IV SA/Wr 362/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-10

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska – Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać organ niższej instancji do uzupełnienia akt sprawy w sytuacji, gdy strona żąda wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które nie zostały przekazane do akt sprawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wzywania organu niższej instancji do uzupełnienia akt sprawy, jeśli żądane dokumenty nie zostały fizycznie włączone do akt sprawy znajdujących się w posiadaniu organu odwoławczego. Prawo do wydania uwierzytelnionych odpisów dotyczy wyłącznie dokumentów, które faktycznie znajdują się w aktach sprawy. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie dysponuje żądanymi dokumentami, nie może ich udostępnić stronie.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy dotyczącej zasiłków celowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło wydania odpisów, ponieważ dokumenty te nie zostały przekazane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej do akt sprawy prowadzonej przez Kolegium. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak podjęcia przez Kolegium czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zwłokę w załatwieniu sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów. oddala skargę. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów następujących dokumentów: protokołu aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 2 października 2007 r. wraz z oceną sytuacji i wnioskami pracownika socjalnego; oświadczenia strony z dnia 2 października 2007 r. złożonego na żądanie pracownika socjalnego, zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. ([...]) odmawiającym wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wskazanych przez J.K. we wniosku z dnia 14 stycznia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymano w mocy powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. W motywach powołanego rozstrzygnięcia stwierdzono, że postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wskazanych przez J. K. we wniosku z dnia 14 stycznia 2008 r., tj. protokołu aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 2 października 2007 r. wraz oceną sytuacji i wnioskami pracownika socjalnego oraz oświadczenia strony z dnia 2 października 2007 r. złożonego na żądanie pracownika socjalnego - w sprawie z wniosku z dnia 3 września 2007 r. o udzielenie zasiłków celowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek J. K. z dnia 14 stycznia 2008 r. stwierdziło, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. nie przekazał Kolegium objętych wnioskiem dokumentów. W ocenie Kolegium, nie było więc możliwe spełnienie oczekiwań J. K., który występując z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych odpisów wzmiankowanych dokumentów był przekonany, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przekazał je do Kolegium wraz z aktami sprawy przy piśmie z dnia 21 grudnia 2007 r. ([...]). J. K., po zapoznaniu się z treścią postanowienia Kolegium z dnia [...] r., wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy. Zarzucił, że Kolegium naruszyło art. 7 kpa, art. 36 kpa i art. 77 kpa. W jego ocenie Kolegium nie podjęło kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. J. K. uważa, że Kolegium powinno wezwać Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] do przedłożenia kompletnych akt oraz do wyjaśnienia, dlaczego nie zostały przekazane wszystkie dokumenty. Ponadto, J. K. zarzucił, że Kolegium nie wyjaśniło przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy w trybie art. 36 kpa. Poinformował, że postanowienie zostało wydane w dniu 25 stycznia 2008 r., a za pośrednictwem poczty zostało wysłane dopiero w dniu 13 marca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: J. K. wystąpił do Kolegium z wnioskiem o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wymienionych w nim dokumentów, ponieważ uważał, że akta te zostały przekazane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. do Kolegium przy piśmie z dnia 21 grudnia 2007 r. ([...]). Zgodnie z przepisem art. 73 § 2 kpa, strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Załatwiając żądanie wydania wskazanych w powyższym przepisie dokumentów, organ administracji publicznej ma obowiązek ich wydania lub podjęcia postanowienia o odmowie wydania odpisów. Kolegium, rozpatrując po raz drugi wniosek z dnia 14 stycznia 2008 r. o Wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wzmiankowanych dokumentów stwierdza, że skoro Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie przekazał objętych wnioskiem materiałów i dokumenty te nie były w posiadaniu Kolegium, to nie było możliwe udostępnienie ich przez Kolegium stronie. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów J. K. sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium stwierdza, iż są one nieuzasadnione. Należy zauważyć, że z przepisu art. 73 kpa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie wcale nie wynika obowiązek występowania Kolegium do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o wyjaśnienie, "dlaczego z akt sprawy zostały usunięte istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty" i w konsekwencji wezwania do przedłożenia Kolegium akt żądanych przez J. K.. Przekazane przy piśmie z dnia 21 grudnia 2007 r. ([...]) materiały były bowiem wystarczające do rozpatrzenia zażalenia J. K. na postanowienie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS we W. z dnia [...] r. ([...]). Natomiast odpowiadając na zarzut dopuszczenia się zwłoki w załatwieniu sprawy J. K., należy podnieść, iż ma ona związek z dużą ilością napływających do Kolegium spraw i niemożnością rozpatrzenia wszystkich w ustawowym terminie. Należy również wskazać, że po rozpatrzeniu w dniu 25 stycznia 2008 r. zażalenia J. K. na postanowienie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. (Nr [...]), postanowieniem Nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zakwestionowane przez J.K. postanowienie, a akta administracyjne pierwszej instancji zostały zwrócone do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wobec powyższego, również i w tym składzie Kolegium nie miało żadnych podstaw do innego, tj. zgodnego z oczekiwaniami J. K. rozstrzygnięcia, gdyż nie dysponuje już aktami zawierającymi materiały, których wydania domagał się J. K.. Kolegium musiało zatem utrzymać w mocy postanowienie z dnia [...] r. ([...]) odmawiające wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wskazanych przez J. K. we wniosku z dnia 14 stycznia 2008r. W skardze do sądu administracyjnego J. K. zarzucił, że kwestionowane postanowienie narusza art. 7 i 73 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. czynności niezbędnych do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 stycznia 2008 r. zgodnie ze słusznym i ważnym interesem strony, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgadzając się z twierdzeniem, że Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., przy piśmie z dnia 21 grudnia 2007 r. (nr [...]), przesłał do Kolegium zażalenie skarżącego z dnia 19 grudnia 2007 r. na pierwszoinstancyjne postanowienie z dnia [...]r. (nr [...]) bez wszystkich akt sprawy, podniósł, że art. 133 kpa obliguje organ administracji publicznej, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie do przekazania środka odwoławczego wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] przesyłając do Kolegium zażalenie Skarżącego z dnia 19 grudnia 2007 r. bez kompletnych akt sprawy z podania z dnia 3 września 2007 r. o udzielenie zasiłków celowych, a załączając jedynie wybrane z akt sprawy, według swego uznania, dokumenty rażąco naruszyło art. 133 kpa. Kolegium potwierdziło, że posiadało niekompletne akta sprawy i pomimo świadomości tego faktu nie wezwało Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS we W. do przekazania kompletnych akt sprawy. . Podkreślił, że Kolegium nie uznało, że wniosek skarżącego z dnia 14 stycznia 2008 r. nie spełnia wymogów art.73 § 2 kpa, jak również w sprawie nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 74 § 1 kpa. Kolegium nie przekazało wniosku skarżącego innemu organowi w trybie art.65 § 1 kpa. Zarzucił zwłokę w załatwianiu sprawy przez organ. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko. Stwierdzono, że strona skarżąca prezentuje subiektywną ocenę sprawy, przez co nie podziela stanowiska Kolegium o braku podstaw do wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wskazanych przez J. K. we wniosku z dnia 14 stycznia 2008 r. Zaprezentowane argumenty (najpierw we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie powtórzone w skardze), a mające wykazać, że zachodzą podstawy do wydania wzmiankowanych dokumentów, nie podważają, w opinii Kolegium, zgodności z prawem i słuszności kwestionowanego orzeczenia. Pismem z dnia 4 grudnia 2008r. skarżący złożył do Sądu wniosek o wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o przekazanie Sądowi kompletnych akt sprawy administracyjnej z wniosku skarżącego z dnia 3 września 2007r. o udzielenie zasiłków celowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 73 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi się w nim, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnionej ważnym interesem strony. W niniejszej sprawie pismem z dnia 14 stycznia 2008r. J. K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o wydanie mu z akt sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 3 września 2007r. o udzielenie zasiłków celowych uwierzytelnionych odpisów wskazanych przez siebie dokumentów. Stwierdził, że akta te zostały przekazane Kolegium przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. przy piśmie z dnia 21 grudnia 2007r. ([...]), przesyłającym do SKO we W. zażalenie skarżącego z dnia 19 grudnia 2007r. na postanowienie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS we W. z dnia [...]r. ([...]). W sprawie jest niesporne (co także przyznaje skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), że żądane przez skarżącego dokumenty nie zostały przekazane Kolegium przez organ I instancji wraz z pismem z dnia 21 grudnia 2007r. Wynika to wprost z wyliczenia załączników pośród których nie wymienia się dokumentów objętych wnioskiem. Z motywów uzasadnienia postanowienia z dnia 10 kwietnia 2008r. wynika, że dokumenty przekazane przy piśmie z dnia 21 grudnia były wystarczające do rozpatrzenia zażalenia J. K. na postanowienie I instancji z dnia [...]r. Z treści art. 73 § 2 k.p.a. wynika, że obowiązek wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów (o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony) dotyczy wyłącznie akt zgromadzonych w postępowaniu w danej sprawie. Z materiałów sprawy wynika, że żądane przez skarżącego dokumenty nie były potrzebne do załatwienia sprawy wszczętej zażaleniem J. K. na postanowienie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] MOPS we W. z dnia [...]r., toteż organ II instancji nie zwracał się do organu pierwszoinstancyjnego o ich dostarczenie. Wynika z nich ponadto, że po rozpatrzeniu w dniu 25 stycznia 2008r. zażalenia J. K. na wskazane postanowienia, akta administracyjne I instancji zostały zwrócone do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Oznacza to, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze tymi dokumentami nie dysponowało, to nie miało możliwości ich udostępnienia stronie. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że organ działając na zasadzie art. 73 § 2 k.p.a. wydaje odpisy z akt sprawy tych dokumentów, które składają się na te akta. Nie jest natomiast możliwe uwzględnienie żądania co do tych dokumentów, które fizycznie nie zostały włączone do określonych akt (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006r., IV SA/Wr 1679/06, Lex nr 330465). Skarżącego należy przy tym poinformować, że prawo do udostępnienia akt sprawy służy stronie "w każdym stadium postępowania". Strona może zatem występować z żądaniami wymienionymi w art. 73 od daty wszczęcia postępowania do daty doręczenia jej decyzji administracyjnej zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym i postępowaniach nadzwyczajnych. Jednak przedmiotem żądania są "akta sprawy" obejmujące materiały postępowania będące w posiadaniu organu, pod którego adresem żądanie takie się formułuje. Z podanych powodów Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego co do czynności, jakie – jego zdaniem – winne było podjąć w sprawie Kolegium wobec organu I instancji. Formułowane oczekiwania nie znajdowały pokrycia w treści art. 73 k.p.a. Jeżeli nawet uznać za uzasadniony zarzut zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to fakt ten nie miał wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Sąd oddalił wniosek skarżącego z dnia 4 grudnia 2008r. a wezwanie SKO we W. o przekazanie akt sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 3 września 2007r. o udzielenie zasiłków celowych, gdyż przedmiotem kontroli sądowej nie była sprawa o przyznanie tych zasiłków lecz wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia w kwestii wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wskazanych dokumentów. Dokonanie takiej oceny mogło odbyć się na podstawie akt przesłanych przez organ. Z akt sprawy wynika ponadto, że wskazany organ dokumentami tymi nie dysponował. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło