I SA/Sz 262/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-12-03
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Kazimiera Sobocińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie wspólnotowe, które nie zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, może być podstawą do nałożenia obowiązków na jednostkę w Polsce?Ratio decidendi
Rozporządzenie wspólnotowe, które nie zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, nie może być podstawą do nałożenia obowiązków na jednostkę w Polsce. Obowiązki prawne muszą wynikać z przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób, a elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli. W przypadku braku polskiej publikacji, organ celny nie miał podstaw do zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1972/2003.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła kwotę długu celnego i podatek VAT na zgłoszenie celne grysu kukurydzianego. Skarżąca spółka kwestionowała zastosowanie Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003, argumentując, że nie zostało ono opublikowane w języku polskim w momencie zgłoszenia celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że rozporządzenie to nie mogło być podstawą nałożenia obowiązku z powodu braku polskiej publikacji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi C. P. P. T. P. Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Celnej w S., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] określającą "C. P. P. T. P." - Spółce z o.o.
z siedzibą w T. kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług na podstawie zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 25 czerwca 2004 r. w Oddziale Celnym Nabrzeże Ł. zostało przyjęte zgłoszenie celne na formularzu SAD o dopuszczenie do wolnego obrotu grysu kukurydzianego, objętego przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej procedurą składu celnego. Organ I instancji, mając na uwadze przepisy art.3 pkt 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. (WE L 293
z 11.11.2003 r.), wezwał stronę do przedstawienia dowodu, potwierdzającego, że
w odniesieniu do zgłoszonego towaru nie ubiegano się o zwrot wywozowy w kraju eksportu.
Z uwagi na to, że w wyznaczonym terminie strona nie przedłożyła powyższego dowodu, Naczelnik Urzędu Celnego w S. wydał decyzję, określającą kwotę wynikającą z długu celnego odpowiednią dla grysu kukurydzianego zaklasyfikowanego do kodu Taric 1104 23 10 00 ze stawką "erga omnes" w wysokości 152 EUR za 1000 kg.
Od decyzji powyższej importer wniósł odwołanie, w którym zakwestionował podstawy do zastosowania przez organ celny przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003
z dnia 10 listopada 2003 r., w dniu zgłoszenia celnego nie ogłoszonego oficjalnie w języku polskim, a w konsekwencji odmowę zastosowania do zgłoszonego towaru zerowej stawki celnej, a także zarzucił naruszenie przepisów postępowania celnego przez wydanie decyzji
w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją zawartą na karcie zgłoszenia celnego.
Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania zgodności decyzji organu pierwszej instancji z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, iż przedmiotem spornego
w sprawie zgłoszenia celnego jest grys kukurydziany luzem, który to towar przed dniem akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej objęty był procedurą składu celnego na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia 10 lutego 2004 r. Zgodnie ze Wspólnotową Taryfą Celną towar w postaci grysu kukurydzianego jest klasyfikowany do kodu Taric: 1104 23 10 00. W dniu dokonania zgłoszenia celnego dla towaru tego przewidziano w tej taryfie stawkę celną "erga omnes" w wysokości 152 EUR/1000 kg. W związku
z przystąpieniem do niej z dniem 1 maja 2004 r. dziesięciu nowych państw członkowskich Unia Europejska wprowadziła określone mechanizmy przejściowe pozwalające na to, aby pewien przepływ towarów rozpoczęty przed przystąpieniem i zakończony po przystąpieniu nadal był objęty poprzednimi przepisami celnymi tychże państw członkowskich. Mechanizmy te opisane zostały w części 5 "Unia celna" Załącznika IV do Aktu Przystąpienia.
Organ podkreślił, iż w celu ochrony niektórych sektorów rynku, w związku z akcesją nowych państw członkowskich, w drodze dodatkowych rozporządzeń Unia Europejska wprowadziła odstępstwa od środków przejściowych zawartych m.in. w Załączniku IV do Aktu Przystąpienia, które to odstępstwa mają na celu uniknięcie ryzyka zakłóceń w handlu. Z art. 3 Rozporządzenia nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji wynika, że jego przepisy stosuje się w drodze odstępstwa od postanowień Załącznika IV części 5 Aktu Przystąpienia oraz art. 20 i art. 214 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz że produkty wymienione w jego art. 4 ust. 5, które przed 1 maja 2004 r. były w swobodnym obrocie we Wspólnocie, według stanu Wspólnoty na dzień 30 kwietnia 2004 r. lub w jednym z nowych Państw Członkowskich, a w dniu 1 maja 2004 r. są tymczasowo składowane (...) we Wspólnocie rozszerzonej, lub które są transportowane po poddaniu formalnościom wywozowym wewnątrz Wspólnoty rozszerzonej, należy obciążyć należnością przywozową "erga omnes" według stawki obowiązującej w dniu dopuszczenia do obrotu, czego jednak nie stosuje się do produktów wywożonych ze Wspólnoty Piętnastki, jeśli importer przedstawi dowody, że nie ubiegano się o żadną refundację wywozową względem tych produktów w kraju eksportującym. Na wniosek importera eksporter zapewni otrzymanie potwierdzenia przez właściwy organ na zgłoszeniu wywozowym, że nie ubiegano się o refundację wywozową względem tych produktów w kraju eksportującym. Według art. 4 ust. 5 omawianego Rozporządzenia, zasada ta ma zastosowanie do produktów objętych wskazanymi w nim kodami CN.
W odniesieniu do Polski wskazano m.in., iż dotyczy to również towarów objętych pozycją CN 1104, do której zaklasyfikowany jest przedmiotowy grys kukurydziany, tak więc przepis art. 3 odnosi się również do tego towaru.
Organ wskazał, że spółka nie przedłożyła wymaganych dowodów jakie wynikają
z omawianego rozporządzenia Komisji (WE), dlatego należało się odwołać do art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zawartej w nim reguły, iż dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym i powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a także do art. 214 ust. 1 WKC, gdzie wskazano, iż z wyjątkiem przypadków, w których szczególne przepisy tego Kodeksu nie stanowią inaczej i bez uszczerbku dla ust. 2, kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towarów w chwili powstania długu celnego. W chwili powstania długu celnego dla przedmiotowego towaru obowiązywała stawka celna "erga omnes" w wysokości 152 EUR/1000 kg i taką stawkę zastosował organ celny.
Odnosząc się do zarzutu naliczenia stawek celnych "erga omnes" na podstawie przepisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003, niepublikowanego w języku polskim, organ odwoławczy uznał też za konieczne wskazać, iż w dniu dokonywania zgłoszenia celnego zdecydowania większość aktów prawnych wspólnotowych, w tym również sporne Rozporządzenie, dostępna była w języku polskim na stronach internetowych Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej jak również na stronie portalu prawnego Unii Europejskiej (www.europa.eu.int/eur-Iex), a także zauważył, że wbrew twierdzeniom strony rozporządzenie Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi (...) zostało opublikowane w polskim Specjalnym Wydaniu Dziennika Urzędowego WE w Rozdziale 3, tomie 40, strona 474 (Dz.U.UE-sp.03-40-474). Wcześniej rozporządzenie to zostało opublikowane w językach tzw. "starych" krajów członkowskich w Dz.U. UE seria L nr 293 z 11 listopada 2003 r.
W skardze na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w S. Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła obu decyzjom:
- rażące naruszenie art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania dotyczących braku podstawy prawnej do wydania decyzji przez organ celny pierwszej instancji i uznanie za prawidłowe stanowiska, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje akt prawny nie opublikowany w języku polskim,
- rażące naruszenie art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej przez naliczenie cła bez podstawy prawnej, a tym samym naruszenie zaufania strony do organów państwa,
- rażące naruszenie zasad postępowania określonych w art. 120, art. 121 i art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, ze przepisy Załącznika IV pkt 5 Aktu Przystąpienia, zawierające przejściowe środki celne nie znajdują w sprawie zastosowania i przyjęcie w jego wyniku, że do zgłoszonego towaru nie może zostać zastosowana zerowa stawka celna, pomimo jego wspólnotowego pochodzenia,
- rażące naruszenie art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez naliczenie cła bez podstawy prawnej,
- rażące naruszenie art. 120, art. 121, art. 122 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nieprawdziwe wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sporne Rozporządzenie Komisji z dnia nr 1972/2003 z dnia 10.11.2003 r. opublikowane zostało w Dz.U. UE seria L nr 293 z 11.11.2003 r. oraz w Specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego WE, podczas gdy w rzeczywistości w dniu dokonania przez stronę skarżącą zgłoszenia celnego opublikowane zostało dopiero w miesiąc po tym zgłoszeniu i w formie przez polskie prawo niedozwolonej, tj. wyłącznie w formie publikacji internetowej,
- rażące naruszenie art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez stwierdzenie, że to sama strona skarżąca złożyła zgłoszenie celne ze wskazaniem stawki celnej "erga omnes", podczas gdy złożenie takie wymuszone zostało na niej przez funkcjonariuszy celnych, którzy nie chcieli przyjąć zgłoszenia celnego ze stawką zerową i zwolnić towaru niezbędnego jej przy produkcji,
- rażące naruszenie art. 120, art. 121, art. 122 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 88 Konstytucji RP poprzez dowolną ich interpretację i uznanie, iż pojęcie ogłoszenia aktu prawnego można rozumieć jako upublicznienie tego aktu w dowolny sposób,
- rażące naruszenie art. 121, art. 123, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej "poprzez pominięcie i nieuwzględnienie w materiale sprawy dowodowym sprawy wniosków przedstawionych przez stronę, która wniosła o uwzględnienie treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. oraz stanowiska Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej z dnia 29.04.2005 r., których treść jednoznacznie potwierdza, że nie można w Polsce stosować prawa nie nieopublikowanego",
- rażące naruszenie art. 121, art. 123 i art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej "przez powołanie w uzasadnieniu decyzji glosy do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, której treść nie była przedstawiona stronie, a w dodatku jest błędna i zdaniem strony skarżącej została sporządzona dla potrzeb procesu",
- rażące naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej "w szczególności przez mylne wskazanie i błędne wyjaśnienie stronie przyczyn naliczenia na przedmiotowy towar cła, oraz nie wyjaśnienie tego, dlaczego organ celny uznał, że nie znajduje zastosowania załącznik IV pkt 5 Aktu Przystąpienia, a ma znaleźć zastosowanie przepis, który w chwili zgłoszenia celnego nie był ogłoszony i opublikowany a zgodnie z wiedzą strony w chwili obecnej nie został opublikowany inaczej, jak na stronie internetowej Komisji Unii Europejskiej",
- rażące naruszenie art. 43 ustawy o języku polskim przez wydanie decyzji z po-wołaniem się na przepisy, które nie zostały ogłoszone w języku polskim,
- rażące naruszenie art. 20 Rozporządzenia Rady nr 2913/1992 z dnia 12.10.1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z częścią II instrukcji wypełniania dokumentu SAD przez niepodanie przez organ celny w decyzji, jaką zastosował stawkę celną,
- rażące naruszenie przepisów Załącznika IV pkt 5 (Unia celna) do Aktu Przystąpienia (Dz.U. Nr 90, poz. 864), zawierającego przejściowe środki celne, przez nie uznanie zerowej stawki celnej dla zgłoszonego towaru, pomimo jego wspólnotowego pochodzenia,
- rażące naruszenie art. 27 Konstytucji RP przez powoływanie się przez organ celny na rozporządzenie, które nie zostało opublikowane w języku urzędowym RP, tj. języku polskim,
- rażące naruszenie art. 2 ustawy z dnia 20.07.2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP poprzez powoływanie się organu celnego na rozporządzenie, które w Polsce nie obowiązuje z powodu braku jego opublikowania w języku polskim,
- rażące naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP przez powoływanie się organu celnego na ogłoszenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11.05.2004 r. (M.P. Nr 20, poz. 359) jako na podstawę obowiązywania spornego Rozporządzenia nr 1972/2003, podczas gdy ogłoszenie to pełnić może jedynie rolę informacyjną a nie normatywną i nie może być traktowane chociażby jako wykładnia prawa.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej zawarł w uzasadnieniu skargi obszerne wywody zmierzające w konsekwencji do wykazania, iż nie ma żadnego uzasadnienia prawnego powoływanie się organów na obowiązywanie w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego postanowień Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972 z dnia 10 listopada 2003 r. w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.U. UE L 293 z 11.11.2003 r. ze zmianami), a to w związku z brakiem jego uprzedniego opublikowania w języku polskim.