VII SA/Wa 1641/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-05
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bożena Więch-Baranowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z powodu rzekomego braku wniosku inwestora, może zostać utrzymana w mocy, jeśli z akt sprawy wynika, że inwestorzy aktywnie uczestniczyli w postępowaniu i ich wolą było zakończenie procedury?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając, że organy te rażąco naruszyły prawo, wydając decyzje o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie. Sąd uznał, że inwestorzy aktywnie uczestniczyli w postępowaniu, a ich zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytku, mimo formalnych uchybień, powinno być traktowane jako wniosek, co wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji z powodu braku wniosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. i A.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z 2000 r. udzielającej skarżącym pozwolenia na użytkowanie domu. Organy nadzoru budowlanego uznały, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie było formalnego wniosku inwestorów o pozwolenie na użytkowanie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że ich wola zakończenia postępowania była ewidentna i że spełnili wymagania ustawowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi S. i A.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. i A.R. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania S. i A.R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...], udzielającej S. i A.R. pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego, jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w P., działka nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414), udzielił pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego, jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w P., nr ew. gruntów [...] obręb S.
Decyzją z dnia [...] Iutego 2007 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył wszczęte na wniosek H. i A.P. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...], którą to decyzję utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] kwietnia 2007 r.
Wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1066/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. ze względu na naruszenie art. 157 kpa i z art. 105 kpa w związku z art. 28 kpa, uznając, że H. i A.P. mają status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...].
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, [...] Wojewódzki Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] udzielającej Państwu S. i A.R. pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego, jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w P., działka nr [...].
Od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie, w ustawowym terminie, wnieśli Państwo S. i A.R.
Rozpatrując ww. odwołanie Główny Inspektor Nadzoru budowlanego wskazał, że zgodnie z przepisem 59 ust. 1 Prawa budowlanego, które stanowiło podstawę prawną decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę i uporządkowania terenu. Natomiast w świetle art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wszczyna się na wniosek inwestora, który jest zobowiązany dołączyć do wniosku dokumenty, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Organ odwoławczy podkreślił, że w rezultacie przepis art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego nie dopuszcza wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W sytuacji zatem, w której strona nie złożyła wymaganego przez przepisy prawa materialnego wniosku, wydanie w tej sprawie decyzji przez organ administracyjny stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaakcentował, że naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia decyzji. W związku zatem z faktem, iż - wbrew twierdzeniom odwołujących się - nie został złożony do właściwego organu wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego usytuowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w P., którego inwestorami są S. i A.R. - w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. W aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku złożone przez A.R. w dniu 14 stycznia 2000 r. w Starostwie Powiatowym w K. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Starosta [...] błędnie zakwalifikował zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku jako wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i w konsekwencji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Dodatkowo z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. wynika, że organ wydał ją "po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2000 r.", podczas gdy wniosek ten jest w istocie pismem przekazującym akta, w trybie art. 65 Kpa, do Starosty [...], celem rozpatrzenia sprawy zgodnie z właściwością i nie może być utożsamiany z wnioskiem inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. i A.R., którzy wnieśli o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości i zasądzeni kosztów postępowania.
Zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji skarżący zarzucili naruszenie interesu prawnego skarżących i przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez stwierdzenie nieważności prawidłowo wydanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 8 kpa poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której strona nabyła prawa realizując wszystkie wymagania ustawowe, art. 61 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i uznanie za wadliwe wszczęcie postępowania z urzędu mimo nie budzącej wątpliwości zgody strony na prowadzenie postępowania oraz art. 156 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwą interpretację i stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej z naruszeniem prawa, któremu nie można przypisać cech rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik S. i A.R. podniósł, że skarżący wszczęli procedurę uzyskania pozwolenia na użytkowanie wnioskując do niewłaściwego organu, czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który przesłał wniosek wraz z dokumentacją do Starosty [...]. Zwrócił uwagę, że po przeprowadzeniu pełnego postępowania administracyjnego i zebraniu dokumentów wymaganych przepisami Prawa budowlanego została wydana decyzja, na mocy której S i A.R. nabyli prawo używania nieruchomości. Wskazał, że nawet gdyby przyjąć, iż postępowanie wbrew normie art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego zostało wszczęte z urzędu a nie na wniosek to w trakcie postępowania organ administracyjny uzyskał zgodę strony, aktywnie uczestniczącej w postępowaniu na jego kontynuowanie. Spełniona zatem została przesłanka z art. 61 § 2 kpa, sanująca brak formalny w postaci wniosku strony. Dodatkowo - w jego ocenie - rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w pełnym zakresie i po spełnieniu przez stronę postępowania wszystkich prawem wymaganych obowiązków narusza art. 8 kpa nakładający obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z przepisami prawa, natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, a naruszenia te miały bez wątpienia wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, określonej w art. 16 kpa i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający decyzję rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa. Dlatego czynności procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny. Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Podkreślić przy tym należy, że szczególnie wnikliwe i rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu reguł procesowych określonych w art. 7 i 77 kpa jest w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnione nadzwyczajnym charakterem tego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że jeżeli wspomniane postępowanie nie jest w stanie doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na naruszenie przepisów Prawa budowlanego to organ nie ma podstaw do uznania, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparli rozstrzygnięcie w istocie na wątpliwościach co do naruszenia zasady skargowości i oficjalności obowiązujących w procedurze administracyjnej wywodząc z tego naruszenia rażące naruszenie art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 61 § 1 kpa. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, natomiast w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego jest mowa o wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, do którego inwestor jest obowiązany dołączyć określoną dokumentację. Ze względu na treść tych przepisów oraz fakt, iż w aktach sprawy nie znajduje się wyrażony wprost wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie organy nadzoru budowlanego doszły do przekonania, że w niniejszej sprawie Starosta [...] wydając decyzję zezwalającą na użytkowanie rażąco naruszył obowiązujące przepisy prawa. Z takim pogląd nie można się zgodzić.
Przede wszystkim - na co zwracał uwagę Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1066/07 - należy mieć na uwadze charakter sprawy administracyjnej, która została zakończona wspomnianą decyzją Starosty [...]. W sprawie tej bezsporne jest, że S. i A.R. realizujący inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę wydaną przez Naczelnika Miasta P. z dnia [...] stycznia 1988 r. odstąpili od zatwierdzonego tą decyzją projektu wywołując stan faktyczny, w którym organy nadzoru budowlanego zobowiązane były zakończyć postępowanie dotyczące całego procesu inwestycyjnego odpowiednim rozstrzygnięciem w postaci decyzji w sprawie użytkowania realizowanego obiektu budowlanego. Dlatego postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w P. wszczęte jeszcze w czasie obowiązywania ustawy Prawa budowlane z 1974 r. stanowiło w istocie szeroko pojęte postępowanie naprawcze, zaś decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie może być traktowana jako samodzielny akt administracyjny oderwany od wspomnianego postępowania, ale jako decyzja ostatecznie kończąca to postępowanie naprawcze. Należy w tym miejscu zauważyć, że decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. Starosta [...] nałożył na S. i A.R. obowiązek wykonania barierki ochronnej przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji oraz uzyskania do dnia 31 lipca 1995 r. pozwolenia na użytkowanie budynku zlokalizowanego na ww. posesji. Organ wskazał przy tym, ze warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest przedłożenie szeregu dokumentów. S. i A.R. czynnie uczestniczyli w kolejnych etapach tego postępowania wnosząc odpowiednie wnioski i usiłując uzyskać korzystny rezultat umożliwiający ostateczne zakończenie postępowania umożliwiającego użytkowanie zrealizowanej inwestycji w postaci budynku mieszkalnego (vide m. in. prośba inwestorów z dnia 24 stycznia 1996 r. o częściowy odbiór techniczny budynku ze względu na niedokończenie budowy- karta 16 akt administracyjnych). W świetle akt postępowania administracyjnego nie ulega wątpliwości, że to w interesie skarżących było zakończenie postępowania i uzyskanie decyzji zezwalającej na użytkowanie domu rodzinnego. Zatem sprawy uzyskania przez inwestorów decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie można utożsamiać z sytuacją, w której organ działając z urzędu wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie bez wniosku i woli strony.
Nie można podzielić stanowiska organów orzekających w niniejszej sprawie, że decyzja zezwalająca na użytkowanie została wydana bez odpowiedniego wniosku inwestorów. Po zakończeniu ww. postępowania skarżący złożyli "zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku" na podstawie art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego. Zawiadomienie to zostało złożone bezpośrednio do Starostwa Powiatowego w K. (vide prezentata wpływu z datą 14 stycznia 2000 r.- karta 17 akt administracyjnych) i pismem Kierownika Referatu Zagospodarowania Przestrzennego, Architektury i Budownictwa w K. z dnia 27 stycznia 2000 r. (karta 18 akt administracyjnych) zawiadomienie zostało przekazane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który następnie pismem z dnia 5 lipca 2000 r. na podstawie art. 65 kpa przekazał dokumentację do Starosty [...], celem wydania pozwolenia na użytkowanie budynku (karta 21 akt administracyjnych). W rezultacie - wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego -zawiadomienie zostało złożone przez inwestorów w dniu 14 stycznia 2000 r. bezpośrednio do Starosty [...]. W świetle akt administracyjnych nie ulega wątpliwości, że rzeczywistym celem inwestorów było zawiadomienie o ostatecznym zakończeniu budowy celem uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet jeżeli przyjąć, że zawiadomienie inwestorów nie spełniało warunków formalnych wniosku to przecież o rzeczywistym charakterze pisma decyduje jego treść i wola strony postępowania administracyjnego ustalona ponad wszelką wątpliwość w świetle stanu faktycznego sprawy. Istotne znaczenie w tym kontekście ma wyrażony w art. 7 kpa obowiązek organu administracji publicznej stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu nie istnieją obiektywne przeszkody do zakwalifikowania zawiadomienia inwestorów jako wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, szczególnie w świetle obowiązku takiego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy aby nie naruszyć słusznego interesu strony. Jeżeli nawet sposób, w jaki inwestorzy wystąpili do organu stanowił pewnego rodzaju uchybienie formalne to z całą pewnością nie może on powodować nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Także stwierdzenie w przedmiotowej decyzji "po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K." jest wprawdzie błędem formalnym ale w żadnym stopniu nie posiadającym cechy rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Sądu stwierdzone uchybienia formalne nie wywołują skutków prawa nie dających się pogodzić z wymaganiami praworządności, na które powołał się organ.
Zgodzić się należy także z pełnomocnikiem skarżących, który uznał, że w niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na naruszenie zasady określonej w art. 61 § 1 kpa nie jest uzasadnione w świetle § 2 tego artykułu. Stosownie do art. 61 § 2 kpa organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, że zgoda strony powinna być wyraźna a nie dorozumiana, tym niemniej powoływanie się przez organ na przesłankę nieważności decyzji w świetle tego przepisu stanowi dodatkowy argument przemawiający za uznaniem braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Należy mieć także na uwadze podniesiony wyżej fakt, że ww. decyzja Starosty [...] o pozwoleniu na użytkowanie nie była wydana w samodzielnym postępowaniu wszczętym z urzędu przez organ bez woli strony, lecz stanowiła zakończenie innego postępowania, w którym strona czynnie uczestniczyła.
Należy ponownie podkreślić, że zastosowanie nadzwyczajnej procedury przewidzianej w art. 156-159 kpa obwarowane jest szczególnymi przesłankami uzasadniającymi ingerencję w obrót prawny i naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Nawet ewentualne stwierdzenie naruszenia prawa przez Starostę [...] nie może przesądzać o rażącym jego charakterze uzasadniającym zastosowanie nadzwyczajnego trybu, w szczególności w sytuacji, gdy organ powołuje się na rażące naruszenie prawa ze względu na brak wniosku strony a z akt administracyjnych wynika wprost, że wola strony zakończenia postępowania i uzyskania pozwolenia na użytkowanie była ewidentna i w interesie strony.
Sąd wydając wyrok z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1066/07 nakazał organowi nadzoru budowlanego uznanie, że wnioskodawcy -H. i A.P. mają status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. i nakazał przeprowadzenie postępowania nieważnościowego. Zbadanie merytoryczne sprawy nie oznaczało jednakże konieczności stwierdzania nieważności ww. decyzji, szczególnie w sytuacji braku przesłanek do tak daleko idącej ingerencji w obrót prawny i eliminacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a w dalszej konsekwencji ujemnych skutków dla inwestorów. Rażące naruszenie prawa i nie dające się pogodzić z zasadą praworządności negatywne skutki społeczno-gospodarcze, jakie wywołuje weryfikowana decyzja, które uzasadniałyby wspomnianą ingerencję powinny zostać wykazane przez organy w sposób bezsporny. W rozstrzyganej sprawie organy tych okoliczności nie wykazały, a stwierdzenie nieważności było wadliwe. Dodatkowo w ocenie Sądu, który nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bada z urzędu wszystkie okoliczności sprawy decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. nie jest dotknięta inną kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w katalogu art. 156 § 1 uzasadniającą stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak też wydana w pierwszej instancji decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 57 ust. 1 i art. 59 Prawa budowlanego i w konsekwencji powinny zostać wyeliminowane z obrotu pranego
Rozpoznając merytorycznie na nowo wniosek o stwierdzenie nieważności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, co nie zwalnia go z obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2000r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 152 i art. 200 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło