II GZ 85/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 682/08 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 682/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił wniosek K. G., zwanego dalej "skarżącym", o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, iż postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 23 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych, z uwagi na to, że skarżący uchybił 30-dniowemu terminowi do złożenia skargi, bowiem skarga została złożona w dniu 7 października 2008 r., a termin do jej złożenia upływał w dniu 2 października 2008 r. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2008 r. referendarz sądowy uwzględniając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ustanowił dla niego pełnomocnika. Pełnomocnictwo do udziału w sprawie zostało udzielone radcy prawnemu Ł. Z. w dniu 5 lutego 2009 r. W dniu 13 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący w dniu [...] lipca 2008 r. uległ wypadkowi, w związku z czym miał trudności z samodzielnym poruszaniem się i nie mógł nadać skargi w terminie. Podał ponadto, że K. G. od [...] lipca 2008 r. do 18 listopada 2008 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i był poddawany rehabilitacji. W ocenie pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 18 listopada 2008 r. Skarżący wskazał także, że K. G. jest osobą wymagającą korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, co oznacza, że nie znał skutków niedochowania terminu do dokonania danej czynności prawnej. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stał się konieczny. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro w rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu była nieznajomość prawa skarżącego, to przyczyna ta ustała w dniu 5 lutego 2009 r., to jest z chwilą udzielenia pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Oznacza to, w ocenie Sądu I instancji, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upływał w dniu 12 lutego 2009 r. Z uwagi na fakt, że wniosek został złożony dopiero w dniu 13 lutego 2009 r., a więc po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, wniosek skarżącego należało odrzucić na podstawie art. 88 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.. Zarzucił naruszenie art. 87 § 1 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 5 lutego 2009 r., to jest z chwilą udzielenia profesjonalnemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podniósł, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę tego, że skarżącego reprezentuje pełnomocnik wyznaczony z urzędu, który zatrudniony jest na umowę o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, w spółce zatrudniającej 391 osób. Podkreślił, iż z uwagi na obowiązki, jakie wykonuje miał sposobność dokładnego zapoznania się z materiałami przekazanymi mu przez skarżącego w dniu 6 lutego 2009 r., dopiero z tym momentem mógł skutecznie podejmować decyzje, co do dalszego biegu sprawy. Oznacza to, w ocenie pełnomocnika skarżącego, że termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wobec powyższych regulacji kwestią, która wymaga w niniejszej sprawie wyjaśnienia jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi argumentował tym, że K. G. jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności, wymagającą korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, wskutek czego cechował się zupełną nieznajomością prawa. Oznacza to, że skarżący nie był w stanie samodzielnie złożyć skargi na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. Tym samym zasługuje na uwzględnienie argumentacja Sądu I instancji, że przyczyna uchybienia terminu w stosunku do skarżącego ustała w dniu 5 lutego 2009 r., a więc w dniu udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu. Od tego momentu pełnomocnik skarżącego mógł podjąć wszystkie stosowne czynności w imieniu strony, dbając o jej należytą reprezentację. Jedynie szczególne okoliczności sprawy wskazane przez stronę mogłyby spowodować uznanie, że termin ten rozpoczął swój bieg w innym czasie. (Podobne Stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajmował wielokrotnie m.in. w orzeczeniach o sygn. akt I OZ 865 z dnia 2 września 2005 r., II OZ 623/06 z dnia 23 czerwca 2006 r., II OZ 513/07 z 27 maja 2008 r.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności takich nie stanowi zatrudnienie pełnomocnika na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W tej sytuacji, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu mijał w dniu 12 lutego 2009 r. W tej sytuacji zaistniały podstawy do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako złożonego po terminie, stosownie do art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.