II SA/Gd 694/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 5.05.2008 wydał tytuł wykonawczy nr [...], mający na celu egzekucję obowiązku o charakterze niepieniężnym, stwierdzonego decyzją z dnia 09.01.2004r. nr [...] polegającego na wykonaniu przez K. S. rozbiórki: garażu na działce nr [...]/ obecnie [...]/ w L. przy ul. [...]. Przed wydaniem tytułu zobowiązanemu doręczone zostało upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, w których stwierdził, że wykonał obowiązek rozbiórki garażu na wskazanej działce. W uzasadnieniu zarzutów, podniósł, że obecnie nie ma na działce przedmiotowego budynku, wydzielającego z przestrzeni pomieszczenie garażowe. Część ściany bocznej garażu i filar podtrzymujący bramę wjazdową, stanowią części wewnętrznego ogrodzenia działki. Wykonane ogrodzenie z elementów rozebranego garażu nie jest ogrodzeniem od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz nie jest wyższe od 2,20m, a więc nie powinno być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego stosownie do przytoczonych w zarzutach przepisach ustawy-Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Wskazano, że część ściany i filar nie są elementami garażu lecz stanowią część ogrodzenia działki. Powołując się na powyższe K. S. wskazał, że nie uchylał się od obowiązku rozebrania budynku i obecnie przedmiotowy budynek garażu na działce nie istnieje / od jesieni 2007r./ Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2008r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty K S w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego administracji. Postanowienie wydano na podstawie art. 123 Kpa oraz art. art. 34 § 2 ustawy z dnia 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj.: Dz.U. z 2005 Nr 229, poz. 1071 z późn. zm./. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żaden z warunków wymienionych w cyt. wyżej przepisie art. 33. Organ wskazał, iż prowadzi postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 5.05.2005 roku, wobec niewykonania przez K. S. obowiązku rozbiórki garażu wynikającego z decyzji nr [...], utrzymanej w mocy w trybie odwoławczym decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i po oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2006r. / sygn. akt II SA/Gd. 391/04/. Wskazano, że wprawdzie K. S. zawiadomił organ, że wykonał nakaz wynikający z decyzji, jednakże po sprawdzeniu na miejscu ustalono, że rozbiórka została wykonana jedynie częściowo, gdyż zobowiązany usunął jedynie dach i dwie ściany. Pozostała natomiast pozostała część obiektu/ dwie ściany zewnętrzne- wjazdowa i równoległa do budynku mieszkalnego/. W tym stanie rzeczy nie można uznać, iż obowiązek rozbiórki został wykonany. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żaden z warunków wymienionych w cyt. przepisie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji K. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie ponownie podnosząc, że garaż co do którego orzeczono nakaz rozbiórki nie istnieje. Odwołujący wskazał, że w wyniku rozbiórki garażu, z jego elementów powstały ogrodzenie wewnętrzne i brama - organ nie może żądać ich rozbiórki, gdyż nie podlegają one rygorom prawa budowlanego. Odwołujący zarzucił, że nie ma podstaw prawnych do prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego jakiekolwiek postępowania dotyczącego elementów, gruzu i złomu odzyskanych w wyniku rozbiórki garażu, o ile sposób używania tych elementów nie narusza przepisów prawa budowlanego. Odwołujący podał, że jego zarzuty znajdują uzasadnienie w przepisach art. 33 pkt 1 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a ponadto podniósł, iż organ nadzoru budowlanego w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do meritum sprawy i rozpoznał wniesione zarzuty w sposób stronniczy i tendencyjny. W szczególności nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, nie rozpatrzył zarzutów, wbrew obowiązkowi rozpatrywania ich w sposób indywidualny. Skarżący podniósł, iż podawane przez niego argumenty i wskazywane zarzuty są pomijane, bowiem brak jest w dotychczasowych decyzjach i postanowieniach odniesienia do nich. Postanowieniem z dnia 17 lipca .2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie na podstawie art 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 Kpa, art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj.: Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm./ oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj.: Dz.U. z 2005r. Nr 221, poz. 1954 z późn. zm./. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wobec braku dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o rozbiórce zasadnym jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Następnie organ przytoczył treść wyżej cyt. przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podając, że tylko wykonanie w całości nałożonego w tytule wykonawczym obowiązku powoduje umorzenie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy organ II instancji podał, że sam skarżący wskazał, że nie dokonał rozbiórki całego obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażu / pozostał mur i brama z rozebranego garażu/. Częściowe wykonanie rozbiórki potwierdził również organ I instancji w protokole z dnia 3 grudnia 2007r. Z ustaleń w nim zawartych wynika, że pozostawiono ściany: wjazdową oraz równoległą do ściany budynku mieszkalnego. Organ II instancji, w konsekwencji powyższych ustaleń uznał, że rozebranie tylko części obiektu w sytuacji, gdy orzeczony nakaz odnosi się do całości obiektu nie świadczy o wykonaniu obowiązku z decyzji i postępowanie egzekucyjne musi być kontynuowane do czasu wyegzekwowania całego obowiązku, tj. doprowadzenia do rozebrania przez zobowiązanego obiektu w całości- w tym zakresie organ powołał się na wyrok tut. Sądu z dnia 30.04. 2008r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd. 75/07. Zarzuty wskazujące na częściowe wykonanie decyzji nie mają znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec nierozebrania całego obiektu objętego decyzją. K. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie podnosząc w szczególności, że wbrew ustaleniom organów administracji, dokonał rozbiórki garażu co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Natomiast pozostałe po rozebranym garażu elementy mogą być przez skarżącego wykorzystywany w dowolny, zgodny z prawem sposób. Skarżący podtrzymał w całości argumentacje podnoszoną w zgłoszonych zarzutach, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając, iż roboty rozbiórkowe doprowadziły do zlikwidowania budynku garażu i do zlikwidowania samowoli budowlanej, obecnie zabudowa działki skarżącego jest zgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji / postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga K. S. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Zgodnie z § 3 do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Organ egzekucyjny bada z urzędu, czy tytuł wykonawczy spełnia wymagania określone w art. 27 § 1 i 2; w razie stwierdzenia braków, jest obowiązany zwrócić tytuł wierzycielowi (art. 29 § 2 ustawy). Niezakwestionowanie tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny nie wyklucza zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutu co do treści tytułu wykonawczego, tym bardziej, że organ egzekucyjny bada jedynie formalną prawidłowość tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu wydany tytuł egzekucyjny spełnia wszystkie wymogi zawarte w art. 27 ustawy, gdyż zawiera on niezbędne dane identyfikacyjne i prawidłową podstawę prawną. Na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu w przedmiocie wykonania obowiązku rozbiórki garażu. Zarzut skarżącego, że wykonał on obowiązek wymieniony w tytule wykonawczym nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem skarżący, wbrew zarzutom zawartym w skardze, jedynie częściowo wykonał rozbiórkę garażu. W rozpatrywanej sprawie w dniu 19.11.2007r. skarżący zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż garaż stojący na działce [...] przy ul. [...] w .L, którego dotyczył wydany nakaz rozbiórki, został rozebrany. W protokole z oględzin sporządzonym w dniu 3.12. 2007r stwierdzono, że budynek nie został całkowicie rozebrany, albowiem pozostawiono ściany: wjazdową oraz równoległą do ściany budynku mieszkalnego, do protokołu załączono dokumentację fotograficzną obrazującą opis zawarty w protokole. Skarżący nie kwestionując powyższych dowodów zgłosił zarzut wykonania całości obowiązku wynikającego z tytułu egzekucyjnego powołując wyżej przytoczone argumenty. Zarzut skarżącego jest bezzasadny. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem postępowania jest ocena zarzutu skarżącego zgłoszonego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powoływanym przepisem art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Przy czym częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki może dotyczyć sytuacji, gdy jednym tytułem wykonawczym objętych zostało kilka obiektów w stosunku, do których orzeczono nakaz rozbiórki. Częściowe wykonanie obowiązku nie oznacza zatem częściowego wykonania rozbiórki lecz wykonanie obowiązku rozbiórki w całości jednego lub kilku z tych obiektów, w przypadku gdy tytuł wykonawczy dotyczy kilku obiektów podlegających rozbiórce. Taka sytuacja w powyższej sprawie nie zaistniała, albowiem obowiązek rozbiórki, którego dotyczy tytuł wykonawczy, obejmuje jeden obiekt w postaci garażu. W konsekwencji zgłoszony przez skarżącego zarzut wykonania obowiązku rozbiórki garażu w świetle cyt. przepisu art. 33 ust. 1 ustawy nie może zostać uwzględniony, gdyż skarżący obowiązek wykonał w części a nie w całości co wyklucza uznanie zarzutu za zasadny. Podkreślić należy, że kontrolując zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem Sąd Administracyjny nie może posługiwać się innymi kryteriami oceny wykonania obowiązku z tytułu wykonawczego, niż te które wynikają z przepisów prawa, w rozpatrywanej sprawie z przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Garaż jest samodzielnym obiektem budowlanym, w okolicznościach sprawy budynkiem, a więc obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającym fundamenty i dach /art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /t.j. Dz. Z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm/. W stanie faktycznym sprawy, z protokołu oględzin w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że budynek garażu nie został rozebrany w całości. Wykonanie w całości obowiązku rozbiórki oznacza rzeczywiste rozebranie budynku, a więc jego wszystkich ścian, dachu, czy też bramy wjazdowej do garażu. Pozostawienie części elementów tego budynku w postaci jednej ściany i bramy wjazdowej oznacza, że skarżący obowiązku z tytułu egzekucyjnego nie wykonał w całości. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są zarzuty skarżącego, z których wynika, że wykorzystał on nierozebrane elementy garażu jako elementy ogrodzenia swojej działki, jak również powołane wyżej zarzuty, w których skarżący wskazywał, że wykonane roboty rozbiórkowe doprowadziły do likwidacji budynku garażu i w konsekwencji do likwidacji samowoli budowlanej, której dotyczył nakaz rozbiórki w ocenie skarżącego W świetle cyt. przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut skarżącego nie mógł zostać uwzględniony przez organy administracji. W tym stanie rzeczy Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia uznał, że organy nadzoru budowlanego rozpoznając sprawę zarzutu działały zgodnie z prawem / art. 33 pkt 1 ustawy/. Nie znajduje również żadnego uzasadnienia zarzut oparty na art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Przedmiotem obowiązku określonego w tytule wykonawczym jest rozbiórka garażu. Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym i ma obowiązek jego egzekwowania zgodnie z treścią orzeczenia. Tym samym na organie egzekucyjnym spoczywa w niniejszej sprawie obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku rozbiórki, albowiem taki obowiązek został określony w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny nie może badać zasadności nałożonego obowiązku czy też ewentualnie zgłaszanych zarzutów merytorycznych co do jego treści. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.