II OSK 734/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska /spr./ Protokolant: Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz K. i A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 760/08 w sprawie ze skargi P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie żywopłotu oddala skargi kasacyjne. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 7660/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi P.L., uchylił zaskarżoną przez niego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Decyzją tą, na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez Krystynę i Andrzeja Boguckich, Samorządowe Kolegium uchyliło swoją decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. nr [...], zezwalającej P.L. na usunięcie 15 m2 żywopłotu na działce nr [...] przy ul. W. w Gdyni i stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta. Zdaniem Kolegium cisy rosły na granicy posesji przy ul. W. na działce nr [...] stanowiącej własność K. i A.B. i przy ul. W. na działce nr [...] stanowiącej własność I. i P.L., zatem zezwolenie na usunięcie krzewów na rzecz jednego właściciela bez zgody drugiego prowadziłoby do naruszenia prawa, gdyż takie usunięcie przekraczałoby zwykły zarząd, a w aktach sprawy nie było zgody K. i A.B., zatem zezwolenie było niewykonalne w sensie prawnym. Kolegium podkreśliło, że P. i I.L. wznieśli płot, przekraczając granicę swojej nieruchomości i stawiając go na nieruchomości K. i A.B.. Płot ten, zdaniem Kolegium, został postawiony w miejscu wyciętego fragmentu żywopłotu, zatem na działce niestanowiącej własności małżonków L.. P.L. podniósł w skardze, że cisy rosły na jego posesji, a tylko gałęzie przechodziły na działkę sąsiadów, a także że płot został postawiony na istniejącym od lat betonowym fundamencie, zaś biegły sądowy wskazał i namalował w terenie znaki graniczne. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie o słuszności jej zarzutów sprowadzało się do odpowiedzi na pytanie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo oceniło, że decyzja z [...] października 2002 r. była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalnośc ta ma charakter trwały i uznał, że postępowanie przeprowadzone przez Kolegium takiej odpowiedzi nie daje. Niewykonalność decyzji w tej sprawie jest związana bowiem z ustaleniami dotyczącymi granicy pomiędzy posesją nr 11 i nr 11A i położeniem żywopłotu w stosunku do tej granicy. Takich ustaleń nie ma, podkreślił Sąd, dodając, że wymaga to przeprowadzenia postępowania w niezbędnym zakresie, w ramach czego mieści się wizja w terenie, opinia biegłego geodety dotycząca przebiegu granicy i wskazanie lokalizacji żywopłotu w stosunku do tej granicy, co pozwoli ocenić wykonalność decyzji o zezwoleniu na wycięcie żywopłotu. Skargi kasacyjne zostały wniesione przez K. i A.B. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, obie strony reprezentowane przez radców prawnych. Domagano się w nich uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.): 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 zd.2 poprzez naruszenie art. 156 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na zaleceniu rozpoznania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie aniżeli w granicach objętych rozpoznaniem sprawy w trybie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; 2) art. 141 § 4 przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, polegające na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżanego orzeczenia; 3) art. 141 § 4 poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, polegające na dokonaniu błędnej wykładni przepisu prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.; 4) art. 106 § 3 poprzez jego niezastosowanie w rozpoznawanej sprawie i nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. akt sprawy Sądu Rejonowego w Gdyni (sygn. akt I C 1706/03); 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ w zw. z art. 136 K.p.a. oraz art. 138 § 2 zd.1 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez uchylenie jedynie decyzji organu drugiej instancji natomiast nakazanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. K. i A.B. zarzucili: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia wyroku uwzględniającego skargę i uchylającego w całości decyzję 'Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...] uchylającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. (sygn. akt [...]) i stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]), poprzez brak odniesienia się do faktu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło dowody na okoliczności potwierdzające istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. oraz nieuwzględnienie pisma Skarżących z dnia [...] listopada 2008 r., w którym ustosunkowali się oni do skargi P.L. Powyższe naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku sporządzenia uzasadnienia zgodnego z treścią art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skarżący uzyskaliby wiedzę, dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał czynności dowodowych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, jako wystarczających do ustalenia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. oraz mieliby możliwość pełnego odniesienia się do tych kwestii w skardze kasacyjnej, a tym samym możliwa byłaby kontrola kasacyjna tego orzeczenia; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, a także art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt [...] uchylającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. (sygn. akt [...]) i stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]), zamiast oddalenia skargi, wskutek błędnego uznania, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, naruszając art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a., nie przeprowadziło postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla ustalenia prawdziwości przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] października 2002 r. (znak [...]). Powyższe naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku stwierdzenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku należycie (w niezbędnym zakresie), skarga powinna zostać oddalona. P.L. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdyni i odrzucenie, ew. oddalenie skargi kasacyjnej K. i A.B.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, jako nieposiadające usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem skargi P.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która stwierdzała nieważność zezwolenia na usunięcie żywopłotu z powodu wady zezwolenia, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Kolegium uznało, że zezwolenie było decyzją niewykonalną w dniu wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Niewykonalność decyzji – zezwolenia polegała na niewykonalności prawnej, bowiem, zdaniem Kolegium, P.L. zostało udzielone zezwolenie wycięcia żywopłotu i cisów rosnących na granicy posesji jego i sąsiadów, a nawet na działce tychże, tj. skarżących K. i A.B. bez zgody tych ostatnich. Obie strony, tj. K. i A.B., jak i P.L. składali różne oświadczenia co do usytuowania żywopłotu. K. i A.B. twierdzili, że cisy rosły na ich działce, zaś P.L., że odwrotnie na jego, a tylko gałęzie przechodziły na stronę sąsiadów. P.L. postawił płot drewniany rozgraniczający posesję, twierdząc, że na starym fundamencie, podczas gdy K. i A.B., iż na miejscu wyciętego fragmentu żywopłotu. Z akt sprawy nie wynika jak przebiegała granica i gdzie jest lub był posadzony żywopłot. Stwierdzenie nieważności zezwolenia na wycięcie żywopłotu z powodu jego prawnej niewykonalności mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby okazało się, że zezwolenie udzielone P.L. dotyczyło wycięcia żywopłotu rosnącego w granicy lub na działce sąsiedniej, do której nie ma tytułu prawnego. Konieczne jest zatem ustalenie przebiegu granicy i usytuowanie w stosunku do niej żywopłotu. Takich jasnych i niebudzących wątpliwości ustaleń w sprawie brak. Zgodzić się zatem należało z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, że zaskarżone do niego rozstrzygnięcie Kolegium nie było oparte na materiale dowodowym niebudzącym wątpliwości. Z akt sprawy nie wynika bowiem jak przebiega granicami i jak usytuowany jest żywopłot. Zasadnie Sąd wskazał na środki dowodowe jakie powinny być wykorzystane w sprawie celem poczynienia tych ustaleń. Nie ma żadnych przeszkód, a wprost przeciwnie należy dokonać wizji, podczas której ustalić przy pomocy biegłego przebieg granicy i usytuowania żywopłotu, a te ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w protokóle sporządzonym w takiej sprawie, zawierającym też mapę lub rysunek, z którego wynikałby przebieg granicy i usytuowania żywopłotu. Dopiero wówczas będzie można rozstrzygnąć czy zezwolenie na wycięcie zostało udzielone prawidłowo, czy też jest wadliwe. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).