I SA/Sz 502/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej długu celnego oraz odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił W.B. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej długu celnego i odsetek z tytułu art. 242 § 3 kc oraz odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania o podatku akcyzowym oraz podatku VAT. W odwołaniu wniesionym przez pełnomocnika ustanowionego przez W.B. podniesione zostały następujące zarzuty : - rażącego naruszenia art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - naruszenia art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej wynikające z obciążenia W.B. negatywnymi skutkami okoliczności faktycznej, na którą nie miał on wpływu a także wynikające z nieprawidłowej oceny prawotwórczych faktów. Podnosząc powyższy zarzuty w odwołaniu zawarto żądanie uchylenia skarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 i 5 Ordynacji podatkowej. Utrzymując w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w związku z tym, że sprawa dotyczy długu celnego powstałego przed akcesją to zastosowanie mają przepisy Kodeksu celnego oraz Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 1 ustawy Kodeks celny, ustawa ta reguluje zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny związane z tym prawa i obowiązki organów celnych. W zakresie nieuregulowanym przepisami Kodeksu celnego do postępowania celnego należy zaś stosować odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy Ordynacja podatkowa, co wynika z art. 262 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że regulacje Kodeksu celnego, dotyczące określonych w nim kwestii mają pierwszeństwo zastosowania przed odpowiednimi regulacjami Ordynacji podatkowej. Termin na wystąpienie strony z wnioskiem o zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji został określony w art. 2652 pkt 1 Kodeksu celnego. Wobec tego nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej określającej inny termin. Zgodnie z przepisem art. 2652 Kodeksu celnego, jeżeli upłynęło 3 lata od dnia powstania długu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Termin ten zaczyna biec od dnia powstania długu celnego. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 11 Kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego nie podlegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu poza wypadkami ustalonymi w przepisach tego prawa, jednakże w odniesieniu do omawianego terminu ustawodawca nie przewidział takiej możliwości. Z zestawienia dat w przedmiotowej sprawie wynika, że dług celny powstał w dniu 28.02.2002r., zaś wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 05.03.2007r. Zatem termin na wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności upłynął w dniu 28.02.2005r. W kwestii odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania do zapłaty podatku akcyzowego i podatku VAT organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 247 § 1 pkt 2,3 i 5 Ordynacji podatkowej. Zagadnienie to nie było przedmiotem zarzutów w skardze. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący W.B., stwierdził że jego zdaniem w sprawie zachodzi rażące naruszenie prawa bowiem wprawdzie posiadał samochód [...] jednakże nie miał świadomości, że był to samochód który został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie. Podkreślił, że spełnił jedynie koleżeńską przysługę i nie wnikał w kwestię pochodzenia towaru. Skarżący jest zdania, że nie można go w tej sytuacji uznać za dłużnika celnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 2652 Kodeksu celnego, który w niniejszej sprawie ma zastosowanie, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Trzyletni termin o którym mowa w omawianym przepisie zaczyna biec od dnia powstania długu celnego. Jak ustalono w niniejszej sprawie, dług celny powstał w dniu 28.02.2002r., natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został wniesiony w dniu 05.03.2007r. Ewidentnie zatem termin określony w art. 2652 Kodeksu celnego został przekroczony. W tej sytuacji organ celny uprawniony i zobowiązany był do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej dług celny. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym dotyczącym postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Przepisy tytułu IX Kodeksu celnego regulują postępowanie w sprawach celnych. W dziale I tego tytułu zawarte są przepisy ogólne (art. 262 – 2742), a w dziale II przepisy regulujące opłaty w sprawach celnych (art. 275 – 277). Art. 262 zamieszczony w dziale I tytule IX Kodeksu celnego stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Przepisy Kodeksu celnego o postępowaniu celnym stanowią lex specialis w odniesieniu do norm działu IV Ordynacji podatkowej. Art. 2652 zamieszczony także w dziale I tytułu IX Kodeksu celnego, a dodany ustawą z dnia 10 kwietnia 1999r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402) – z mocą obowiązującą od dnia 21 maja 1999r. – jest przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania i również wyłącza w w zakresie w nim unormowanym stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005r. sygn.akt GSK 1461/04, zbiór LEX nr 168008). Z uregulowań zawartych w Kodeksie celnym dotyczących postępowania w sprawach celnych (art. 262 – 2742) wynika, że przepis art. 2652 tej ustawy tej ustawy, jak przepis szczególny, odnosi się do wszelkich decyzji wydanych przez organy celne bez względu na przedmiot rozstrzygnięcia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wobec niemożności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie istnieje możliwość badania sprawy pod względem merytorycznym czyli badania czy skarżący mógł być uznany za dłużnika celnego. Upływ terminu powoduje ten skutek, że z przyczyn procesowych sprawa nie może być rozpatrywana. Stosownie do art. 11 Kodeksu celnego terminy określone w przepisach prawa celnego nie podlegają przedłużeniu, odroczeniu lub przywróceniu. Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd stwierdził, że decyzje te nie naruszają prawa. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.