III SA/Gd 325/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-12-11
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Jacek Hyla, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można dokonać zameldowania osoby w lokalu, jeśli nie przebywa ona faktycznie w tym lokalu w momencie składania wniosku, nawet jeśli w przeszłości je opuściła z przyczyn niezależnych od niej?Ratio decidendi
Zameldowanie w lokalu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy osoba faktycznie w nim przebywa. Przepisy dotyczące ewidencji ludności nie dopuszczają zameldowania osoby, która nie spełnia tej podstawowej przesłanki, niezależnie od przyczyn opuszczenia lokalu w przeszłości. Roszczenia dotyczące samego lokalu należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej.Stan faktyczny
E. J. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały w lokalu należącym do jego zmarłej siostry. Prezydent Miasta odmówił zameldowania, wskazując na brak faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. E. J. wniósł skargę, argumentując m.in. kradzieżą kluczy przez inną siostrę i koncentracją interesów w lokalu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.
W dniu 21 lutego 2008 r. E. J. wystąpił z wnioskiem do Urzędu Miasta o zameldowanie go w lokalu położonym przy ulicy [...] w G., należącym do jego siostry R. J., zmarłej dnia 20 lutego 2008r.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił zameldowania E. J. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, powołując się na treść art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 139 poz. 993 z późn. zmianami), iż osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. E. J. na dzień wydawania decyzji nie zamieszkiwał
w spornym lokalu, nie miał również do niego dostępu. W ocenie organu pierwszej instancji skoro nie zostały spełnione przesłanki, o których stanowi art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należało odmówić wnioskodawcy zameldowania w lokalu. Nadto organ wskazał, iż ocenie organu meldunkowego nie podlegają okoliczności utraty dostępu do lokalu, a uzyskanie zameldowania nie może stanowić środka do odzyskania lokalu.
W odwołaniu E. J. podniósł, że nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w G.,
gdyż siostra D. P. ukradła mu klucze od mieszkania. Twierdził, iż gdyby nie śmierć jego siostry R. J. nadal byłby zameldowany w spornym lokalu. Nadto wskazał, iż brak meldunku w tym lokalu uniemożliwia mu prowadzenie firmy.
Rozpoznając odwołanie E. J. Wojewoda decyzją z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na treść art. 10 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, iż aby dokonać zameldowania w konkretnym lokalu należy spełnić przesłankę meldunkową, to znaczy faktycznie zamieszkiwać w owym lokalu. Przesłanka ta nie została spełniona przez E. J., gdyż w chwili składania wniosku nie zamieszkiwał on w spornym lokalu, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto organ odwoławczy podniósł, że instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny, ewidencyjny i powinna wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Posiadanie zameldowania nie oznacza, że osoba posiada uprawnienia do lokalu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. J., podnosząc naruszenie art. 77 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż organ I instancji prowadząc postępowanie nie skorzystał ze wszystkich dostępnych środków dowodowych i nie wyjaśnił wnikliwie okoliczności sprawy. Podał, że jego zeznania – jako strony postępowania, były rozbieżne z zeznaniami świadka D. P., w związku tym organ winien podjąć działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, czego nie uczynił. E. J. podniósł ponadto, że nie został pouczony o prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Nadto wskazał, iż w lokalu przy ulicy [...] w G. koncentruje swoje interesy zarówno majątkowe, jak i osobiste, a fakt, iż tam nie przebywa związany jest tylko i wyłącznie z okolicznościami kradzieży kluczy, której dopuściła się jego siostra D. P.. Tym samym został pozbawiony możliwości realnego i fizycznego przebywania w lokalu, jednak okoliczność ta nie może stanowić, iż opuścił miejsce pobytu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Dla oceny legalności decyzji przez sąd administracyjny miarodajny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji (por. Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005. str. 617 – 618).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 139 poz. 993 z późn. zmianami) zwanej dalej ustawą osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Art. 9 ust. 2b stanowi natomiast, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Treść przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że zasadniczą przesłanką zameldowania danej osoby pod określonym adresem jest jej pobyt w określonym lokalu. Przepisy te nie dopuszczają zameldowania pod określonym adresem osoby, która tam nie przebywa – bez względu na to czy przebywała w tym lokalu w przeszłości i ewentualnie z jakich przyczyn lokal ten opuściła.
Przywołana w skardze argumentacja, dotycząca okoliczności, które spowodowały według skarżącego opuszczenie przez niego lokalu jego siostry miałaby znaczenie w sprawie dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W tego rodzaju postępowaniu bowiem, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, fakt niedobrowolnego opuszczenia lokalu stoi na przeszkodzie orzeczeniu o wymeldowaniu. Nie zachodzi tu jednak bynajmniej analogia w stosunku do postępowania w przedmiocie zameldowania. Obowiązujące i przywołane wyżej przepisy nie dają bowiem żadnych podstaw, by zameldować pod określonym adresem osobę, która nie spełnia zasadniczej przesłanki - przebywania (pobytu) w lokalu.
Bezsporne było w sprawie to, że skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (9 czerwca 2008r. ) nie przebywał w lokalu przy ul. [...] w G. (jak zresztą stwierdził w skardze "fakt opuszczenia lokalu jest oczywisty", a co więcej w dniu 4 marca 2008r. lokal ten został przekazany Administracji Budynków Komunalnych Nr 3 w G..
Skoro zatem w dacie wydania decyzji skarżący nie przebywał w lokalu, którego dotyczył wniosek o zameldowanie to uznać należy, że decyzja o odmowie zameldowania zgodna była z prawem, zaś wszelkich roszczeń dotyczących lokalu skarżący może dochodzić wyłącznie w drodze cywilnoprawnej.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło