IV SA/Wa 1118/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...); 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr Minister Środowiska, w wyniku rozpatrzenia wniosku J. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., którą nie zezwolił na sprowadzenie do Rzeczpospolitej Polskiej osobników bizona amerykańskiego w celu przetrzymywania w hodowli oraz na przemieszczanie w środowisku przyrodniczym osobników tego gatunku pochodzących z zakupu na terenie kraju. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Środowiska podniósł, iż za niedopuszczeniem do tworzenia hodowli bizona amerykańskiego na terenie Polski przemawia fakt, iż jest to gatunek obcy i zagrażający faunie krajowej. Bizon jest blisko spokrewniony z żubrem w krzyżowaniu, z którym daje płodne potomstwo. Pomiędzy tymi gatunkami nie istnieje bariera behawioralna, co powoduje, że łatwo może dojść do naturalnego krzyżowania. Z kolei żubr jest gatunkiem chronionym na terenie kraju, na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.) oraz w Unii Europejskiej na mocy Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory. Według postanowień w/w Dyrektywy żubr jest gatunkiem priorytetowym i 28 % jego populacji znajduje się na terenie Polski, co zobowiązuje nasz kraj do szczególnej odpowiedzialności za ochronę tego gatunku. W ocenie organu nie można wykluczyć istnienia pewnych form pasożytów w organizmie bizonów, które mogą być łatwo przeniesione na żubra, czy inne gatunki roślinożernych zwierząt. Nie bez znaczenia dla wystąpienia takiego zagrożenia jest potencjalna możliwość ucieczki bizonów z hodowli, niezależnie od liczby i rodzaju zabezpieczeń. Minister Środowiska zwrócił nadto uwagę na fakt, iż Polska jest stroną Konwencji o różnorodności biologicznej (Dz. U. z 2002 r., Nr 184, poz. 1532), ratyfikowanej w 1996 r., której art. 8 stanowi, że każda ze stron konwencji, na ile to jest możliwe i stosowne, powinna : "Zapobiegać wprowadzaniu, kontrolować lub doprowadzić do wyniszczenia tych gatunków obcych, które zagrażają ekosystemom, siedliskom lub innym gatunkom". Zdaniem organu ograniczenie nieuzasadnionego wprowadzania gatunków obcych jest najbardziej oczywistym wdrożeniem postanowień Konwencji w tym zakresie. Sygn. akt IV SA/Wa 1118/08 Skargę na powyższą decyzję Ministra Środowiska wniósł J. W., zarzucając naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 7, 8, 10, 77, 127 § 3 i art. 24 § 1 pkt 5 kpa oraz prawa materialnego tj. art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż z treści decyzji nie wynika jakie ryzyko dla fauny krajowej spowoduje sprowadzenie bizona do hodowli prowadzonej pod nadzorem weterynaryjnym, naukowym, przy zastosowaniu wszelkich zasad bezpieczeństwa. Skarżący podkreślił, iż kwestia zezwolenia na sprowadzenie i hodowlę bizona była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1505/07 zwrócił organowi uwagę na niewystarczające i nienależyte uzasadnienie odmowy, wskazując na przepisy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, której Polska jest członkiem. Zdaniem strony skarżącej samo wskazanie na obawy związane z przenoszeniem chorób i pasożytów od bizona na inne gatunki, bez przeprowadzenia dowodu potwierdzającego tą okoliczność, nie jest wystarczające do dokonania odmowy na zezwolenie. Skarżący, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 442/06 podniósł, iż przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ powinien ocenić, czy nie zachodzi przesłanka z art. 24 § 1 pkt 5 kpa. W sprawie niniejszej w imieniu Ministra Środowiska obie decyzje wydał pracownik -na podstawie upoważnienia podsekretarza stanu dr M. T. Ponadto skarżący podkreślił, iż nie zapewniono stronie prawa czynnego udziału, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwiono stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem terminu do jej wniesienia i alternatywnie o jej oddalenie w razie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sygn. akt IV SA/Wa 1118/08 Przede wszystkim należy zauważyć, iż słusznie podniósł skarżący, iż organy rozpoznając sprawę po uchyleniu wcześniejszych rozstrzygnięć wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2007 r. wydanym w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1505/07 związany był oceną prawną dokonaną przez ten Sąd. Stosownie bowiem do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa, jak wyżej wskazano, była przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd w wyniku skargi wniesionej przez J. W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2007 r., którą Minister Środowiska nie zezwolił skarżącemu na sprowadzenie do Rzeczpospolitej Polskiej osobników bizona amerykańskiego w celu przetrzymywania w hodowli oraz na przemieszczanie w środowisku przyrodniczym osobników tego gatunku pochodzących z zakupu na terenie kraju. Sąd we wskazanym powyżej wyroku stwierdził, iż Minister powinien dokonać analizy, czy hodowla planowana przez skarżącego będzie zagrażała czystości gatunkowej żubra, odnosząc się do konkretnych rozwiązań zabezpieczających miejsce hodowli przed ucieczką bizona oraz wyjaśnić jakie znaczenie dla rozpoznania wniosku skarżącego ma odległość miejsca hodowli od miejsc występowania żubra w Polsce. Z literatury uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, ażeby organ dokonał takiej analizy, ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, iż istnieje potencjalna możliwość ucieczki bizonów z hodowli, niezależnie od liczby i rodzaju zabezpieczeń. Podkreślić należy, iż w uzasadnieniu w/w wyroku Sąd uznał za słuszny zarzut strony skarżącej, iż brak było podstaw do rozstrzygania przez Ministra Środowiska w przedmiocie wyrażenia zgody na przemieszczanie w środowisku przyrodniczym bizonów pochodzących z zakupu na terenie kraju. Sąd wskazał, iż przepis art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.) daje Ministrowi Środowiska uprawnienie do wyrażania zgody na sprowadzanie do kraju roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom Sygn. akt IV SA/Wa 1118/08 rodzimym. Sąd wyraźnie stwierdził, iż w przepisie tym nie ma mowy o uprawnieniu Ministra Środowiska do wyrażania zgody na przemieszczanie na terenie kraju roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych nabytych na terenie Polski. W sentencji decyzji Minister Środowiska nie zezwolił nie tylko na sprowadzenie do Polski osobników bizona, ale także na przemieszczanie w środowisku przyrodniczym osobników tego gatunku pochodzących z zakupu na terenie kraju. Rozstrzygnięcie tej treści pozostaje w sprzeczności z oceną prawną Sądu i wskazuje na istotne naruszenie art. 153 P.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 442/06, w którym stwierdził, że zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa) trzeba bezwzględnie oceniać, czy możliwe jest zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Taka przesłanka wystąpiła w niniejszej sprawie. Wobec powyższych okoliczności należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. jak również art. 24 § 1pkt 5 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.