I SA/Wa 1317/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi D. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania D. i M. małż. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] opisanej w KW nr [...] – utrzymało powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego D. i M. małż. S. do powyższej nieruchomości. D. i M. małż. S. złożyli wniosek o przekształcenie w dniu 23 grudnia 2002 r. na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. – o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tj.: Dz.U. z 1999 r., Nr 65, poz. 746). W dniu 13 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. – o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), która uchyliła ustawę z dnia 4 września 1997 r. Na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. ale nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy nowej z dnia 29 lipca 2005 r. Ustawa ta pozwala na przekształcenie prawa rzeczowego we własność wyłącznie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub garażami oraz nieruchomości rolnych, natomiast nieruchomość położona w W. przy ul. [...] zabudowana jest budynkiem biurowo - warsztatowym, co wynika z aktu notarialnego z dnia 10 września 1974 r. (Rep. [...]). W dniu 30 czerwca 2008 r. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. złożyli odwołanie D. i M. małż. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 12, 35 i 36 Kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy dopiero po upływie 5 lat, co w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. pozbawiło ich możliwości pozytywnego załatwienia ich wniosku. Podnieśli, że przewlekłość postępowania organu nie może być ich zdaniem podstawą do utraty przez nich uprawnień o wymiernej i znaczącej wartości majątkowej, gdyby bowiem organ działał zgodnie z zasadami Kpa, a w szczególności szybkości postępowania do takiej niekorzystnej dla nich sytuacji nie doszłoby. Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania uznał, że jest zmuszony do stosowania obowiązującego prawa, niezależnie od jego oceny przez strony postępowania. Podniósł, że ustawodawca ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. wygasił uprawnienia niektórych osób fizycznych wynikające z ustawy z dnia 4 września 2007 r. dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a w art. 8 nowej ustawy przesądził, że wnioski złożone pod rządami starej ustawy, a niezakończone decyzją ostateczną winny być załatwione na podstawie ustawy z 29 września 20005 r. Organ przyznał, że w takiej sytuacji jak odwołujący znalazło się wiele osób, którzy posiadając uprzednio uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości innych niż mieszkaniowe, zabudowane garażami lub rolne utracili je. Organ odwoławczy przyznał przy tym, że organ pierwszoinstancyjny rażąco przekroczył terminy załatwienia sprawy wynikające z art. 35 Kpa (trwało to pięć lat), jednak odwołujący się nie wykorzystali środka prawnego, aby zmusić organ do szybszego działania tj. skargi na bezczynność organu. Natomiast nie ma zdaniem organu odwoławczego żadnych możliwości aby wyjątkowo, przy rażącej przewlekłości w załatwieniu sprawy zastosować przepisy ustawy która została definitywnie uchylona, dlatego też nie uwzględnił odwołania. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. D. i M. małż. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej oraz decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 12, art. 35 i art. 36 Kpa poprzez załatwienie sprawy po upływie 5 lat, co w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości pozbawiło ich możliwości pozytywnego załatwienia wniosku , a organ drugiej instancji przeszedł nad tym do porządku dziennego podtrzymując wydaną wadliwie ich zdaniem decyzje organu pierwszej instancji. Z powyższych względów wnieśli o zadanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, 2, 3) oraz o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny powyższego pytania prawnego, a także uchylenie obu decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi W. W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący podnieśli miedzy innymi, że art. 8 nowej ustawy narusza szereg konstytucyjnych zasad, w tym zasadę demokratycznego państwa prawnego, brak bowiem w tej ustawie zdaniem skarżących przepisów przejściowych uwzględniających sytuację prawną takich osób jak oni, których interesy kształtowała ustawa z 1997 r., która nie wprowadzała ograniczeń dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (można było przekształcić prawo dotyczące nieruchomości zabudowanej np. budynkiem warsztatowo - biurowym). Zdaniem skarżących ustawa z 29 lipca 2005 r. narusza prawa nabyte na mocy ustawy z 1997 r. a pozostawienie tej kwestii bez oceny Trybunału Konstytucyjnego może skutkować dla nich orzeczeniem zgodnym z obowiązującym prawem, ale rażąco niesprawiedliwym. Natomiast przewlekłość postępowania w żadnej mierze nie powinna wywołać dla nich negatywnych skutków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, natomiast wniosek o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu pozostawiło do uznania sądu i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy zauważyć, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2005 r., Nr 175, poz. 1459 ze zm.), który jednoznacznie przesądza, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. – o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Sytuacja przewidziana powyższym przepisem zaistniała w przedmiotowej sprawie. D. i M. małżonkowie S. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej budynkiem warsztatowo -biurowym pod rządami ustawy z dnia 4 września 1997 r., jednak wniosek ten został rozpatrzony i została wydana decyzja przez Prezydenta W. w dniu [...] czerwca 2008 r. a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Poza sporem jest, że rozpatrywanie tej sprawy prowadzone było wyjątkowo przewlekłe (5 lat). Jednak skarżący, jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy nie wykorzystali przysługujących im możliwości prawnych, aby zlikwidować tak długotrwałą bezczynność organu poprzez złożenie skargi na bezczynność. Skargę taką można było zgodnie z art. 37 Kpa złożyć do organu wyższego stopnia jakim w przedmiotowej sprawie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., a następnie w przypadku dalszej bezczynności do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wprawdzie skarżący nie mieli obowiązku takiego działania ale dbałość o własny interes uzasadniała skorzystanie z takiej możliwości. Brak reakcji skarżących na wyjątkowo długą bezczynność organu spowodowała, że przed rozpatrzeniem wniosku zmienił się stan prawny, a skarżący na skutek tego utracili posiadane uprawnienie. Jednak należy zauważyć, że w takiej sytuacji jak skarżący znalazło się wiele innych osób, co podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie oznacza to jednak, ze organ rozpatrując wniosek po dniu 13 października 2005 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.) mógł zastosować przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. Wyklucza bowiem taką sytuację treść art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r., co słusznie zauważył organ odwoławczy, nie dopatrując się naruszenia prawa poprzez organ pierwszej instancji. Jeżeli skarżący uważają, że z powodu bezczynności organu ponieśli wymierną szkodę materialną, to w zaistniałej sytuacji, mogą skorzystać z innej możliwości prawnej występując z roszczeniem o jej naprawienie na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Odnosząc się natomiast do żądania skarżących o zwrócenie się przez Sąd z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. z Konstytucją RP, to skład orzekający w przedmiotowej sprawie nie widzi takiej potrzeby, dlatego wniosek o zawieszenie postępowania z powyższego powodu uznał za bezpodstawny. Zdaniem Sądu przepis art. 8 powyższej ustawy jest jasny, nie wymaga wykładni, a jego treść świadczy o woli ustawodawcy ograniczenia kręgu osób mogących korzystać z uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jeżeli jednak skarżący będący subiektywnie przekonani o niekonstytucyjności tego przepisu, mogą skorzystać z przysługującej im możliwości prawnej (art. 79 Konstytucji RP) i sami zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym dotyczącym powyższej kwestii. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.