II SA/Gd 613/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. II SA/Gd 613/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta S., po rozpatrzeniu wniosku J. i S. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta S. z dnia 4 kwietnia 2007r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w S. przy ul. N., stanowiącej działkę nr [...], o pow. 41 m2, KW Nr [...], będącej własnością Gminy Miejskiej S., działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21. 08 .1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia 4 kwietnia 2007r. Prezydent Miasta S., działając z urzędu, zatwierdził podział nieruchomości będącej własnością Gminy Miejskiej S., położonej w S. przy ul. N., stanowiącej działkę nr [...] - na działki nr [...] i [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. We wniosku o wznowienie postępowania małżonkowie K., współwłaściciele działki nr [...], sąsiadującej z dawną działką nr [...] powołali się na przyczynę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4,5 i 7 k.p.a., twierdząc, że organ wydający decyzję o podziale nieruchomości nie wziął pod uwagę wcześniejszych oświadczeń i uzgodnień składanych w toku postępowania, które toczyło się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, oraz iż jako strona postępowania dotyczącego podziału działki nr [...], nie brali udziału w tym postępowaniu bez własnej winy. Prezydent Miasta S. wskazał, iż wznowienie postępowania jest instytucją przewidzianą dla weryfIkacji wadliwej decyzji ostatecznej wyłącznie z przyczyn przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przytaczając orzecznictwo i literaturę organ wskazał, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego i stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W uzasadnieniu podkreślono także, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny. Z przyjętych w art. 97 ustawy rozwiązań prawnych wynika, że interes prawny w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości ma właściciel tej nieruchomości lub użytkownik wieczysty. Interesu prawnego nie można zatem wyprowadzić ani z tytułu prawa własności czy użytkowania wieczystego działek sąsiednich, ani z innych tytułów do nieruchomości. Na podobnym stanowisku stoi również Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że "Właściciele nieruchomości przylegających bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział /.../ nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a." (wyrok z 28.01.1997 r. SA/Gd 3467/95, ONSA z 1997 r. z. 4 poz. 180). W świetle powyższego organ uznał, że J. i S. K. nie posiadają legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. Małżonkowie K. wnieśli odwołanie od tej decyzji wywodząc, że organ dokonał błędnej wykładni art. 28 k.p.a., albowiem w ich ocenie, bezspornie stroną postępowania o podział nieruchomości są właściciele sąsiednich nieruchomości, gdyż "w wyniku podziału ograniczono ich prawa poprzez stworzenie nowej sytuacji oddziaływującej na ich nieruchomość." Wskazali, że w wyniku podziału w sposób istotny ograniczono dostęp do ich nieruchomości od strony południowej. Nadto zarzucili naruszenie art. 96 i 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia dniu 21 maja 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił ponownie, że przedmiotem podziału w postępowaniu administracyjnym, zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S., była działka nr [...], stanowiąca wyłącznie własność Gminy Miejskiej S., a zatem przedmiotowe rozstrzygnięcie nie dotyczyło interesu prawnego odwołujących się, jako właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania może nastąpić między innymi w przypadku niedopuszczalności wznowienia z przyczyn podmiotowych, tj. wówczas gdy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną. Kolegium, przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Gd 3467/95, ONSA z 1997 r., Nr 4, poz. 180, wskazało, że w orzecznictwie przyjmuje się, że stroną w postępowaniu administracyjnym o podział nieruchomości są właściciele lub użytkownicy wieczyści tej nieruchomości. Skoro zatem działka będąca przedmiotem postępowania o podział w niniejszej sprawie stanowiła wyłączną własność Gminy, to właściciele sąsiednich nieruchomości nie są stronami tego postępowania. J. i S. K. wnieśli skargę do Sądu, w której zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 6 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), stanowiącego o tym, że każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu wskazali, że decyzja z dnia 4 kwietnia 2007 r. powzięta została w celu poprawy zagospodarowania terenu położonego przy ul. N., z naruszeniem tego przepisu. Ponadto zarzucili naruszenie art. 103 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez to, iż zostali oni pominięci w toku postępowania, jako posiadacze samoistni działki nr [...], która była objęta podziałem. Ponowili oni także zarzuty odwołania dotyczące strony postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy wyjaśnić skarżącym, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie było zagadnienie procesowe dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną z dnia 4 kwietnia 2007 r., dotyczącą podziału nieruchomości, stanowiącej wyłącznie własność gminy. Całe zagadnienie w sprawie niniejszej zatem sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy właściciel nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, podlegającej podziałowi, jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie podziału w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 96 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Stosownie do art. 97 ust 1 tej ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku o podział nieruchomości i udziału w tym postępowaniu w charakterze strony są wyłącznie właściciele i wieczyści użytkownicy przedmiotowej nieruchomości, podlegającej podziałowi (por. komentarz pod red. J. Szachułowicza, M. Krasowskiej i A. Łukaszewskiej do ustawy o gospodarce nieruchomościami, LexisNexis, wyd. 3, Warszawa 2003 r. str. 270 i dalsze oraz przywołane tam orzecznictwo). Gmina Miejska w S., jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, może zatem samodzielnie i bez żadnych ograniczeń decydować o tym, czy i jakie własne nieruchomości zamierza zbyć, po uprzednim dokonaniu ich podziału w postępowaniu administracyjnym. Nikt zatem nie może narzucić podmiotowi stosunków cywilnoprawnych, w tym przypadku Gminie, aby dokonała podziału nieruchomości w taki sposób, jak tego oczekuje właściciel sąsiedniej nieruchomości, który ubiega się o zakup jej części w trybie i na zasadach określonych w art. 37 ust 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącym, że nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, m.in. jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. W sprawie niniejszej Gmina występuje w podwójnym charakterze, bowiem jako właściciel nieruchomości występuje o dokonanie jej podziału w postępowaniu administracyjnym, a następnie, jako podmiot stosunków cywilnoprawnych (właściciel nieruchomości) może zbyć ją w ww opisanym trybie bezprzetargowym. Inaczej mówić, gdyby skarżący wystąpili o podział własnej nieruchomości, to właściciele sąsiednich nieruchomości nie byliby również stronami tego postępowania, gdyż nie mają ani prawa, ani interesu prawnego do decydowania o rozporządzeniu prawem właściciela sąsiedniej nieruchomości. Wyjaśnić należy również skarżącym, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego nie było scalenie i podział nieruchomości na podstawie art. 103 ustawy o gospodarce nieruchomości, lecz wyłącznie zagadnienie dotyczące podziału nieruchomości, stanowiącej własność Gminy w trybie art. 96 i 97 ustawy. Uznać zatem należy zarzuty skarżących w tym zakresie za oczywiście bezzasadne. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.