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt 451/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę skarżącej Spółki.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GSK 964/07 uchylił powyższy wyrok WSA w S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż zgodnie z art. 234 TWE Sąd każdego z państw członkowskich, który poweźmie wątpliwość, co do wykładni Traktatu oraz ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i Europejski Bank Centralny może zwrócić się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jest to zasadniczy mechanizm współpracy prawnej między sądami krajowymi, a Trybunałem Sprawiedliwości (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2006 r. P 37/05, OTK-A 2006/11/177). Z kolei jak wyjaśnił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w pkt 12 noty informacyjnej dotyczącej składania przez sądy krajowe wniosków o wydanie orzeczeń w trybie prejudycjalnym (2005/C143/01), sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, jest co do zasady zobowiązany skierować do Trybunału pytanie prejudycjalne, chyba że Trybunał orzekał już w tej kwestii, a jakikolwiek nowy kontekst nie rodzi poważnych wątpliwości co do możliwości stosowania jego wcześniejszego orzecznictwa. NSA wskazał również, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytanie wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave (Republika Czeska) wypowiedział się w kwestii możliwości powoływania się na przepisy wspólnotowe nie przetłumaczone na język państwa członkowskiego, przy czym chodziło o rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia
2 lipca 2003 r., które po przystąpieniu Republiki Czeskiej do Wspólnoty, w chwili popełnienia spornych czynów nie zostało jeszcze opublikowane w języku czeskim.
W pkt 51 orzeczenia z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma Lux przeciwko Celni reditelstvi Olomouc (Dz. Urz. WE C Nr 51, str. 13 z dnia 23 lutego 2008r.) Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków." Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił także (pkt 61), że orzekając o niemożności powoływania się na rozporządzenie wspólnotowe nie opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek w tym państwie członkowskim Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 234 TWE. Wskazać należy, że jednoznaczna i dokładna odpowiedź w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego w danej sprawie, a także mimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii, faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że powołane orzeczenie zawiera wykładnię art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zdanie 1 TWE, a rozważania w nim zawarte znajdują pełne zastosowanie do kwestii będącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy.
W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowa wykładnia art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust. 2 zdanie 1 TWE nie pozwala na przyjęcie, że rozporządzenie 1972/2003 mogło znaleźć zastosowanie do zgłoszenia celnego dokonanego dnia 25 czerwca 2004 r. jeżeli rozporządzenie to nie było opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przesłanką możliwości powoływania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zaś elektroniczne wersje tłumaczeń nie gwarantują w dostatecznym stopniu pewności prawa i równości obywateli Unii. W ocenie Sądu wobec treści powołanych przepisów prawa wspólnotowego nie jest uprawniony pogląd, że obywatele Polski, aby zapoznać się z obowiązującym ich prawem Unii muszą korzystać z nieoficjalnych tłumaczeń dostępnych w internecie oraz, że jako profesjonaliści powinni to czynić. Obowiązków się nie domniemywa, obowiązki muszą wynikać przepisów prawa opublikowanego we właściwy sposób. Dokonując wykładni odmiennej Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. naruszył prawo materialne tj. powołane przepisy prawa wspólnotowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA w S. NSA nakazał ustalenie, czy w dacie dokonania zgłoszenia celnego będącego przedmiotem sprawy niniejszej rozporządzenie 1972/2003 było opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Po tym ustaleniu, stosując wykładnię zaprezentowaną wyżej Sąd powinien ocenić, czy omawiane Rozporządzenie mogło być podstawą określenia stawki celnej dla zgłoszenia dokonanego przez skarżącą w dniu 25 czerwca 2004 r. mając na względzie, że dług celny powstaje z datą przyjęcia zgłoszenia celnego i ta data decyduje o stosowanych do tego zgłoszenia przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy
z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, iż po 1 maja 2004 r. prawo wspólnotowe stało się częścią krajowego porządku prawnego i stosuje się je bezpośrednio przed normami krajowymi. Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny szczegółowe warunki przystąpienia Polski do Unii Europejskiej uregulowane zostały w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jako "Akt dotyczący warunków przystąpienia", należący do prawa pierwotnego. Zgodnie z art. 2 Aktu od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny (dalej określany jako EBC) przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwa członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym Akcie. Z kolei według art. 58 Aktu teksty aktów instytucji oraz EBC przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę, Komisję i EBC m.in. w języku polskim są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi, na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w obecnych 11 językach. Art. 58 zd. 2 stanowi, że teksty te zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były tam publikowane. Oznacza to, iż teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty powinny zostać sporządzone także w języku polskim i opublikowane po polsku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a tak sporządzone i opublikowane mają walor autentyczności.
