II SA/Wa 1369/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube, Ewa Grochowska-Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która została uznana za trwale i całkowicie niezdolną do czynnej służby wojskowej (kategoria E), może domagać się ponownego skierowania na wojskową komisję lekarską w celu zmiany tej kategorii, jeśli nastąpiły istotne zmiany w jej stanie zdrowia?
Ratio decidendi
Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu lub na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Dotyczy to również osób, które otrzymały kategorię E, ponieważ pozbawienie ich możliwości domagania się zmiany orzeczenia ze względu na stan zdrowia byłoby niezgodne z zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący, J. K., został w 1996 r. uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria E). W 2008 r. wystąpił o ponowne skierowanie na wojskową komisję lekarską, argumentując poprawę stanu zdrowia i chęć podjęcia pracy w policji. Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił, a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał decyzję w mocy, uznając, że J. K. nie spełnia warunków do ponownego badania. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], Wojskowy Komendant Uzupełnień w P., po rozpatrzeniu wniosku J. K., odmówił skierowania go do Wojskowej Komisji Lekarskiej. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 28 ust. 5, art. 29 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] kwietnia 1996 r. decyzją Rejonowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w S. J. K. otrzymał kategorię E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W dniu [...] czerwca 2008 r. J. K. wystąpił do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. z wnioskiem o ponowne skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu określenia zdolności do służby wojskowej z podaniem kategorii. Odmowa skierowania do Wojskowej Komisji Lekarskiej na wniosek J. K. podyktowana była tym, iż zdaniem organu, nie został on w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej ujęty w ewidencji wojskowej, a w konsekwencji nie powołano go do odbycia zasadniczej służby wojskowej ani do żadnej z jej form zastępczych. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. wniósł o skierowanie go na komisję lekarską, bowiem jego aktualny stan zdrowia jest bardzo dobry. Szef Wojewódzkiego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania J. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P., ponieważ wnioskodawca z chwilą spełnienia spoczywającego na nim jako poborowym obowiązku, tj. stawienia się do poboru, przestał być poborowym. Ponadto, z chwilą otrzymania i uprawomocnienia się orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w P. o trwałej i całkowitej niezdolności do czynnej służby wojskowej, J. K. przestał być podmiotem w działaniach administracji wojskowej, dotyczących uzupełniania potrzeb osobowych Sił Zbrojnych RP, co praktycznie wyraziło się w niepowołaniu go do odbycia jednej z form obowiązkowej czynnej służby wojskowej i nieprzeniesieniu go do rezerwy po odbyciu lub bez odbycia tej służby i niezałożeniu na niego ewidencji wojskowej, co oznacza - że nie jest on również żołnierzem rezerwy. Tym samym nie spełnia podstawowego warunku umożliwiającego skierowanie go do Wojskowej Komisji Lekarskiej przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż stan jego zdrowia jest dobry, zaś zmianę decyzji uznającej go za niezdolnego do służby wojskowej chce uzyskać, gdyż chce podjąć pracę w policji. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bądź dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości i nie był kwestionowany przez stronę. Bezsporną jest okoliczność, że skarżący został decyzją Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] w P. z dnia [...] kwietnia 1996 r., ze względu na stan zdrowia, uznany za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, otrzymując kategorię zdolności do służby wojskowej - E (art. 30a ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy). Zgodnie z treścią art. 58 ust. 2 powołanej ustawy nie podlegał on z tego powodu obowiązkowi służby wojskowej. Wniosek o skierowanie na komisję lekarską w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej J. K. złożył do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. W tym miejscu podnieść należy, że zgodnie z art. 28 ust. 4 powołanej ustawy ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu lub na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Oznacza to, że przepis ten dotyczy każdej osoby, która jako poborowy stawała przed komisją lekarską, była jako strona adresatem decyzji tej komisji bez względu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, a więc także osoby, która z uwagi na zmianę okoliczności (np. zmiany stanu zdrowia) ubiega się o ponowne badanie w celu uzyskania prawa do odbywania służby wojskowej. Żadna z wymienionych w art. 30a ustawy kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej nie została wyłączona z możliwości domagania się jej zmiany na skutek zmiany stanu zdrowia. Dotyczy to także poborowego, który otrzymał kategorię E. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK1530/06 wskazał, że odmienna wykładnia art. 28 ust. 4 ustawy byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji RP ("Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej"), jak i art. 32 ust. 1 ("Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze polityczne"). Pozbawienie poborowego możliwości domagania się zmiany orzeczenia o zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia z takim uzasadnieniem, że jako osoba uznana za trwale niezdolną do służby wojskowej nie jest poborowym, nie jest możliwe do zaakceptowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło