I SA/Wa 1189/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-10

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju zostało w całości zrealizowane, jeśli wartość nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach częściowej rekompensaty przekracza 20% wartości utraconego mienia?
Ratio decidendi
Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami kraju zostało w całości zrealizowane, jeśli wartość nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach częściowej rekompensaty przekracza 20% wartości utraconego mienia. W takim przypadku organ powinien wydać decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do dalszej rekompensaty.
Stan faktyczny
Spadkobiercy A. M. domagali się potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich matkę nieruchomości poza granicami Polski. A. M. nabyła od Skarbu Państwa lokal mieszkalny, a jego wartość została zaliczona na poczet ceny jako częściowa rekompensata za utracone mienie. Organy administracji odmówiły potwierdzenia prawa do dalszej rekompensaty, uznając, że wartość nabytej nieruchomości przekroczyła 20% wartości utraconego mienia. Skarżący zakwestionowali prawidłowość wyceny nabytego mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. M., S. M. i M.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. M., S. M. oraz M.W., decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia Z. M., S.M. i M. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. A. M. wraz z rodziną została repatriowana do Polski po II wojnie światowej z terenów obecnej Republiki Ukrainy, gdzie w miejscowości O., woj. [...] pozostawiła następujący majątek: [...] ha ziemi (w tym [...] ha lasu i [...] ha łąki), murowany, jednopiętrowy budynek mieszkalny oraz dwa murowane budynki gospodarcze. W dniu 23 sierpnia 1989 r. nabyła ona od Skarbu Państwa lokal nr [...] mieszczący się w budynku położonym w O. przy ul. [...] wraz z udziałem 15/100 części w prawie użytkowania wieczystego gruntu przynależnego do lokalu (akt notarialny rep. A nr [...]). Na poczet ceny nabycia tej nieruchomości została jej zarachowana wartość mienia pozostawionego poza granicami kraju. Spadkobiercami A. M. są jej dzieci: M. W., S. M. oraz Z. M.. Wnieśli oni do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich matkę nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W toku prowadzonego przez Wojewodę postępowania wnioskodawcy przedłożyli operat szacunkowy z dnia 26 czerwca 2006 r.- wskazujący wartość pozostawionego mienia na kwotę [...] złotych oraz operat szacunkowy z dnia 30 czerwca 2006 r., wyceniający nabytą przez A. M. od Skarbu Państwa w ramach częściowej rekompensaty nieruchomość na kwotę [...] złotych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 1, art.5 ust. 3 pkt 2, art. 13 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), odmówił wnioskodawcom potwierdzenia prawa do rekompensaty, z uwagi na to, że A. M. zrealizowała swoje uprawnienia za utraconą nieruchomość w wysokości przekraczającej określoną przepisami ww. ustawy wysokość rekompensaty. W wyniku rozpatrzenia odwołania, wniesionego przez Z. M., S. M. oraz M. W., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje również osobie, która na podstawie odrębnych przepisów , w ramach realizacji rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomość Skarbu Państwa, jednak wysokość zaliczanej wartości pozostawionej nieruchomości, oraz wysokość świadczenia pieniężnego, tj. 20% wartości pozostawionych nieruchomości, pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. W przypadku wystąpienia dodatniej różnicy między 20% zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości pozostawionych nieruchomości, wynikającej z udziałów poszczególnych stron postępowania i zwaloryzowaną na dzień wydania decyzji wartością nabytej nieruchomości, wynikającą z operatu szacunkowego, odnosząc te wartości do udziałów poszczególnych wnioskodawców postępowania, organ powinien wydać stronie decyzję potwierdzającą prawo do rekompensaty na różnicę ww. wartości, dla każdej ze stron postępowania, które złożyły stosowny wniosek. Minister wyjaśnił, iż w przypadku wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy ww. wartościami organ I instancji powinien wydać decyzję odmowną, ze względu na zrealizowanie przez stronę, prawa do rekompensaty w wysokości większej niż 20% zwaloryzowanej na dzień wydania przedmiotowej decyzji wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, wynikających z jej udziałów w tej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie wartość pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości (ustalona w oparciu o operat szacunkowy z dnia 26 czerwca 2006 r. i zwaloryzowana na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wskaźnikami wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanymi przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego) wyniosła [...] złotych, a wartość nabytej od Skarbu Państwa przez A. M. nieruchomości (ustalona w oparciu o operat szacunkowy z dnia 30 czerwca 2006 r. i zwaloryzowana na dzień wydania decyzji przez Wojewodę) wyniosła [...] złotych. W tym stanie rzeczy Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż wartość nabytej przez A. M. w ramach rekompensaty za mienie zabużańskie nieruchomości przy ul. [...] w O., przekracza 20% wartości pozostawionej nieruchomości. Na powyższą decyzję Z. M., S. M. i M.W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznając rozstrzygnięcia organów za niesprawiedliwe. Skarżący zakwestionowali prawidłowość dokonanej przez biegłego wyceny nabytego przez A. M. mieszkania, wskazując m.in., że biegły przy jej sporządzaniu nie pomniejszył obecnej wartości mieszkania o nakłady poczynione przez nabywcę w związku z przeprowadzonymi remontami. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy skarga jest nieuzasadniona, a kwestionowane decyzje nie naruszają prawa. Rozstrzygając sprawę organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm) i nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 13 ust. 2 powołanej ustawy zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości 20% wartości tych nieruchomości. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 ustawy w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty osoba nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. W sprawie jest bezsporne, iż w 1989 r. w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy repatriantka nabyła od Skarbu Państwa lokal mieszkalny w budynku usytuowanym przy ul. [...] w O. wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu przynależnym do tego lokalu. Na poczet ceny tego lokalu zaliczono jej wartość pozostawionego poza granicami mienia. Ustalając obecnie wartość majątku pozostawionego przez repatriantkę poza granicami Państwa Polskiego na kwotę [...] złotych a następnie obliczając wysokość rekompensaty należnej jej spadkobiercom, wynoszącej - stosownie do art. 13 pkt 2 i 3 cytowanej wyżej ustawy - 20 % wartości pozostawionych nieruchomości (tj. [...]), organy prawidłowo zaliczyły na jej poczet wartość nieruchomości uprzednio nabytej przez A. M. od Skarbu Państwa jako ekwiwalent za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Państwa. Ustaleń tych organy dokonały w oparciu o załączone do akt operaty szacunkowe, a wyliczone w nich wartości zwaloryzowały w oparciu o wskaźniki wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyliczona wartość nabytej od Skarbu Państwa nieruchomości wynosi [...] złotych i przekracza 20% wartości pozostawionego mienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ocenę Ministra Skarbu Państwa, iż w przypadku wystąpienia ujemnej różnicy pomiędzy 20% zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości pozostawionych poza granicami RP nieruchomości i zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa w ramach ekwiwalentu za pozostawione mienie, organ wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W tej sytuacji trafna jest ocena organów, iż rekompensata za pozostawienie mienie, w świetle obowiązujących przepisów została w całości wykorzystana. Zasadnie zatem Wojewoda [...] odmówił spadkobiercom A. M. prawa do rekompensaty, a Minister Skarbu Państwa utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło