III SA/Gd 238/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-12-04

Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zameldowanie na pobyt stały może nastąpić wbrew woli właściciela lokalu, jeśli osoba ubiegająca się o zameldowanie faktycznie w nim zamieszkuje, a lokal wchodzi w skład masy upadłości?
Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i służy potwierdzeniu faktu pobytu osoby w danym lokalu. Uprawnienie do lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o zameldowanie. Jedyną przesłanką jest faktyczny pobyt, który może być wykazany dopuszczalnymi środkami dowodowymi. Brak zgody właściciela lokalu lub fakt, że lokal wchodzi w skład masy upadłości, nie stanowi przeszkody do zameldowania, jeśli osoba faktycznie w nim zamieszkuje.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu D. D. na pobyt stały w lokalu, w którym mieszkał od 2001 roku, mimo negatywnego stanowiska Syndyka Masy Upadłości "A" S.A. w S., który wskazywał na nieuregulowany stan prawny lokalu i jego przynależność do masy upadłości. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i wystarczy sam fakt przebywania w lokalu. Syndyk zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów prawa upadłościowego i ustawy o ewidencji ludności, twierdząc, że zameldowanie utrudni zbycie lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" S.A. w S. na decyzję Wojewody z dnia 10 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia 15 lutego 2008 r. Nr [...] Prezydent Miasta, powołując się na przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o zameldowaniu D. D. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że D. D. w przedmiotowym lokalu mieszka od 2001 roku. Z informacji uzyskanych od wnioskodawcy wynika, że kupił on lokal położony przy ul. [...] w G., jednak nie doszło do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego z uwagi na ogłoszoną upadłość developera "A" SA w S. Fakt zamieszkiwania przez D. D. w ww. lokalu potwierdziła firma [...] zarządzająca wymienioną nieruchomością. Syndyk masy upadłości wyraził negatywne stanowisko w sprawie zameldowania D. D. z uwagi na nieuregulowany stan prawny mieszkania, informując, że omawiany lokal wchodzi w skład masy upadłości i jako jej składnik docelowo podlega zbyciu. Poinformował również, że nie posiada wiedzy, czy D. D. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje. Organ w tej sytuacji uznał, że zameldowanie wnioskodawcy w wyżej opisanym lokalu jest uzasadnione. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2008 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w świetle przeprowadzonego postępowania jest niewątpliwe, iż D. D. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., czego nie kwestionował w odwołaniu Syndyk. Organ wskazał, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny, co oznacza, iż organy administracji upoważnione są wyłącznie do badania, czy dana osoba zamieszkuje w lokalu, czy nie. Brak zgody właściciela lokalu na dokonanie zameldowania jest prawnie nieskuteczny i nie może mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej. W takim przypadku organ administracji zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia, czy osoba zamieszkuje w spornym lokalu. Wówczas do zameldowania wystarczy sam fakt przebywania. W kwestiach meldunkowych nie ma też znaczenia fakt prowadzonego postępowania upadłościowego, gdyż zameldowanie ma charakter administracyjny i służy ustaleniu aktualnego miejsca pobytu danej osoby. Fakt niedopełnienia przez wiele lat przez wnioskodawcę obowiązku meldunkowego nie ma wpływu na niniejszą sprawę, która rozstrzygana jest w oparciu o aktualny stan faktyczny. Organ stwierdził, że zaskarżoną decyzję uznać należy za zgodną z prawem, skoro D. D. faktycznie mieszka w miejscu, w którym ubiega się o zameldowanie. Skargę na powyższą decyzję wniósł Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w S. Wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych zarzucił im naruszenie art. 32 prawa upadłościowego i naprawczego, art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje pominięcia tytułu prawnego do lokalu i wydania decyzji o zameldowaniu wbrew wymogom określonym w art. 9 tej ustawy. Podniósł, że zostały naruszone dobra osobiste upadłego i wierzycieli, bowiem lokal mieszkalny, w którym dokonano zameldowania, jako część masy upadłości podlega zbyciu, a dokonanie zameldowania utrudni bądź uniemożliwi zbycie lokalu zgodnie z przepisami prawa upadłościowego lub pomniejszy jego wartość. Skarżący stwierdził, że jego zdaniem firma [...] nie jest upoważniona do zarządzania przedmiotowym lokalem oraz do dokonywania stwierdzeń o zamieszkiwaniu bądź o nie zamieszkiwaniu w lokalu przez D. D. Skarżący podniósł, że organy nie wskazały przepisu umożliwiającego wydanie decyzji o zameldowaniu na pobyt stały wbrew stanowisku właściciela. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Dla zapewnienia bowiem zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisami do ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02, Wspólnota nr 8 z 2004 r., poz. 55). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności – stosownie do treści art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zgodnie zaś z regulacją ust. 2 art. 47 powołanej ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ. Chybiony jest zarzut skarżącego, iż organy w wydanych decyzjach nie przywołały przepisów umożliwiających wydanie decyzji o zameldowaniu wbrew stanowisku właściciela, bowiem organy przywołały w sposób prawidłowy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro D. D. przedłożył potwierdzenie pobytu dokonane przez siebie, a z treści wniosku o zameldowanie wynikało, że właścicielem lokalu lub podmiotem dysponującym tytułem prawnym do lokalu jest inna osoba, organy prawidłowo swe rozstrzygnięcie oparły na przywołanym przepisie, bowiem zgłoszone dane budziły wątpliwości. Wbrew stanowisku skarżącego zgoda właściciela lokalu na dokonanie zameldowania nie wynika z przepisów prawa, także z art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wynikające z tego przepisu zobowiązanie dla osoby wnioskującej o zameldowanie - przedstawienia potwierdzenia jej pobytu stałego lub czasowego w lokalu trwającego ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, służy jedynie celom dowodowym, a zatem potwierdzeniu, że osoba ta w określonym lokalu faktycznie przebywa. Nadmienić należy, że skarżący błędnie odczytuje treść przywołanego przepisu, bowiem unormowanie dotyczące przedłożenia do wglądu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu "tego podmiotu" odnosi się do właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, nie zaś do osoby ubiegającej się o zameldowanie. Skarżący zarzucał w skardze brak tytułu prawnego D. D. do spornego lokalu oraz fakt, iż lokal wchodzi w skład masy upadłości i docelowo podlega zbyciu jako składnik tej masy. Odnosząc się do powyższego koniecznym jest wskazanie na wprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U.04.93.887), z dniem 1 maja 2004 r., zmianę niektórych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która nadała zameldowaniu wyłącznie charakter ewidencyjny. O takiej wykładni omawianych przepisów zdecydowało stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., w sprawie K 20/01 ( Dz. U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r.) , w którym orzekł on, iż art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy, stawiający wymóg potwierdzenia uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Oznacza to, że uprawnienie do lokalu nie ma obecnie znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku zarówno o zameldowanie jak i wymeldowanie. Jedyną przesłanką zameldowania jest fakt pobytu w danym lokalu, wykazany dopuszczalnymi w postępowaniu administracyjnym środkami dowodowymi. W sprawie niniejszej było niewątpliwe, że D. D. faktycznie mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. Fakt pobytu w tym lokalu D. D. wykazał przedkładając do akt sprawy zaświadczenie firmy [...] w G., potwierdzające uiszczanie przez niego opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, jak również składając rachunki za wodę, prąd, czynsz, co świadczy o tym, że z przedmiotowego lokalu korzysta. Zresztą sam skarżący okoliczności zamieszkiwania D. D. w przedmiotowym lokalu ani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ani w wywiedzionej skardze, nie kwestionował. W ten sposób została spełniona jedyna przesłanka do wydania decyzji o zameldowaniu w tymże mieszkaniu. To czy firma [...] jest, czy też nie jest upoważniona do zarządu nieruchomością nie miało w istocie w sprawie niniejszej znaczenia, bowiem informacje pochodzące od tej firmy były jedynie dowodami w sprawie, które zresztą zostały potwierdzone innymi dowodami. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego faktu naruszenia przepisów prawa upadłościowego należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż postępowanie dotyczące zameldowania spełnia jedynie cele ewidencyjne, dokonanie zameldowania w lokalu ani nie przysparza praw zameldowanemu, ani nie uszczupla praw właścicielowi lokalu. Właściciel lokalu uważający, że osoba fizyczna czy prawna zajmuje jego lokal bez tytułu prawnego może domagać się ochrony swego prawa przed sądem powszechnym. Podniesiony argument o naruszeniu dóbr osobistych nie może być skutecznie stawiany przed sądem administracyjnym, bowiem nie jest on właściwy do oceny takiego zarzutu. Sprawy meldunkowe rozstrzyga się w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło