I SA/Wa 1360/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi O. A. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] orzekającą o odmowie potwierdzenia O. A. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości L., obwód C. (obecnie terytorium Ukrainy). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku O. A. (dalej "skarżąca") z dnia 10 stycznia 2008 r., odmówił jej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości L., obwód C., z uwagi na fakt, że na dzień 1 września 1939 r. nieruchomość ta nie znajdowała się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w latach 1918 – 1940 należała do Rumunii. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, obecnie posiada obywatelstwo polskie, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium RP oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy. Tymczasem bezspornym jest fakt, że miejscowość L., położona w obwodzie C. w dniu 1 września 1939 r. nie znajdowała się granicach Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też nie było podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. A., zarzucając jej naruszenie art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że posiadany majątek w miejscowości L., obwód C. pozostawiła w dniu 15 sierpnia 1945 r. w związku z repatriacją na obecne tereny państwa polskiego na mocy układu republikańskiego zawartego w dniu 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad. Powyższy układ uzupełniony został protokołem z dnia 14 grudnia 1945 r., który w punkcie 7 mówił: "Osobom polskiej i żydowskiej narodowości, które zamieszkują w c. okręgu, a życzą sobie wyjechać do Polski, przyznaje się prawo do ewakuacji z terytorium Ukraińskiej RSR do Polski, na ogólnych warunkach". Minister Skarbu Państwa nie uwzględnił jednak ustaleń zawartych w protokole wskazując, że ustawa o "mieniu zabużańskim" dotyczy tylko osób, które zamieszkiwały w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w art. 1 ust. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. układów republikańskich, w tym układu z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski. Przepisy tej ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1; 2) posiada obywatelstwo polskie. Zaznaczyć trzeba, że wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy uwzględnienia wniosku złożonego przez O. A., było ustalenie przez organy obu instancji, że mienie pozostawione przez skarżącą znajdowało się w miejscowości L., w obwodzie C., który przed wybuchem II wojny światowej nie wchodził w skład Rzeczypospolitej Polskiej. Obwód C. w okresie od 1918 r. do 1940 r. należał do Rumunii, następnie latem 1940 r. został przyłączony do ZSRR. W latach 1941-1944 ponownie należał do Rumunii. Zaznaczyć trzeba, że faktu powyższego skarżąca nie kwestionuje. Skoro zatem obwód C. nie wchodził przed wybuchem II wojny światowej w skład Rzeczypospolitej Polskiej, to O. A. nie spełniała wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., a tym samym nie mogła nabyć prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie naruszają prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.