I SA/Bk 414/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2004 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej spółki z o.o. M. w B. kwotę 357,00 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. [...], zweryfikował rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2004 r. Spółki z o.o. "M"(dalej także jako: "Spółka"). Odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. zostało złożone, przez Spółkę, w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w dniu 20 czerwca 2008 r. Postanowieniem z [...] lipca 2008 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art.228 §1pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm., dalej także w skrócie jako: "O.p.") stwierdził, że odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie miał żadnych wątpliwości, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło Spółce w dniu 4 czerwca 2008 r. w miejscu siedziby Spółki pod adresem B., ul. [...], stosownie do art. 151 O.p. tj. na adres wskazany w Odpisie z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestry Sądowego jako siedziba Spółki, do rąk osoby posiadającej dostęp do firmowych pieczątek. Organ odwoławczy wskazał, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w/w decyzji widnieje data odbioru – 4 czerwca 2008 r. i odręczny podpis osoby, która zgodnie z adnotacją doręczającego podjęła się oddania pisma adresatowi jak również widnieje firmowa pieczątka nagłówkowa Spółki. Twierdzenie Spółki, iż przedmiotowa decyzja została jej doręczona 6 czerwca 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał, więc za nie udowodnione. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił, że dla ustalenia daty doręczenia pism znaczenie ma data potwierdzenia odbioru pisma przez osobę upoważnioną, a nie data odnotowania otrzymanej korespondencji, w związku z czym uznał, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 18 czerwca 2008 r. Końcowo Dyrektor podniósł, że powyższe okoliczności faktyczne oraz brak w postępowaniu podatkowym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sprawiają, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania skutkować musiało wydaniem postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. Spółka wniosła skargę do tut. Sądu, w której zarzuciła naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 228 § 1 punkt 2 w związku z art. 223 § 2 O.p. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy strona skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania; art. 122 O.p. poprzez zaniechanie działań niezbędnych do ustalenia daty doręczenia stronie skarżącej wyżej powołanej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.; art. 144 O.p. poprzez doręczenie pisma przez inne osoby niż określone w tym przepisie, art. 145 § 1 O.p. oraz art. 151 O.p. poprzez doręczenie pisma w inny sposób niż określony w tych przepisach, a mianowicie powierzenie pisma przypadkowej osobie, która podjęła się przekazania pisma stronie skarżącej. Ze względu na powołane naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. w całości. Ponadto, wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów stanowiących załączniki do skargi. Autor skargi wskazał, że stan faktyczny w sprawie jest inny niż przyjęty przez organ podatkowy. Wskazał, że decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. doręczono stronie dopiero w dniu 6 czerwca 2008 r., jak zaznaczono w odwalaniu, a nie w dniu 4 czerwca 2008 r.. Wyjaśniono, że w maju 2008 r. biura Spółki oraz spółki M.G.C. Sp. z o.o. były stopniowo przenoszone z adresu przy ul. [...] pod adres na ulicy [...], tj. pod adres spółki A. Sp. z o.o. Jednocześnie następowała restrukturyzacja zatrudnienia w tych spółkach, która powodowała przejście części pracowników Spółki skarżącej do spółki M.G.C. Sp. z o.o. oraz zatrudnienie nowych pracowników w biurze Spółki oraz w biurze spółki A. Sp. z o.o. W skardze wskazano również, że w związku z powyższymi zmianami korespondencja adresowana do strony skarżącej począwszy od 19 maja 2008 r. dostarczana była przez Pocztę Polską pod adres przy ul. [...] (zgodnie z pismem z dnia 14 maja 2008 r.). Uzasadniając skargę wskazano, że w dniu 4 czerwca 2008 r. decyzję [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego odebrała od doręczyciela Poczty Polskiej Pani B. S. - pracownik spółki M.G.C.Sp. z o.o. (dawniej G. Sp. z o.o.), która podjęła się dostarczyć do strony skarżącej odebrane pismo. Podkreślono, że Pani B. S. dysponowała pieczęciami skarżącej Spółki, z uwagi na to, że spółka, w której jest zatrudniona (M.G.C. Sp. z o.o.), wykonuje na rzecz strony skarżącej różne usługi konsultingowe( m.in. przygotowuje umowy i regulaminy wewnętrzne). Ostatecznie decyzją została doręczona do sekretariatu Spółki za pośrednictwem pracownika spółki A. Sp. z o.o. w dniu 6 czerwca 2008 r. Tym samym zdaniem autora skargi zachowany został termin do wniesienia odwołania określony w art. 233 §2 O.p., a więc organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 228 §1 pkt 2 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie jako: "u.p.p.s.a."). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło m.in. do naruszenia norm postępowania podatkowego związanych z nałożonym na organy podatkowe obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym stwierdzono, że odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2008 r. Nr [...], zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przedmiotem sporu jest data doręczenia Spółce ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. W myśl postanowień art.151 O.p., który ma zastosowanie, gdy tak, jak w omawianej sprawie adresatem pisma jest osoba prawna, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Na mocy odesłania do postanowień art.148 §2 pkt 1 i 3 O.p. oraz art.150 O.p. pisma mogą być doręczane osobom prawnym w siedzibie organu podatkowego lub na wskazany adres poczty elektronicznej oraz zastępczo poprzez pozostawienie pisma w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy. Przepis art.151 O.p. nie pozostawia organom podatkowym możliwości doręczania pism w innym miejscu, ani też nie pozwala na ich doręczanie osobom nie upoważnionym do odbioru korespondencji, w tym również osobom, które podjęły się oddania pisma adresatowi w trybie wynikającym z art. 149 O.p. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzeniu odbioru m.in. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2008 r. Nr [...] (k-900) wynika, że w dniu 4 czerwca 2008 r. przedstawiciel Poczt Polskiej przesyłkę doręczył nie adresatowi, lecz osobie, która zgodnie z adnotacją doręczającego, podjęła się oddania pisma adresatowi. Owszem na "potwierdzeniu odbioru" widnieje odręczny podpis osoby, która odebrała decyzję, jak również firmowa pieczątka nagłówkowa skarżącej Spółki, lecz z powyższego faktu w świetle postanowień art.151 O.p. nie można domniemywać, że przesyłka została doręczona do rąk osoby upoważnionej przez Spółkę. Adnotacje umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Nr [...], dotyczące: daty odbioru decyzji (4 czerwca 2008 r.) oraz faktu jej doręczenia osobie niebędącej adresatem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., w świetle wskazanej przez skarżącą Spółkę (w odwołaniu od ww. decyzji) innej daty doręczenia decyzja niż widniejąca na potwierdzeniu odbioru (6 czerwca 2008 r.), powinny spowodować podjęcie przez organ odwoławczy działań w celu wyjaśnienia faktycznej daty doręczenia Spółce decyzji w celu ustalenia czy odwołanie od decyzji zostało wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 §2 O.p. Wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w B. naruszył jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego - zasadę prawdy materialnej - dotyczącą podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p). Zasadzie prawdy materialnej towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 O.p.), któremu w niniejszej sprawie również uchybiono. Wnioski oparte na niekompletnym materiale dowodowym muszą być uznane za dowolne, które nie mogą stanowić podstawy do wydawania władczych rozstrzygnięć. Organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. W omawianej sprawie nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, czym naruszono przepisy art. 122 i art. 187 O.p i 191 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji błędnie zastosowano art. 228 O.p. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość zaskarżonego postanowienia. O naruszeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. art.151 O.p, poprzez jego błędną wykładnię, świadczy uznanie, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2008 r. Nr [...] doręczona do rąk osoby niebędącej adresatem w sprawie, która dysponowała firmową pieczątką nagłówkową skarżącej Spółki, została skutecznie doręczona Spółce w dniu 4 czerwca 2008 r. Pokwitowanie odbioru decyzji przez inny podmiot prawny (jego pracownika), który ma siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności w tym samym budynku nie stanowi skutecznego doręczenia pisma (podobnie NSA w wyroku z 28 lutego 2001 r. sygn. III SA 3393/99, opubl. Monitor Podatkowy 2001/10/2). W przeciwieństwie do osoby fizycznej, dla której zgodnie z postanowieniami art. 149 O.p., decyzję (pismo) do niej adresowane można pozostawić u sąsiada, możliwość taka nie istnieje w przypadku doręczania pism osobie prawnej. Powyższe wskazuje również na naruszenie: art. 144 O.p. poprzez doręczenie pisma przez inne osoby niż określone w tym przepisie, art. 145 § 1 O.p. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) u.p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie, a w oparciu o przepisy art. 152 u.p.p.s.a. orzekł, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej Spółki orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §4 ww. ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną, przedstawioną powyżej powinien ustalić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy w tym ustalić jednoznacznie datę doręczenia Spółce decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2008 r. Nr [...], tak by mógł uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania prawa.