I SA/Sz 477/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 38 i art. 44 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm./ i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 299 poz. 1954 z 2005r. ze zm./, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia J. T. zamieszkałego w S. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że J. T. pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonanego o wskazanym wyżej numerze. Wyjaśnił, że [...] r. otrzymał zawiadomienie o zajęciu jego wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym lub od towarów i usług za 2007 r., do którego nie dołączono tyt. wykonawczego. Ponieważ podczas przeglądania akt w siedzibie organu egzekucyjnego stwierdził, że w aktach znajduje się dowód zastępczego doręczenia tytułu wykonawczego wraz z adnotacją, że w dniu [...] r. na drzwiach adresata umieszczone zostało zawiadomienie (o pozostawieniu pisma w Urzędzie Miejskim w S.) oświadczył, że budynek przy ul. [...] jest budynkiem wielorodzinnym. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu J. T. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego stwierdzając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W piśmie z dnia [...] r. jako adres do doręczeń wskazał adres przy ul. [...], pod ten też adres został doręczony tytuł wykonawczy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że budynek przy ul. [...] jest domem wielorodzinnym, a co za tym idzie, zawiadomienie mogło zostać podjęte przez inne osoby bez powiadomienia o tym adresata, a nadto organ egzekucyjny nie wskazał przyczyn, dla których zawiadomienie to nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce na korespondencję. Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu może zatem nastąpić, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1. wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2. zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3. dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Jako przyczynę uchybienia terminowi J. T. wskazał okoliczność, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie gminy, budynek w którym mieszka jest budynkiem wielorodzinnym i zawiadomienie mogło być podjęte przez inne osoby nie powiadamiając o tym adresata. Na podstawie analizy akt SKO stwierdziło, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, niezbędnej do przywrócenia terminu do dokonania czynności. J. T. jako adres do doręczeń wskazuje adres przy ul. [...] w S. Dlatego zdaniem SKO jeżeli posiada uzasadnione przypuszczenie, że pozostawiane w oddawczej skrzynce odbiorczej lub w drzwiach zawiadomienia mogą zaginąć lub z innych przyczyn nie trafić do rąk adresata, przy zachowaniu minimum staranności winien tak określić miejsce dokonywania doręczeń ażeby zagwarantować sobie możliwość zapoznawania się z treścią adresowanej do Niego korespondencji. Po wtóre z akt sprawy wynika, że doręczeń wszelkiej korespondencji w niniejszej sprawie nie dokonywano do rąk adresata z powodu Jego nieobecności pod wskazanym adresem. Na podstawie zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy korespondencję odbierała w imieniu wnioskodawcy E. Z. Skoro zatem w pozostałych przypadkach wnioskodawca otrzymywał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, brak jest podstaw do przyjęcia, w szczególności w oparciu o okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, że przy doręczeniu tytułu wykonawczego nr [...] nie otrzymał on stosownego zawiadomienia. Wskazując na treść art. 44 § 2 k.p.a., że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, a w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, SKO wywiodło, że gdy doręczyciel, którym posłużył się organ egzekucyjny, nie ma dostępu do oddawczej skrzynki pocztowej, może pozostawić zawiadomienie na drzwiach lokalu bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Wskazując na powyższą argumentację, SKO uznało za zasadne utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. T. zarzucił postanowieniu SKO naruszenie przepisu art. 58 § 1 kpa polegające na odmowie przywrócenia terminu, wbrew uprawdopodobnieniu, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy oraz art. 80 w zw. z art. 81 i art. 7 kpa przez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało argumentację powołaną w uzasadnieniu postanowienia i wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] r., nazwanym "uzupełnienie zażalenia", a stanowiącym polemikę z twierdzeniami odpowiedzi na skargę organu odwoławczego, skarżący podkreślił, że posiada skrzynkę na korespondencję dostępną dla wszystkich operatorów (doręczycieli) i w okresie [...] r., kiedy miało miejsce doręczenie zastępcze przedmiotowego tytułu wykonawczego, skutecznie doręczano mu korespondencję. Skoro doręczając przesyłkę w [...] r., nie ustalono, że doręczyciel tyt. wykonawczego, nie miał możliwości pozostawić zawiadomienia w skrzynce odbiorczej, nie można nie uznać braku winy skarżącego w nieodebraniu korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga jest zasadna. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, ugruntowany jest pogląd, że doręczenie pisma lub aktu administracyjnego, nakładającego na adresata obowiązki lub dającego mu również uprawnienia winno być dokonane w sposób umożliwiający adresatowi zapoznanie się z jego treścią. Stąd, przepisy proceduralne zawierają szczegółową regulację trybu doręczenia pism. W sprawie mamy do czynienia z potrzebą oceny, czy doręczenie tytułu wykonawczego w trybie art. 44 kpa, przez Urząd Miejski w S. dokonane zostało zgodnie z dyspozycją cytowanego przepisu. Nie jest przez strony kwestionowane, że zawiadomienie o pozostawieniu spornej przesyłki w dniu [...] r. w Urzędzie Miasta S. przez doręczyciela zostało "umieszczone na drzwiach mieszkania adresata". Jak stanowi przepis art. 44 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce w przypadku doręczenia pisma przez pocztę albo pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy w przypadku doręczenia pisma przez pracownika urzędu gminy lub uprawnioną osobę lub organ. Ten sposób doręczenia pisma, określonego jako zastępcze może mieć miejsce, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma (osobie fizycznej) w miejscu jej zamieszkania lub miejscu pracy, albo w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 i art. 43 kpa). W przypadku doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy, adresata zawiadamia się o tym fakcie pozostawiając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to jest niemożliwe, w drzwiach mieszkania. Niemożność doręczenia zatem przesyłki adresatowi będzie miała miejsce gdy doręczyciel nie zastanie adresata pisma lub dorosłego domownika albo sąsiada lub dozorcę, którzy nie podejmą się doręczenia pisma. Doręczenie zastępcze będzie skuteczne, jeżeli pismo zostanie pozostawione w placówce pocztowej lub urzędzie gminy a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, zostanie umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biurze lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata – art. 44 § 2 kpa. Z unormowania przepisu art. 44 § 1 i § 2 kpa wynika, zatem, że dla skuteczności doręczenia zastępczego niezbędne jest pozostawienie pisma w miejscach wskazanych w § 1 cytowanego przepisu oraz pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w zakreślonym terminie, w miejscach wskazanych w przepisie § 2 art. 44 kpa. Wskazana kolejność miejsc pozostawienia zawiadomienia nie jest przypadkowa, skoro po wskazaniu oddawczej skrzynki pocztowej, jako miejsca pozostawienia zawiadomienia, cytowany wyżej przepis § 2 art. 44 kpa, stanowi, "lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania /.../". Z zapisu na karcie odbioru tytułu wykonawczego, osoba dokonująca doręczenie nie odnotowała braku skrzynki oddawczej i nie wskazała przyczyn, z powodu których nie złożyła zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Miasta w skrzynce oddawczej, odnotowując pozostawienie zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata. Takie brzmienie przepisu art. 44 § 1 i § 2 kpa, stanowi wiążącą dla doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Umieszczenie zawiadomienia z naruszeniem kolejności miejsc wskazanych w przepisie, bez wskazania przyczyn niemożności złożenia zawiadomienia z zachowaniem kolejności określonej w przepisie stanowi o nieskuteczności doręczenia zastępczego. W sprawie budzi również wątpliwości zapis o dokonaniu tzw. "powtórnego awiza" – art. 44 § 3 kpa, który jako nieczytelny, nie pozwala ma zweryfikowanie czy zostało ono dokonane faktycznie i w jakim terminie. Mając na uwadze regulację przepisu art. 44 kpa Sąd stwierdza, że rozpatrując wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, organy administracyjne dokonały niewłaściwego zastosowania cytowanego przepisu do ustalonego stanu faktycznego dotyczącego sposobu doręczenia skarżącemu pisma w [...] roku stanowiącego tytuł wykonawczy. Bez wyjaśnienia czy pod wskazanym przez skarżącego adresem jest skrzynka oddawcza, przyczyn z powodu których zawiadomienie o pozostawienie pisma nie zostało w niej złożone a umieszczone na drzwiach mieszkania adresata, rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu było przedwczesne. Potrzeba wyjaśnienia powyższych okoliczności wynika również z faktu, że w tym samym czasie, korespondencja doręczana przez pocztę była przez skarżącego lub przez osobę przez niego umocowaną odbierana. Fakt odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego przez pełnomocnika, nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone postanowienia naruszają przepis art. 44 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienia uchylił i orzekł o kosztach postępowania.