III SA/Lu 314/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008r. sprawy ze skargi G.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat.B uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia G. Ł. na postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ pierwszej instancji zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B za umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i spowodowanie wypadku drogowego. Rozstrzygnięcie uzasadnił tym, iż przed Sądem Okręgowym w L. toczy się postępowanie, które w przedmiotowej sprawie jest zagadnieniem wstępnym. Na to postanowienie złożył zażalenie skarżący, który podnosi, że postępowanie karne było w jego ocenie rażąco wadliwe. Skarżący złożył wiosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, zatem oczekuje na zwrot zatrzymanego prawa jazdy do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd karny, a nie zawieszenie postępowania. Posiadanie przez niego prawa jazdy jest niezbędne do podjęcia pracy i z tego powodu ponosi wymierne straty. Kolegium uznało, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, uzasadniając je tym, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie , gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 19 marca 2007 r. wniósł do Sądu Rejonowego w Lublinie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2005 r. sygn. akt XIX K 1843/04 i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz do wniesienia apelacji od wyroku. Skoro skarżący wszczął przed sądem powszechnym postępowanie zmierzające do wzruszenia prawomocnego wyroku, na mocy którego orzeczono wobec niego na podstawie art. 42 § 2 kk środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku i nałożono obowiązek zwrotu dokumentu, to organ pierwszej instancji zasadnie zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie aprobując odmowę zwrotu prawa jazdy, Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, którym sąd ten orzekł wobec żalącego środek karny, zaś prawomocny wyrok może zostać wzruszony tylko na podstawie zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego. Dopóki przedmiotowy wyrok nie zostanie wzruszony wiąże on organy administracji. Kolegium wskazuje przy tym, że pismem z dnia 20 czerwca 2008 r. Kolegium wezwało żalącego, aby podał informacje, na jakim etapie jest postępowanie toczące się przed sądem karnym z jego wniosku z dnia 19 marca 2007 r. i jaka jest sygnatura akt sądowych tej sprawy. Skarżący żadnej informacji Kolegium nie dostarczył. Na postanowienie to skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domaga się uchylenia postanowienia w całości, umorzenie postępowania i zwrot prawa jazdy. Skarga uzasadniona jest przekonaniem o wadliwości orzeczenia karnego nakładającego na skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a którego uboczną konsekwencją jest toczące się postępowanie administracyjne w celu wykonania środka karnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż postanowienia są merytorycznie wadliwe, choć z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącego. Bezsporne jest, że skarżący został prawomocnym wyrokiem sądu karnego uznany za winnego dokonania czynu stanowiącego przestępstwo określone w art. 177 § 1 w zw. z art. 178 § 1 kodeksu karnego (kk) i w związku z tym sąd karny na podstawie art. 42 § 2 kk orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, że samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego od wyroku mającego walor prawomocności, może uzasadniać w tej sytuacji zawieszenie postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu jest elementem postępowania wykonawczego, Prezydent Miasta Lublina jest organem postępowania wykonawczego (art. 2 pkt 9 kodeksu karnego wykonawczego (kkw), zaś stosownie do art. 9 § 1 i 2 kkw postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne, a staje się ono wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Skarżący dopiero podjął starania o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, ale nawet nie udzielił informacji na temat stanu zaawansowania tego postępowania. Co więcej – postępowanie toczy się w celu wykonania wyroku karnego, a zgodnie z art. 127 kodeksu postępowania karnego wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże organ, do którego wniosek złożono, lub organ powołany do rozpoznania środka zaskarżenia może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Wadliwe było zawieszenie postępowania na wskazanej przez nie podstawie. Na marginesie podnieść należy, iż istnieje zupełnie inna i nie dostrzeżona przez organy podstawa, aby rozważyć zawieszenie postępowania. Stosownie do art. 182 § 1 i 2 kkw - w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji, który zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie z art. 184 kkw - przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Sąd Rejonowy w Lublinie w zawiadomieniu z dnia 31 października 2005 r. przesłanemu na mocy art. 11 § 1 kkw, nie określił daty, od jakiej należy zacząć wykonywanie środka, wskazując jedynie, że wyrok powinien być wykonany od dnia zwrotu dokumentu. Początkowa data zakazu nie została wskazana przez uprawniony organ, który zdecyduje, czy jest to data wpływu dokumentu do Urzędu, czy data zatrzymania dokumentu przez Policję, która przekazała dokument Urzędowi. Organ administracji nie może sam ustalać daty, od której wyrok ma być wykonywany. "Ciążący na sądzie obowiązek podawania daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego, dotyczy wszystkich wypadków kierowania do wykonania środka karnego pozbawienia praw publicznych i zakazu poprzez zawiadamianie lub przesyłanie odpisów wyroków nie tylko tym wszystkim jednostkom organizacyjnym, które są wymienione w art. 179-183 kkw, ale również tym, które zawiadamia się o orzeczeniu środka karnego na mocy przepisów szczególnych lub wykonawczych" (Z. Hołda, K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, LEX / Arche, 2008. Komentarz do art. 184). Podobnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. III SA/Lu 584/05, ONSAiWSA 2006/6/170, Wokanda 2006/11/39, KZS 2007/1/102, LEX 198279, stwierdzając, że organ administracji orzeka o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów na podstawie art. 182 § 2 kkw wyłącznie na okres oznaczony w decyzji konkretnymi datami, orzeczony przez sąd w środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Podsumowując ten wątek – data rozpoczęcia biegu środka karnego może być określona wyłącznie przez sąd, natomiast termin, na jaki wydana jest decyzja o cofnięciu uprawnień, trwający dokładnie do momentu zakończenia trwania środka karnego, musi zostać obliczony przez organ postępowania wykonawczego. Data nie może zostać zastąpiona przez opis jakiegoś przyszłego zdarzenia, a więc np. zwrot dokumentu. W razie potrzeby - do czasu uzyskania odpowiedzi od sądu w formie postanowienia, uzasadnione byłoby zawieszenie postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w cyt. wyżej wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. - jeżeli wbrew art. 184 kkw sąd karny nie wskazał daty początkowej biegu tego terminu, organ administracji powinien zgodnie z art. 13 § 1 kkw wystąpić do tego sądu z wnioskiem o wyjaśnienie orzeczenia, zawieszając postępowanie administracyjne w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu, skoro zawieszono postępowanie kierując się błędnymi przesłankami, co miałoby wpływ z kolei na wadliwe potraktowanie przesłanek podjęcia zawieszonego postępowania i nie wykonanie innych czynności zmierzających do wyjaśnienia przez kompetentny organ ewentualnej treści decyzji. Mając zatem na względzie naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez zawieszenie postępowania z błędnych powodów, niewyjaśnienie przed zawieszeniem postępowania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oraz nie rozważając odmiennej przyczyny zawieszenia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) należało orzec, jak w sentencji.