I SA/Wa 1113/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-12

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która złożyła wniosek o uwłaszczenie i zawarła umowę przedwstępną, posiada legitymację procesową do żądania ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, w sytuacji gdy nie nabyła jeszcze prawa rzeczowego do nieruchomości?
Ratio decidendi
Spółka nie posiada legitymacji procesowej do żądania ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ ani złożenie wniosku o uwłaszczenie, ani zawarcie umowy przedwstępnej nie skutkuje nabyciem prawa rzeczowego do nieruchomości. Dopiero uzyskanie takiego prawa lub udowodnienie jego nabycia w drodze decyzji lub orzeczenia tworzy interes prawny i przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy po decyzji Ministra Infrastruktury stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa H. Minister Infrastruktury umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie posiada legitymacji procesowej, gdyż nie nabyła praw rzeczowych do nieruchomości. Spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali, wskazując na złożony wniosek o uwłaszczenie i umowę przedwstępną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o. o. (dalej powoływana jako skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] 06.1997 r. i sprostowanej postanowieniem z dnia [...] czerwca 1997 r., wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa H. [...] w części dotyczącej dawnych numerów hipotecznych [...], [...], [...] i [...] (wchodzących w skład działki nr [...] z obrębu [...]) oraz dawnych numerów hipotecznych [...] i [...]. (wchodzących w skład działek nr [...] i [...] z obrębu [...]), pochodzących z KW [...], umorzył postępowanie z wniosku A. Sp. z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo H., którego następcą prawnym jest Agencja [...] S. A., prawa użytkowania wieczystego gruntu o pow. ogólnej [...] m2 położonego w W. w rejonie ul. [...] i składającego się z szeregu działek wymienionych w decyzji, z obrębów [...] i [...] oraz nabycie własności budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. Pismem z dnia 2 listopada 2006 r., Z. P. wniósł o częściowe stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wskazując na decyzję Ministra Infrastruktury znak [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., utrzymaną w mocy przez decyzję Ministra Infrastruktury znak [...] z dnia [...] października 2005 r., stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości - w części odnoszącej się do działek nr [...] i [...] z gruntów hipotecznych [...] (nazwanych w orzeczeniu wywłaszczeniowym "[...]"). Organ ustalił, że powyższym działkom nr [...] i [...] (których właścicielami byli M. i M. P.) odpowiadają działki hipoteczne nr [...], [...], [...], [...] wchodzące w skład działki nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] i [...] wchodzące w skład działek nr [...] i [...] z obrębu [...], o łącznej pow. [...] m2, które to działki hipoteczne są wymienione w decyzji uwłaszczeniowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania w przedmiotowym zakresie, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r., zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] 06.1997 r. i sprostowanej postanowieniem z dnia [...] 06.1997 r., wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa H. - w części dotyczącej dawnych numerów hipotecznych [...], [...], [...] i [...] (wchodzących w skład działki nr [...] z obrębu [...]) oraz dawnych numerów hipotecznych [...] i [...] (wchodzących w skład działek nr [...] i [...] z obrębu [...]). pochodzących z KW [...]. Agencja [...] S. A. oraz A. Sp. z o. o. wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury. Rozpatrując sprawę z wniosku A. Sp. z o. o. Minister stwierdził, że w niniejszej sprawie A. Sp. z o. o. nie posiada praw rzeczowych do działek objętych zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury, a więc nie mając interesu prawnego nie posiada legitymacji prawnej do żądania ponownego rozpatrzenia sprawy. Spółka wskazała na art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali (Dz. U. Nr 111, poz. 1196 ze zm.). Jednakże skuteczne powoływanie się na ten przepis jest możliwe dopiero w sytuacji, gdy - wobec art. 29 ust. 1 tej ustawy - właściwy organ (wojewoda) potwierdzi uzyskanie praw rzeczowych z mocy tego przepisu, co nie nastąpiło. Zamiar uzyskania praw rzeczowych do nieruchomości oraz korzystanie z nieruchomości wskazuje natomiast na aktualnie posiadany interes faktyczny, nie objęty art. 28 Kpa. Także przesłanie w związku z tym Spółce do wiadomości zaskarżonej decyzji nie oznacza automatycznego uzyskania przez Spółkę interesu prawnego w niniejszej sprawie. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła na powyższą decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie art. 7 oraz 77 Kpa, jak również art. 28 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali. Ponadto zdaniem skarżącej organ nie uwzględnił postanowień art. 91 Kc. Dodatkowo wskazano, że skarżący złożył wniosek o uwłaszczenie w dniu 2 czerwca 2008 r. i zawarł umowę przedwstępną z dnia 2 sierpnia 2005 r. zawartej w Agencją [...]. Przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna do prowadzenie działalności hutniczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. W sprawie o uwłaszczenie państwowych osób prawnych w trybie art. 2 powołanej ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (aktualnie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami- Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz w sprawie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, jak słusznie wywiódł to organ stronami postępowania są osoba prawna wnioskująca o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz osoby, które dysponują prawem rzeczowym do nieruchomości objętej wnioskiem. Dodatkowo przymiot strony w postępowaniu uwłaszczeniowym przysługuje "osobom trzecim" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Uwłaszczenie, bowiem praw tych osób nie może naruszyć. Wyłącznie też takim osobom przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie decyzji uwłaszczeniowej. 3. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, iż jest ona stroną postępowania o stwierdzenie nieważności uwłaszczeniowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. 4. Wskazana przez stronę okoliczność wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 28 powołanej ustawy o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali nie kreuje interesu prawnego, ponieważ jest to dopiero wniosek o uwłaszczenie, a nie tytuł prawny do nieruchomości. Na marginesie należy jednak zauważyć, że przepis ten dotyczy wyłącznie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, więc nie wiadomo jaki związek ze sprawą ma złożenie wniosku o uwłaszczenie na gruncie, który zgodnie z ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. eliminującej tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości, nie stanowi już własności Skarbu Państwa. 5. Również umowa przedwstępna z dnia 2 sierpnia 2005 r. nie powoduje powstanie interesu prawnego, mnie przenosi ona bowiem prawa rzeczowego na skarżącą. 6. Do czasu nabycia prawa użytkowania wieczystego przez skarżącą albo udowodnienia przez skarżącą nabycia praw do przedmiotowej nieruchomości w drodze decyzji lub orzeczenia brak jest podstaw do traktowania skarżącej jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego tej nieruchomości w rozumieniu art. 28 kpa jako podmiotu, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. 7. Dlatego Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o braku przymiotu strony przez skarżąca w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. i konieczności umorzenia z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłoszonego przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło