne rozstrzygnięcia dotyczącego postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu "dopłaty do wypoczynku". Stanowi to naruszenie przez organy przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 107 § 3 kpa) i to w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę na postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do wypoczynku tym samym uznał słuszność przepisów zastosowanych przez ten organ administracji. Reasumując autor skargi kasacyjnej stanął na stanowisku, że złożona skarga kasacyjna jest zasadna i wymaga uwzględnienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, uznał zawarte w niej zarzuty za całkowicie bezzasadne i wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie obejmuje zarzuty dotyczące obydwu podstaw kasacyjnych z art. 174 wskazanej ustawy. Rozważenie zasadności podstaw kasacyjnych należy rozpocząć od zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego może być dokonana tylko na tle niepodważonych ustaleń co do stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 2 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie, że zaskarżone postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji zawiera błędne uzasadnienie prawne, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oba te zarzuty są całkowicie chybione. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przepis art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiący, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, nie miał w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd nie mógł zaś naruszyć przepisów ustawy, których nie stosował. Dodatkowo podkreślić należy, że zarzut ten nie został w skardze kasacyjnej w żaden sposób uzasadniony. Natomiast naruszenie przepisów art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w związku z art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa) autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, nie uwzględniając, że zaskarżone postanowienie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji zawiera błędne uzasadnienie prawne, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Taki zarzut skargi kasacyjnej nie znajduje uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo zauważył i przeanalizowała stwierdzone wady kontrolowanej decyzji administracyjnej, a w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 302/08 jasno wyjaśnił i przekonywująco wykazał, że dostrzeżone błędy decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji dotyczące w szczególności zastosowanych przepisów i uzasadnienia decyzji, nie miały i nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż nawet gdyby do nich nie doszło, treść rozstrzygnięcia i tak musiałaby pozostać taka, jaka została przyjęta w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że w takim przypadku brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z taką oceną Naczelny Sąd Administracyjny się zgadza.
Wobec nieskutecznego kwestionowania w skardze kasacyjnej ustalonego stanu faktycznego sprawy można dokonać oceny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 236 - w wersji obowiązującej na dzień wydania skarżonej decyzji), wydanego na podstawie art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277, ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 i § 2 ust. 3 tego rozporządzenia policjantowi, który w związku z pełnieniem służby nabył w danym roku kalendarzowym prawo do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze, oraz uprawnionym członkom jego rodziny przysługuje świadczenie pieniężne, zwane "dopłatą do wypoczynku". Wypłata tego świadczenia następuje na wniosek policjanta złożony nie wcześniej niż po dokonaniu opłaty lub przedpłaty za pobyt policjanta bądź uprawnionego członka jego rodziny w ośrodku wczasów albo za pobyt uprawnionego dziecka na kolonii lub obozie młodzieżowym lub na 30 dni przed dniem rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 dni kalendarzowych albo takiej części urlopu wypoczynkowego, którego wymiar łącznie z dotychczas wykorzystanym urlopem osiągnie 14 dni kalendarzowych w roku, za który przysługuje dopłata do wypoczynku albo na 30 dni przed upływem roku kalendarzowego, za który przysługuje dopłata do wypoczynku, jeżeli uprzednio nie zaszły okoliczności wymienione wcześniej. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego wyżej rozporządzenia dopłata do wypoczynku nie przysługuje, jeżeli policjant pobrał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, przysługujący w roku kalendarzowym, w którym policjant został zwolniony ze służby.
Rozpatrując w świetle treści przywołanych przepisu prawa postawiony w skardze zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin w związku z art. 73 ust. 6 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że ograniczenie możliwości uzyskania przez emeryta policyjnego dopłaty do wypoczynku (do której uzyskał uprawnienie przed zwolnieniem ze służby w Policji) może nastąpić z uwagi na niewykorzystanie przez niego urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony, bowiem błędna wykładnia przepisu prawa ma miejsce wówczas, gdy sąd dokonuje niewłaściwej jego interpretacji, czyli takiej, która nie odpowiada żadnej z dopuszczalnych reguł wykładni prawa. Wbrew przekonaniu autora skargi kasacyjnej, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma interpretacja § 3 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom oraz członkom ich rodzin. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem autora skargi kasacyjnej, że dokonując interpretacji tego przepisu prawa Sąd winien był kierować się jedynie wykładnią literalną. Przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa nie jest bowiem dopuszczalne ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej. Dokonując wykładni niezbędne jest wprowadzanie wykładni celowościowej oraz wykładni systemowej. Nie można dokonywać wykładni w oderwaniu od całości regulacji prawnej w danej ustawie oraz w innych ustawach lub przepisach wydanych na podstawie delegacji ustawowej. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził, wskazując na zastosowanie wykładni celowościowej i systemowej, wszechstronną i dogłębną analizę § 3 rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r. Dokonana w ten sposób przez Sąd wykładnia tej normy prawnej odpowiada natomiast standardom wykładni prawa w demokratycznym państwie prawnym. Za trafne i prawidłowe Naczelny Sąd Administracyjny uznał stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że świadczenie w postaci dopłaty do wypoczynku jest związane z korzystaniem przez policjanta z urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym. Jeśli zatem w danym roku kalendarzowym policjant, w związku ze zwolnieniem ze służby, w ogóle nie skorzystał z nabytego prawa do urlopu w naturze, to wówczas przysługuje mu z tego tytułu prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a nie dopłata do wypoczynku. W rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sprawie policjant, że względu na stan zdrowia, najpierw został odsunięty od zajęć służbowych, a następnie zwolniony ze służby. Nie wykorzystał przysługującego mu za 2008 r. urlopu i z tego tytułu nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego, który został mu wypłacony.
Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że również w tym zakresie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie dopuścił się ani błędnej wykładni polegającej na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, ani niewłaściwego zastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, ani takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło