I OW 129/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Leszek Kiermaszek Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Dolnośląskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Dolnośląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Jeleniej Górze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia [...] Spółka Akcyjna Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami we W. na postanowienie Starosty Bolesławieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia [...] Spółka Akcyjna – Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami we W. Wnioskiem z dnia 30 września 2008 r. Wojewoda Dolnośląski zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Dolnośląskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Jeleniej Górze w sprawie z zażalenia [...] Spółka Akcyjna – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na postanowienie Starosty Bolesławieckiego z dnia [...] lutego 2008 r., znak [...] odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku nr [...] przy ul. [...] w B. Uzasadniając powyższy wniosek Wojewoda Dolnośląski podał, że postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, na podstawie art. 65 § 1 kpa, uznało swoją niewłaściwość do rozpatrzenia zażalenia [...] Spółka Akcyjna – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na powołane wyżej postanowienie Starosty Bolesławieckiego i przekazało sprawę do załatwienia Wojewodzie Dolnośląskiemu. Według Wojewody Dolnośląskiego, w wyniku nowelizacji art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) dokonanej ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136) sprawa o stwierdzenie samodzielności lokalu mieszkalnego nie jest już sprawą załatwianą przez organy administracji architektoniczno-budowlanej określone w Prawie budowlanym, lecz zadaniem własnym starosty. Wobec tego, stosownie do art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia właściwym do rozpoznania zażalenia winno być Samorządowe kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze. W odpowiedzi na powyższy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wniosło o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na postanowienie Starosty Bolesławieckiego jest Wojewoda Dolnośląski. Jak podało SKO, do chwili obecnej zażalenia na wydawane przez starostów powiatów dawnego województwa jeleniogórskiego zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych nieruchomości były rozpatrywane przez Wojewodę Dolnośląskiego, również w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Przykładowo w maju 2008 r. Kolegium przesłało Wojewodzie Dolnośląskiemu kilkanaście zażaleń na postanowienia Starosty Bolesławieckiego w sprawach dotyczących stwierdzenia samodzielności lokali, których Wojewoda nie zwrócił, ani nie wszczął bezpośrednio po ich otrzymaniu postępowań o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Ustawa o własności lokali nie wskazuje organu wyższego stopnia nad starostą, który jest właściwy do wydania zaświadczenia, o jakim mowa w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Nie oznacza to jednak, jak twierdzi Wojewoda Dolnośląski, że organem odwoławczym winno być samorządowe kolegium odwoławcze. Zdaniem SKO w Jeleniej Górze, nadal przepisy prawa materialnego powinny mieć decydujące znaczenie dla wskazania organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali samodzielny lokal mieszkalny może stanowić odrębną nieruchomość. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy stwierdzenia, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności określone w art. 2 ust. 2 dokonuje starosta w formie zaświadczenia. Przepisy ustawy o własności lokali w stanie prawnym, w jakim wydano postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia ([...] lutego 2008 r.), nie zawierają odesłania do przepisów ustawy – Prawo budowlane. Odesłanie takie funkcjonowało w stanie prawnym obowiązującym do dnia 23 lutego 2000 r., kiedy wszedł w życie art. 33 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136), bowiem art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali w brzmieniu poprzednio obowiązującym stanowił, że spełnienie wymagań stawianych samodzielnym lokalom mieszkalnym stwierdzają w formie zaświadczenia organy właściwe w sprawach nadzoru architektoniczno – budowlanego. Od dnia 23 lutego 2000 r. przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali w zakresie właściwości rzeczowej organów nie odsyła już do właściwości organów administracji architektoniczno – budowlanej, ograniczając się do stwierdzenia, że zaświadczenie tego rodzaju wydaje starosta. Brak jest więc w aktualnym stanie prawnym podstaw do twierdzenia, że pomimo nowelizacji wprowadzonej przez art. 33 ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej, w dalszym ciągu właściwość w sprawach wydawania zaświadczeń (postanowień odmawiających wydania zaświadczeń) zachowały organy administracji architektoniczno–budowlanej wymienione w art. 82 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, tj. starosta jako organ pierwszej instancji i wojewoda jako organ wyższego stopnia. Wobec braku wskazania ustawie o własności lokali organu właściwego do rozpoznania zażaleń (organu wyższego stopnia) w sprawach odmowy wydania zaświadczenia w przedmiocie samodzielności lokalu mieszkalnego, właściwość tę należy ustalić według art. 17 pkt 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organami wyższego stopnia są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Mając na względzie tę ogólną zasadę, a także art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w sprawie o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony już wcześniej w orzeczeniach wydanych w tego rodzaju sprawach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy wojewodą a samorządowym kolegium odwoławczym (por. postanowienia NSA: z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II OW 47/06, ONSA i WSA 2007/6/140, z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II OW 66/06, z dnia 23 maja 2007 sygn. akt II OW 12/07). Odnosząc się do stanowiska zajętego w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze należy wskazać, że nie uwzględnia ono zmiany art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali dokonanej nowelą z dnia 21 stycznia 2000 r., która wyeliminowała wskazanie na właściwość organów architektoniczno-budowlanych w sprawach wydawania zaświadczeń przesądzając o właściwości starosty. Natomiast powoływanie się na praktykę przekazywania zażaleń wnoszonych od postanowień wydawanych przez starostów w tego rodzaju sprawach do załatwienia Wojewodzie Dolnośląskiemu nie uzasadnia w żadnym razie poglądu o właściwości tego organu. Z powyższych przyczyn należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia [...] Spółka Akcyjna – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. na postanowienie Starosty Bolesławieckiego z dnia [...] lutego 2008 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.