II SA/Bd 759/08

Dnia 9 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi Z. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 81 i 83 ust. 1, art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) nałożył na inwestorów – Z. i H. K. zamieszkałych w C., przy ul. [...], obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego - garażu murowanego, na działce nr [...], obręb 2, przy ul. [...] w C. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu [...] września 2007 r., przeprowadzono wizję, podczas której stwierdzono postawienie garażu murowanego, przyległego do budynku wielorodzinnego usytuowanego na granicy działki nr [...]. Stwierdzono również, że jest to budynek garażowy jednostanowiskowy o wym. 3,10 x 6,90 m, zbudowany metodą tradycyjną, bez okien i fundamentów, postawiony na blokach betonowych, przy czym jedną ścianą przylegający do ściany nośnej budynku wielorodzinnego, usytuowanego na sąsiedniej działce nr [...] obręb 2, na granicy z działką nr [...] obręb 2. Ponadto organ stwierdził, że ów budynek został wzniesiony w 1986 r. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Z uwagi na okres powstania samowoli budowlanej, sprawa została rozpatrzona w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Na tej podstawie uznano pobudowanie garażu bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, co spowodowało naruszenie przez inwestora art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Obecnymi właścicielami garażu są Z. i H. K., a pobudowany samowolnie rzeczony garaż, posadowiony został na granicy z działką Nr [...], zabudowaną na granicy, przy czym garaż bezpośrednio przylega do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w ostrej granicy działek. Stwierdzenie samowoli budowlanej skutkowało wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], w oparciu o art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., którym nałożono na obecnych właścicieli garażu obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] marca 2008r. stosownych inwentaryzacji i oceny technicznej oraz informacji o zgodności pobudowanego obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w okresie jego budowy. Właściciele obiektu budowlanego, nakazane powyższym postanowieniem dokumenty przedłożyli w dniu [...] marca 2008 r. w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. uznał, że pozytywna ocena techniczna i informacja o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia uznanie postępowania w sprawie za bezprzedmiotowe i decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie. Decyzja jak wyżej została przez Z. i J. G. zaskarżona do organu odwoławczego i organ ten, tj. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na nie zakończenie postępowania naprawczego, gdyż nie stwierdzono wykonania obowiązku i nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Nie oceniono też oddziaływania garażu na obiekty sąsiednie. Ponownie rozpatrując sprawę, powiatowy organ nadzoru budowlanego w oparciu o opinię techniczną z dnia [...] maja 2008 r. ustalił, iż przedmiotowy garaż nie ma negatywnego wpływu na budynek mieszkalny do którego przylega (został dobudowany tylko na odcinku 6, 90 m), a tym samym jednoznacznie wykluczono okoliczności wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a jego aktualny stan techniczny wyklucza konieczność wykonania robót, które miałyby doprowadzić go do stanu zgodnego z przepisami prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. i J. G. wyrazili swoje niezadowolenie z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia podnosząc, iż ich zdaniem przedmiotowy garaż został wzniesiony nielegalnie i nie powinien podlegać jakiejkolwiek procedurze legalizacyjnej. Zdaniem odwołujących istnienie tego budynku szpeci otaczające otoczenie oraz uniemożliwia przeprowadzenie koniecznego remontu fundamentów ściany szczytowej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego bezspornie ustalono, iż przedmiotowy garaż powstał w sposób samowolny, a przepisy prawa zezwalają na jego legalizację. Wskazał przy tym, że obowiązujące przepisy techniczno - budowlane zezwalają na zabudowanie granicy działki nr [...] na całej długości budynku mieszkalnego, który posadowiony został na granicy działki, a odwołujący chcą ewidentnie ograniczyć prawa sąsiada, domagając się rozbiórki garażu. W opinii organu budowa garażu jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zgodnie z opinią techniczną, a jego budowa nie ma negatywnego wpływu na obiekt sąsiedni. Jako chybiony uznano zarzut skarżących nawiązujący do okoliczności, iż wezwano