W związku z tym nie ulega wątpliwości, iż rozporządzenia wspólnotowe wiążą państwo w sposób ogólny, w całości i są stosowane bezpośrednio (art. 249 TWE). Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenia Rady i Komisji /.../, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w jego braku dwudziestego dnia po ich publikacji. Podobnie zgodnie z ogłoszeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej (M.P. nr 20, poz. 359) akty prawne Unii Europejskiej podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, wydawanym przez Biuro Publikacji Wspólnot Europejskich z siedzibą w Luksemburgu. Dziennik będzie dostępny w sprzedaży w polskiej wersji językowej oraz dostępny nieodpłatnie do wglądu w Regionalnych Centrach Informacji Europejskiej.
Nie ulega wątpliwości, iż Rozporządzenie 1972/2003 było opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 11 listopada 2003 r. (Dz. U. L.03.293.3) w 11 językach ówczesnych państw członkowskich, a jego art. 10 stanowił, że wchodzi ono w życie zależnie od i z dniem wejścia w życie Traktatu o przystąpieniu nowych państw tj. z dniem 1 maja 2004r. Kwestią sporną natomiast jest kiedy rozporządzenie to zostało opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Stosownie do zalecenia NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. ustalił, iż w dacie dokonania zgłoszenia celnego tj. 25 czerwca 2004 r. rozporządzenie nr 1972/2003 nie było wydane w języku polskim w sposób pozwalający uznać, iż mogło być powszechnie dostępne dla wszystkich obywateli. Zgodnie bowiem z listą, zawierającą daty przekazania przez Biuro Publikacji Wspólnot Europejskich do dystrybucji wydawnictwu CHZ Ars Polona S.A. w Warszawie (zajmującego się dystrybucją w Polsce Dzienników Urzędowych Unii Europejskiej) poszczególnych rozdziałów polskiej wersji specjalnego wydania Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej wynika, iż rozdział 40 obejmujący przedmiotowe rozporządzenie został przekazany do dystrybucji w Polsce w dniu 13 września 2005 r.
Z powyższego wynika zatem, iż w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez skarżącą Spółkę nie mógł on obowiązywać. Stąd, w sprawie, organy celne nie miały podstaw prawa do zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r.
w sprawie środków przejściowych.
Zatem, skoro organ celny nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty cła w oparciu
o normę prawa, którą odtworzył stosując zapisy rozporządzenia wspólnotowego przed umożliwieniem skarżącej zapoznania się z jego treścią stosownie do zasady pewności prawa, to decyzją naruszył przepisy prawa materialnego (w sprawie art. 9 TWE) i decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w przedstawionym stanie faktycznym doprowadziło to do nałożenia obowiązku, który nie wystąpiłby gdyby organ rozporządzenia nie zastosował.
Organ ponownie rozpozna sprawę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, prawidłowo podane do wiadomości adresatów.
Mając na względzie powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło