II SA/Sz 862/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r. sprawy ze skargi D. i D. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji otworu okiennego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 104 K.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), nakazał D. i D. H. – właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w D., przy ul. [...], działka nr [...], likwidację otworu okiennego o wymiarach w rzucie ok. 1,10 x 1,10 m., znajdującego się w ścianie szczytowej wschodniej ww. lokalu przez jego zamurowanie w terminie do 30 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu Inspektor podał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w dniu [...] r., i w jego trakcie ustalono, że była lokatorka przedmiotowego lokalu nr [...] J. M. w dniu [...] r. dokonała zgłoszenia w Starostwie zamiar wykonania robót w zakresie wykucia otworu okiennego i wstawienia okna w ścianie szczytowej ww. lokalu. Starosta pismem z dnia [...] r., nr [...], nie wniósł sprzeciwu w zamiarze wykonania zgłoszonych robót budowlanych. Następnie w dniu [...] r., za zgodą nowego najemcy lokalu mieszkalnego – E. G., przedmiotowy otwór okienny został przez Miejski Zarząd Budynków Komunalnych w D. bez stosownego pozwolenia na budowę, ani ostatecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych zamurowany. E. G. w dniu [...] r. nabyła lokal mieszkalny nr [...] na własność z zamurowanym otworem okiennym, jednak przed sprzedażą tego lokalu D. i D. H., odtworzyła sporny otwór okienny i wstawiła okno PCV. D. i D. H. nabyli w [...] r. lokal mieszkalny nr [...], przy ul. [...] w D. od E. G. z istniejącym oknem w ścianie szczytowej wschodniej Wykonanie spornego otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku na granicy z działką sąsiednią, jest sprzeczne z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. D. i D. H. nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem wnieśli o jego uchylenie, twierdząc, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego bez żadnej podstawy prawnej nakazał zamurowanie otworu okiennego, który wykonany został zgodnie z wymogami prawa budowlanego, po zgłoszeniu zamiaru wykonania takiego otworu do Starostwa Powiatowego. W ocenie skarżących Miejski Zarząd Budynków Komunalnych w D. w dniu [...] r. zamurował otwór w ramach samowoli budowlanej, a w dniu [...] r. E. G. odtworzyła go usuwając wykonaną przez pracowników Miejskiego Zarządu Budynków Komunalnych samowolę. Powoływane przez organ przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w ocenie skarżących mają zastosowanie do nowobudowanych obiektów, wobec czego nie można ich odnosić do przedmiotowego budynku, nadto wykonanie decyzji pogorszyłoby ich warunki mieszkaniowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie ustalił termin do dnia 31 maja 2007 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można podjąć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od zasady tej zawiera art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który wymienia enumeratywnie roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Unormowanie powyższe uzupełnia art. 30 określający rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Jednak przepisy te nie wymieniają robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu okiennego, zatem wykonanie takiego otworu okiennego wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwego organu. Stosownie do art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane przepisy ust. 1 pkt 2 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Sporne roboty budowlane polegające na wykuciu otworu okiennego i wstawieniu okna PCV w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego niewątpliwie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu. Nadto jak słusznie stwierdził organ powiatowy takie usytuowanie otworu narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ jest on umiejscowiony w ścianie szczytowej budynku, na granicy z działką sąsiednią, co jest sprzeczne z ww. przepisami. Ustosunkowując się do zarzutu skarżących, że otwór okienny wykonany został poprzednio zgodnie z prawem organ odwoławczy wskazał, że nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia. Nadto E. G. na pomiędzy marcem 2004 r., a kwietniem 2006 r. wykonała roboty budowlane polegające na wybiciu otworu okiennego i wstawiła okno PCV bez wymaganego pozwolenia właściwego organu. Końcowo organ wskazał, że skarżący będąc następcami prawnymi E. G. wraz z umową kupna – sprzedaży przejęli na siebie wszystkie prawa i obowiązki wynikające z prawa własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w tym też odpowiedzialność za przeprowadzone przez ich poprzedniczkę roboty budowlane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. i .D H. wnieśli o uchylenie decyzji zarzucając jej naruszenie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący opisując przebieg postępowania w sprawie kwestionowanego otworu okiennego wskazali, że sprawa jego legalności była przedmiotem badania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nie budziła jego żadnych zastrzeżeń o czym poinformowani zostali pismem z dnia [...]r oraz pismem z dnia [...] r., dopiero decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał zamurowanie otworu okiennego stwierdzając jego nielegalność. W ocenie skarżących J. M. wykonała sporny otwór okienny legalnie, a przyjmowanie przez organy tego samego stanu faktycznego raz jako zgodnego z prawem, a innym razem jako niezgodnego prowadzi do łamania przepisów prawa administracyjnego, budowlanego oraz konstytucji RP. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, z w a ż y ł co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego albo procesowego. Prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zadaniem organów nadzoru budowlanego było ustalenie, jakie prace budowlane zostały wykonane oraz zakwalifikowanie ich z punktu widzenia definicji zawartych w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a następnie stwierdzenie jakimi działaniami winny być one poprzedzone (art. 28-30 Prawa budowlanego) i ustalenie, czy inwestor wymogi te spełnił. Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że była lokatorka lokalu mieszkalnego nr [...], J. M. w dniu [...]r., dokonała zgłoszenia w Starostwie zamiar wykonania robót, w zakresie wykucia otworu okiennego wielkości ok. 1,10 x 1,10 m i wstawienia okna w ścianie szczytowej lokalu mieszkalnego nr 2, położonego przy ul. [...] w D. Następnie we wrześniu 2003 r., za zgodą E. G. – nowego najemcy lokalu mieszkalnego, ww. otwór okienny został przez pracowników Miejskiego Zarządu Budynków Komunalnych w D. zamurowany. W roku 2004 E. G. nabyła lokal nr [...] na własność, ale przed jego sprzedażą skarżącym odtworzyła zamurowany otwór okienny i wstawiła okno PCV, także D. i D. H. zakupili w kwietniu 2006 r. lokal z istniejącym otworem okiennym. Organ zasadnie przyjął, że prace polegające na wykonaniu otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku to roboty budowlane, które rozpocząć można na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów w rozpoznawanej sprawie decyzji takiej zabrakło, wprawdzie J. M. podejmowała działania zmierzające do legalnego wykucia otworu okiennego, to jednak pismo Starosty nie wnoszące sprzeciwu do zamiaru wykonania zgłoszonego otworu okiennego, nie stanowi wymaganej przepisami prawa decyzji i nie może być tak traktowane. Natomiast E. G. odtwarzając zamurowany otwór okienny działała w warunkach całkowitej samowoli budowlanej. Skarżący co prawda nabyli lokal z otworem okiennym w ścianie szczytowej, to jednak będąc następcami prawnymi E. G. wraz z umową kupna – sprzedaży przejęli na siebie wszystkiego prawa i obowiązki wynikające z prawa własności przedmiotowego lokalu. Mając na uwadze rodzaj wykonanych robót budowlanych, prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że zastosowanie będzie miał art. 51 ustawy Prawo budowlane, który przez art. 51 ust. 7 ww. ustawy stosuje się do robót budowlanych wykonanych, które wymagają pozwolenia na budowę, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane organ administracyjny jest zobowiązany do podjęcia decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosując ten przepis należy mieć na względzie, że wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w tym trybie jest środkiem doprowadzenia stanu faktycznego do stanu zgodnego z przepisami prawa. W tym celu organ musi rozważyć jakie czynności należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że usytuowanie otworu okiennego w ścianie szczytowej wschodniej budynku na granicy z działką sąsiednią narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zakresie sytuowania obiektów od granicy z sąsiednią działką. Jedyną drogą doprowadzenia zaistniałego stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem jest demontaż okna i zamurowanie otworu okiennego. Nie można podzielić argumentów skargi, że wykonanie otworu okiennego odbyło się w sposób legalny i zgodny z prawem, na podstawie zgłoszenia zamiaru wykonania ww. określonych robót budowlanych i wobec braku sprzeciwu Starosty, ponieważ jak wcześniej wskazano, okoliczność ta nie ma znaczenia, bo przedmiotowe roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że realizowane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, a skarżący takim pozwoleniem nie legitymują się. Nieuzasadniony jest też zarzut skarżących niekonsekwentnego oceniania stanu faktycznego, a tym samym łamania prawa administracyjnego zmierzającego do ukarania znacznym pogorszeniem warunków mieszkaniowych, ponieważ nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego nie można traktować jako represji karnoadministracyjnej, lecz jako środek mający na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w przedmiotowej sprawie a ustalone okoliczności dały podstawę nałożenia przedmiotowego obowiązku, który znajduje oparcie w przepisach ustawy Prawo budowlane i przepisach wykonawczych a nadto nie narusza chronionej konstytucyjnie własności nieruchomości. Prawo własności podlega określonym ograniczeniom, których źródłem są m.in. przepisy z zakresu prawa budowlanego określające szczegółowe normy techniczne tyczące realizacji obiektów budowlanych. Reasumując należy wskazać, że nałożony przez organ nadzoru obowiązek zamurowania otworu okiennego znajduje swe źródło w prawie, tym samym brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja zapadłą z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).