inwestora do przedłożenia opinii technicznej w dniu [...] maja 2008 r., a opinia została dostarczona w dniu [...] maja 2008 r., gdyż faktycznie wezwano inwestora do dostarczenia opinii w dniu [...] maja 2008 r. Ponadto stwierdzono, że odwołujący podważają przedłożoną opinię techniczną, nie przedstawiając żadnego oficjalnego dokumentu, który mógłby stanowić wiarygodną opinię przeciwną. Wskazano również, że załączona dokumentacja fotograficzna nie wskazuję, aby garaż swoim wyglądem szpecił otoczenie, czego nie można powiedzieć o budynku mieszkalnym, a organ odwoławczy nie dopatrzył się w postępowaniu powiatowego organu nadzoru budowlanego działania jednostronnego lub stronniczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Z. i J. G. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. zarzucając dopuszczenie do rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że usytuowany na tzw. ostrej granicy garaż wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę może być zalegalizowany, ponieważ nie nastąpiło naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem skarżących organy administracji zamiast rygorystycznie egzekwować skutki wszelkich samowoli budowlanych i ograniczać legalizację do szczególnych przypadków, praktycznie chronią osoby, które w sposób rażący naruszyły obowiązujące prawo, kosztem właścicieli nieruchomości sąsiednich. W ich ocenie naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. jest ewidentne i polega na niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych domu stanowiącego ich własność i polega na pozbawieniu możliwości wykonywania bieżących remontów, a w chwili obecnej również kapitalnego i koniecznego remontu całej pękającej ściany; z tych samych przyczyn nie możliwe jest wykonanie niezbędnej po tylu latach dylatacji, naprawy fundamentów, a następnie również ocieplenia budynku. W opinii skarżących dobudowanie do istniejącej ściany budynku czy budowli jest możliwe, lecz w takim przypadku konieczne jest spełnienie rygorystycznych warunków określających zasady dobudowy, które w spornym przypadku nie zostały spełnione. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po raz kolejny organ podkreślił, że istota rozstrzygnięcia sprowadza się do stwierdzenia, że jakkolwiek przedmiotowy garaż murowany pobudowany został w sposób samowolny, to jednakże inwestor garażu poddał się postępowaniu naprawczemu i zaistniały przesłanki do jego zalegalizowania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dla właściwego zrozumienia zasadności rozstrzygnięcia Sądu, podkreślenia wymaga okoliczność, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego - garażu murowanego, na działce nr [...], obręb 2, przy ul. [...] w C. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że sprawa dotyczy postawienia garażu murowanego, przyległego do budynku wielorodzinnego usytuowanego na granicy działki nr [...], przy czym jest to budynek garażowy jednostanowiskowy o wym. 3,10 x 6,90 m, zbudowany metodą tradycyjną, bez okien i fundamentów, postawiony na blokach betonowych, jedną ścianą przylegający do ściany nośnej budynku wielorodzinnego, usytuowanego na sąsiedniej działce nr [...] obręb 2, na granicy z działką nr [...] obręb 2. Okolicznością bezsporną jest również stwierdzenie, iż ów budynek został wzniesiony bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Z uwagi na okres powstania samowoli budowlanej prawidłowo organy nadzoru budowlanego wywiodły, iż prawna ocena robót budowlanych przy spornym budynku garażowym winna była nastąpić przy zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zmianami). Wynikający bowiem z oświadczenia właścicieli garażu okres budowy (1986 r.), wobec treści którego to oświadczenia nie przedstawiono w sprawie jakichkolwiek przeciwdowodów, kwalifikował obiekt do wzniesionych pod rządami starego prawa budowlanego, przy czym brak wykazania przez obecnych właścicieli, iż obiekt wzniesiono po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę, uzasadniał przyjęcie, iż zbudowano go w warunkach samowoli budowlanej. Przepis § 44 ust. 1 obowiązującego w okresie budowy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48 ze zmianami) wyraźnie stanowił, że każde wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Istnienia takiego pozwolenia w odniesieniu do spornego obiektu nie wykazano w sprawie. Do oceny samowoli budowlanej popełnionej pod rządami starego prawa budowlanego miały zastosowanie przepisy ustawy z 24 października 1974 r., zgodnie z normą odsyłającą zawartą w art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami). Przepis art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. przewidywał legalizację samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego dopiero po wykluczeniu przesłanek przymusowej jego rozbiórki określonych w art. 37 tejże ustawy. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 starego prawa budowlanego przymusowa rozbiórka obiektu budowlanego wybudowanego pod rządami tego prawa z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy musiała być orzeczona w razie stwierdzenia, że sporny obiekt budowlany, bądź jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przedłożenie przez inwestorów w wyznaczonym przez organ terminie: powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej, oceny technicznej na temat dotychczas wykonanych prac wraz z złączonym szkicem obiektu oraz informacji od Burmistrza Miasta C. dotyczącej zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Miasta C. w dniu pobudowania obiektu, stanowiło pełne wykonanie nałożonych obowiązków celem zalegalizowania przedmiotowej inwestycji. Natomiast formą legalizacji - w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego - jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.). Jest wobec tego oczywiste, iż wydanie tego rodzaju decyzji wymaga uprzedniego ustalenia przez organ orzekający w tej sprawie spełnienia przez obiekt budowlany wszystkich wymogów, od których uzależnione jest wydanie decyzji (por. wyrok NSA z 3 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 785/97, LEX nr 43300). Z dostarczonych przez inwestorów dokumentów wynika, że obiekt budowlany wykonany został zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Ściana szczytowa jest otynkowana tynkiem kategorii drugiej na całej długości i wysokości od wewnątrz i zewnątrz obiektu garażowego. Garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia oraz nie oddziaływuje negatywnie na przylegający do garażu budynek mieszkalny. Pismo Burmistrza Miasta C. znak: [...] z dnia [...] marca 2008 r. mówi, że lokalizacja obiektu - garażu na dz. Nr [...], obr. 2, położonej przy ul. [...] w C. jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] marca 1984 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa T. nr [...], poz. [...]. Zgodność z prawem posadowienie obiektu przy granicy działki potwierdza też załącznik nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy z [...] listopada 2005 r. nr [...] znak: [...] "Analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu, jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu". Stwierdzenie zatem przez organy nadzoru budowlanego, że nie ma konieczności przeprowadzenia zmian ani przeróbek w obiekcie garażowym, ani nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października z 1974 r. - Prawo budowlane stanowi słuszny wniosek, iż podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, zgodnie z art. 42 ust. 3 powyższej ustawy, jest stwierdzenie zdatności garażu do użytkowania. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie wynikają z zawartej w aktach sprawy opinii technicznej J. Ż., który analizując stan techniczny, posadowienie i ewentualne oddziaływanie spornego garażu, nie dopatrzył się jakichkolwiek negatywnych skutków jego istnienia w dotychczasowym miejscu, czy to wobec istniejącego sąsiednio budynku, czy też z uwagi na jego własne cechy konstrukcyjne. Wobec powyższego nie mogą znaleźć uzasadnienia zarzuty podnoszone przez skarżących, a odnoszące się do bezpośredniego, negatywnego wpływu przedmiotowego garażu na elementy konstrukcyjne budynku mieszkalnego, wielorodzinnego. Jak wynika z akt sprawy, zły stan techniczny budynku mieszkalnego występuje nie tylko na ścianie, do której przylega garaż, ale także na innych ścianach, a skarżący nie przystąpili dotychczas do ich usunięcia, domagając się tylko usunięcia garażu. Ponadto dokonujący oględzin budynku mieszkalnego wielorodzinnego organ I instancji, w obecności skarżących stwierdził szereg pęknięć ukośnych, których przyczyną jest najprawdopodobniej nierównomierne osiadanie fundamentów i brak jest dowodów na to, aby pęknięcia te były spowodowane faktem istnienia przedmiotowego garażu, zwłaszcza, że przylega do budynku sąsiedniego na niewielkiej powierzchni. Należy też mieć na względzie, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, iż dzisiejszy postęp technologiczny pozwala na taką realizację robót w zakresie remontu, wzmocnienia lub wymiany fundamentów, że można prowadzić prace także we wnętrzu obiektu budowlanego, a nie tylko na zewnątrz. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).