III SA/Lu 338/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-11
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, że skarżący faktycznie opuścił lokal, w którym był zameldowany, na potrzeby postępowania o wymeldowanie, uwzględniając całokształt materiału dowodowego i przestrzegając zasad postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie rozważyły należycie całokształtu materiału dowodowego i nie zebrały go w sposób wyczerpujący, naruszając tym samym zasady określone w art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organy nie wyjaśniły istotnych kwestii, takich jak sposób odbioru korespondencji przez skarżącego, a także oparły się na dowodach przeprowadzonych w sposób niezgodny z przepisami kpa, np. "rozpytanie" zamiast przesłuchania świadka.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.K. na decyzję Wojewody L. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy U. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku mieszkalnego. Organy uznały, że skarżący faktycznie nie mieszka w lokalu, opierając się na zeznaniach świadków i kontrolach policyjnych. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując m.in. na odbiór korespondencji pod wskazanym adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody L. z dnia 2 czerwca 2008 r., określono, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Wojewody z dnia 2 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. wydaną na podstawie m. in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji Wójta Gminy U. z dnia 4 kwietnia 2008 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości B. gm. U., Wojewoda L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu uznając, że faktycznie w lokalu tym nie mieszka.
Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł odwołanie.
Organ odwoławczy uznał, że z akt sprawy wynika, że skarżący nie mieszka w lokalu od kwietnia 2007 r. Potwierdzają to świadkowie zamieszkujący w sąsiedztwie oraz dwukrotnie przeprowadzona kontrola meldunkowa przez funkcjonariusza policji z Rewiru Dzielnicowych w U. Odmienne wyjaśnienia skarżącego uznane zostały za niewiarygodne.
Organ uznał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ meldunkowy rozpatrując wniosek o wymeldowanie osoby z pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące ma obowiązek ustalenia tylko tego, czy osoba faktycznie opuściła lokal w którym była zameldowana czy też w lokalu tym zamieszkuje. Skoro więc organ I instancji ustalił, że skarżący w lokalu faktycznie nie mieszka, słusznie wydał decyzję orzekającą o jego wymeldowaniu z tego lokalu z pobytu stałego.
Na decyzję tę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę w której kwestionuje ustalenia organów i podnosi, że nie opuścił stałego miejsca pobytu. O utrzymywaniu kontaktu z miejscem zamieszkania świadcz m. in. fakt osobistego kwitowania odbioru wszystkich przesyłek kwitowanych do niego pod tym adresem, w tym doręczanych przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, zatem decyzja podlega uchyleniu.
Wprawdzie zgodzić się trzeba z organem, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ meldunkowy rozpatrując wniosek o wymeldowanie osoby z pobytu stałego ma obowiązek ustalenia tego, czy osoba faktycznie opuściła lokal w którym była zameldowana czy też w lokalu tym zamieszkuje, jednak nie można uznać, że organy meldunkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący w lokalu faktycznie nie mieszka. Organy nie rozważyły należycie całokształtu sprawy. Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana prawidłowo.
Postępowanie było sprzeczne z zasadą określoną w art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy", a także w sposób niezgodny z zasadą wskazana w art. 80 kpa, zgodnie z którym "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona".
Wskazać należy, że organy nie wyjaśniły, w jaki sposób skarżący kwituje odbiór korespondencji urzędowej, skoro od wielu miesięcy nie przebywa w miejscu zamieszkania. Organy nie zwróciły się o wyjaśnienie tej kwestii do żony skarżącego, wnioskującej o jego wymeldowanie, która zeznała pod rygorem odpowiedzialności karnej, że skarżący nie przebywał w miejscy zameldowania i że zerwał wszelki kontakt z rodziną.
Organy nie zwróciły uwagi, że "wywiad" policyjny z dnia 24 stycznia 2008 r. został przeprowadzony w oparciu o rozmowę z żoną skarżącego, a więc osobą wnioskującą o wymeldowanie, a w notatce znajduje się stwierdzenie, że skarżący ostatni raz był w miejscu zameldowania w dniu 12 kwietnia 2008 r., mimo, ze organ ma w aktach dowody odbioru przez skarżącego pod tym adresem pism doręczanych przez pocztę – w dniu 26 września 2007 r., 23 października 2007 r., 28 stycznia 2008 r.
Wyjaśnienie tej okoliczności będzie miało wpływ również na ocenę wiarygodności zeznań innego świadka - sąsiadki E. M., która w dniu [....] lutego 2008 r. zeznała, że od roku nie widziała w domu skarżącego.
Organ przyjął jako dowód notatkę urzędową sporządzoną przez zastępcę Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] września 2007 r., z której wynika, że urzędnik ten "rozpytywał" sąsiadkę G. M. o to, czy skarżący mieszka pod wskazanym adresem. Jest to nieznana procedurze administracyjnej forma przeprowadzenia dowodu, która nie może zastąpić dowodu z przesłuchania świadka.
Podobnie też kodeks postępowania administracyjnego nie zna formy "rozpytania" dokonywanego przez organy policji, a uzyskana w ten sposób wiedza operacyjna musi zostać zweryfikowana postępowaniem dowodowym przeprowadzonym zgodnie z regułami i dowodzenia określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. To, że Policja zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych sprawuje kontrolę nad wykonywaniem obowiązków określonych w ustawie przez osoby podlegające zameldowaniu lub wymeldowaniu się, nie oznacza, że notatki służbowe sporządzone przez funkcjonariusza Policji nabierają jakiejś mocy dowodowej porównywalnej np. z dokumentem urzędowym.
Rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał dowodowy poprzez wyjaśnienie wyżej wskazanych kwestii oraz przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności stwierdzonych na podstawie czynności niezgodnych z regułami prowadzenia postępowania dowodowego.
Organ weźmie też pod uwagę, że przesłuchanie świadków wymaga przeprowadzenia rozprawy administracyjnej (art. 89 § 2 kpa).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, orzekł jak na wstępie.
Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie jako uchylone w całości nie powinno być wykonywane.
O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ppsa, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło