II OSK 1479/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz /spr./ sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 921/08 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy na rzecz K. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 1479/09 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 921/08 po rozpoznaniu skargi K. B. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie nakazania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. wykonania określonych robót polegających na skutecznym usunięciu przyczyny zawilgocenia i zagrzybienia w mieszkaniach na ostatniej kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] /lokale nr [...],[...] i [...]/, poprzez wyeliminowanie przyczyn, to jest braków w ociepleniu, uszczelnieniu stolarki oraz innych błędów wykonawczych określonych w opinii sporządzonej przez T. M., przy czym w pozostałych mieszkaniach ostatniej kondygnacji nakazano przeprowadzić roboty zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w tej opinii - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku podano, że stanowisko organu pierwszej instancji zostało oparte na wynikach kontroli mieszkania K. B.. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła K. B. podnosząc, że domaga się rozstrzygnięcia co do istotny sprawy poprzez nakazanie Spółdzielni Mieszkaniowej skutecznego usunięcia zgodnie z prawem budowlanym i sztuką budowlaną, przyczyn złego stanu jej własnościowego mieszkania, to jest zawilgocenia i zagrzybienia oraz ich skutków w mieszkaniach ostatniej kondygnacji przedmiotowego budynku a także ocieplenia wszystkich ścian szczytowych ostatniej kondygnacji. Odwołująca się podniosła zarzuty dotyczące opinii autorstwa T. M. w kwestii jego bezstronności i jakości. Autor opinii starał się zwłaszcza unikać powiązania przyczyn zaistniałego stanu lokalu ze skutkami, co powoduje, że opinia w zasadzie niczego nie wyjaśnia. Odwołanie wniosła również Spółdzielnia Mieszkaniowa domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił decyzję zaskarżoną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że art. 61 i 62 Prawa budowlanego dotyczą obiektów budowlanych a nie lokali a ponadto organ pierwszej instancji nie dokonał oceny opinii technicznej stanowiącej materiał dowodowy w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. nakazującą Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej usunięcie w zakreślonym terminie skutków zawilgocenia w mieszkaniu nr 7 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T., to jest osuszenie ściany oraz usunięcie zarodników grzyba. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez "wnioskodawcę" organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazania wykonania obowiązku Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej i nakazał wykonanie określonego obowiązku tej Spółdzielni, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w pozostałej części. Skargę na powyższą decyzję wniosła K. B. podnosząc, iż wadliwie organ odwoławczy utrzymał w mocy merytoryczne rozstrzygnięcie powołując się na art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, podczas gdy istnieje rozbieżność stanowisk dotyczących wykładni i zastosowania tego przepisu, a także wskazał na to, że nakazane obowiązki dotyczą jedynie skutków zaistniałego stanu mieszkania, nie prowadzą natomiast do usunięcia przyczyn takiego stanu rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, iż nakazane obowiązki w istocie "wskazują tylko na remont zamieszkiwanego lokalu", jednakże nie zostało uwzględnione w sprawie, że "nawet chwilowo usunięte skutki mogą znaleźć powtórzenie w przypadku nieusunięcia skutecznie przyczyn ich powstania". W ocenie Sądu ma przy tym w sprawie zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, jednakże nie tylko do samego obiektu, lub do lokalu mieszkalnego, lecz zarówno do budynku jak i lokalu skarżącej. W uzasadnieniu wyroku podkreśla się też, że w administracyjnym postępowaniu miało miejsce naruszenie prawa procesowego wobec pominięcia innych właścicieli lokali jako stron postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy zarzucając: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i właściwej jego oceny, to jest art. 141 ( 4 ppsa, 2/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, w szczególności art. 66 ( 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone odnośnie jednego lokalu mieszkalnego w budynku wymaga uczestnictwa w charakterze strony także innych właścicieli lokali w tym budynku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej K. Bj. W toku postępowania dokonano remontu dachu a także ocieplono kominy w celu przesunięcia mostka termicznego., zaś po kolejnym okresowym przeglądzie w 2007 r. nie stwierdzono powstawania zawilgoceń. Oględziny w lokalu skarżącej przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2008 r. nie stwierdziły pogarszającego się jego stanu technicznego. Pomimo to skarżąca domagała się remontu części dachu budynku. W ocenie organu według przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane nie ma obowiązku badania przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu i życiu ludzi. Uznając stan lokalu skarżącej jako wiążący się z jego użytkowaniem, zostały nałożone określone obowiązki na Spółdzielnię Mieszkaniową. Inne żądania skarżącej są niezasadne, skoro wcześniej dokonano remontu dachu. Podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące wad związanych z użytkowaniem lokalu czy budynku należą do postępowania sądowego jako sprawy cywilne. Ponieważ postępowanie było prowadzone na wniosek skarżącej i dotyczyło jej lokalu, tylko ona jest stroną w sprawie a nie inni właściciele lokali w danym budynku, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła K. B., domagając się jej oddalenia. W uzasadnieniu podnosi się, że błędnie w skardze kasacyjnej twierdzi się, iż jedyną stroną postępowania w sprawie jest skarżąca, skoro w toku postępowania prowadzonego na jej wniosek okazało się, że problem zagrzybienia i zawilgocenia budynku może dotyczyć także innych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, że prawidłowe rozpoznanie sprawy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga stosownie do art. 7 i 77 ( 1 kpa udziału także innych właścicieli lokali, poza skarżącą, gdyż pojęcie interesu prawnego w sprawie należy rozumieć szeroko. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano w niniejszej sprawie naruszenie prawa procesowego, to jest art. 141 ( 4 ppsa, wobec braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niedokonanie właściwej oceny. Tak podniesiony zarzut w istocie nie odnosi się do treści art. 141 ( 4 ppsa, który stawia wymagania dla sądu administracyjnego w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia, zaś zarzucane naruszenie tego przepisu powinno wywodzić związek braków uzasadnienia z samym rozstrzygnięciem. Wnoszący skargę kasacyjną organ w istocie nie kwestionuje treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku w aspekcie wymogów art. 141 ( 4 ppsa, a więc braków samego uzasadnienia, lecz zarzuca wadliwą ocenę przedmiotu sprawy w kontekście art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, to natomiast nie odpowiada regulacji art. 141 ( 4 ppsa. Zarzut naruszenia prawa procesowego tak sformułowany, jak to ma miejsce w skardze kasacyjnej, nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony. Skarga kasacyjna zawiera także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, "w szczególności art. 66 ( 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone odnośnie jednego lokalu mieszkalnego w budynku wymaga uczestnictwa w charakterze strony także innych właścicieli lokali w tym budynku". Tak podniesiony zarzut również nie mógł być uznany za zasadny. Trudno bowiem mówić skutecznie o nieprawidłowej wykładni "art. 66 ( 1" Prawa budowlanego w powiązaniu z błędnie przez organ potraktowaną oceną Sądu I instancji w kwestii wymogów dotyczących uczestnictwa w sprawie wszystkich mieszkańców danego budynku Spółdzielni Mieszkaniowej. Wprawdzie postępowanie administracyjne toczyło się na wniosek skarżącej jako jednej z właścicielek lokalu w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej, to jednak może się okazać w toku postępowania administracyjnego, że organ nadzoru budowlanego powinien podjąć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stwierdzony wadliwy stan budynku, a w tym poszczególnych lokali, wymaga objęcia kontrolą i wydaniem odpowiednich nakazów w odniesieniu do innych także części budynku, a nie tylko do lokalu skarżącej. Nie ma też racji wnoszący skargę kasacyjną organ, iż sprawa wad budynku powodujących określone niekorzystne skutki w jego substancji oraz w poszczególnych lokalach należy wyłącznie do właściwości sądu powszechnego, jako sprawa cywilna pomiędzy właścicielem i wykonawcą robót budowlanych. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie administracyjne na podstawie regulacji zamieszczonej w tej części ustawy - Prawo budowlane, która odnosi się do użytkowania obiektów budowlanych, ma pełne prawo, a nawet obowiązek, wydać stosowne nakazy podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia właściwego stanu użytkowego obiektu na podstawie przepisów prawa publicznego /Prawa budowlanego/, co oczywiście nie wyklucza możliwości zaistnienia sprawy cywilnej w stosunkach pomiędzy podmiotem uprawnionym i zobowiązanym na gruncie prawa cywilnego, rozstrzyganej w postępowaniu przed sądem cywilnym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 pps. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.