IV SA/Wa 1656/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie uzgadniające warunki zabudowy, które narzuca ograniczenia związane z realizacją drogi o potencjalnym znaczeniu ponadlokalnym, może zostać wydane bez dokładnego wyjaśnienia, czy realizacja tej drogi stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i czy należy do zadań samorządu województwa?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie uzgadniające warunki zabudowy zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, ponieważ organy obu instancji nie wyjaśniły, czy planowana droga stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i czy należy do zadań samorządu województwa. Brak tego wyjaśnienia mógł mieć wpływ na wynik sprawy, ograniczając prawa właściciela nieruchomości bez należytego uzasadnienia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące braku uwzględnienia jego wniosku o zabudowę szeregową, naruszenia jego prawa do nieruchomości w związku z planowaną drogą oraz bezprawności ograniczeń. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy nie wyjaśniły kluczowych kwestii związanych z realizacją drogi.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa (...) z dnia (...) lipca 2008 r. nr (...); 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na zasadzie art. 138 § 2, w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2007 r., którym uzgodniono na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 10, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), realizację inwestycji polegającej na budowie dwóch jednorodzinnych budynków w zabudowie bliźniaczej i jednego budynku wolnostojącego na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul [...] w N. gmina M.
Uzasadniając orzeczenie organ I. instancji wskazał, iż inwestycja ma być realizowana na terenie, gdzie była przewidywana, według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc, droga – T.
Możliwa jest realizacja inwestycji bez kolizji z planowanym przebiegiem trasy. Stąd wnioskowane zainwestowanie działki pozostaje w zgodności z zadaniami samorządowymi zawartymi w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...], przyjętego uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 roku (opubl. Dz.U. Woj. [...] Nr [...], poz [...]).
W zażaleniu na to postanowienie, wnioskujący o ustalenie warunków zabudowy, p. J. K. podniósł, iż nie wnosił o uzgodnienie przedsięwzięcia wskazanego w postanowieniu uzgadniającym, lecz o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy szeregowej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż przedmiot uzgodnienie wyznacza organ o nie występujący (prowadzący postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy). Kwestie te mogą być podnoszone przy kwestionowaniu decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy zauważa jednocześnie, iż organ prowadzący postępowanie główne jest związany stanowiskiem organu uzgadniającego.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego p. J. K. podniósł następujące zarzuty:
- projektowana droga nie jest ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego: jego zdaniem nigdy nie zostanie zrealizowana z uwagi na wysokie koszty,
- bezprawnie ogranicza mu się prawo korzystania z nieruchomości, której jest właścicielem, stanowi to równocześnie naruszeni przepisów podatkowych,
- postanowieniem zezwolono na budowę obiektu, o którego realizację nie wnosił (zarzut analogiczny do zawartego w zażaleniu).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie (k...) Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone zarzuty są trafne. Zaskarżone postanowienie, zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy, które mogło mieć wpływ na jej wynik.
Orzekając w sprawie organy obu instancji nie odniosły się do istotnej w sprawie kwestii, a więc czy realizacja drogi nazwanej "T." stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i jej realizacja jest zadaniem samorządu województwa. Przedmiotem uzgodnień z marszałkiem województwa mogą być kwestie związane jedynie z realizacja tego rodzaju zadań (ponadlokalne samorządowe należące do zadań powiatu są uzgadniane, w ramach tej samej regulacji, ze starostą natomiast ponadlokalne rządowe z wojewodą). W rozpoznawanej sprawie kwestie te nie były rozważane, skoro nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu orzeczeń. Organ I. instancji stwierdził jedynie ogólnikowo, iż realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia (zabudowa działki) pozostaje w zgodzie z postanowieniami planu zagospodarowania województwa, natomiast organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do tej kwestii. Jednocześnie z treści orzeczenia organu uzgadniającego wynika, iż uważa on za zasadne pozostawienie rezerwy na realizację drogi (warunek taki został wstępnie zawarty w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy). Jak zauważa organ odwoławczy warunkiem tym jest związany organ występujący o uzgodnienie. Tymczasem nie wskazano, czy realizacja drogi wynika z realizacji zadań samorządu województwa a więc o znaczeniu ponadlokalnym, ujętych w planie wojewódzkim (droga wojewódzka). Orzeczenie zostało więc wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), co mogło mieć wpływ na jej wynik.
Należy zauważyć, iż jak wynika z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o ile droga stanowi cel o charakterze ponadlokalnym a jej realizacja należy do zadań samorządowych na szczeblu województwa, to organ gminy nie jest samodzielnie uprawniony do zawierania wynikających z zamiaru jej realizacji ograniczeń w decyzji o warunkach zabudowy. Brak bowiem w tym przypadku stosownych podstaw prawnych, skoro plan zagospodarowania przestrzennego województwa nie stanowi aktu prawa miejscowego (a contrario art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a więc jego postanowienia nie stanowią przepisu odrębnego, w rozumieniu art. 61 ust.1 pkt 5 wskazanej ustawy, z uwagi na konstytucyjny zamknięty katalog źródeł prawa. W takiej sytuacji jednak organ, do którego wystąpiono o uzgodnienie, w myśl art. 53 ust. 4 pkt 10 ustawy, może go odmówić, co pociąga za sobą następstwa prawne wskazane w art. 53 ust. 5a. Wskazana regulacja umożliwia zainteresowanemu, po upływie wyznaczonego ustawą czasu (jeden rok) podjęcie realizacji przedsięwzięcia lub uzyskanie przez właściciela nieruchomości stosownego odszkodowania we właściwym trybie.
Brak wyjaśnienia sprawy co od meritum mogło prowadzić, w rozpoznawanym przypadku, do zamknięcia drogi dochodzenia roszczeń dla właściciela pomimo, iż w wyniku wydania orzeczenia ograniczono mu prawo rozporządzania nieruchomością (uzgadniając, z uwagi na realizację zadań o charakterze ponadlokalnym, wskazano potrzebę pozostawienia pasa pod budowę drogi). W tym zakresie zasadne są zarzuty skargi odnośnie właściwie nie uzasadnionej ingerencji w uprawnienia właściciela, w sytuacji gdy nie wiadomo kiedy (i czy) będzie realizowane przedsięwzięcie.
Z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii, czy z planu zagospodarowania przestrzennego województwa wynika zasadność realizacji na działce skarżącego zadania na szczeblu wojewódzkim tj. drogi nazwanej. T. Sąd, uwzględniając zasadę rozpatrywania sprawy w dwu instancjach (art. 15 K.p.a.), uchylił postanowienia organów obu instancji.
Natomiast niezasadne są pozostałe zarzuty skargi.
Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż kwestia zawarcia w projekcie decyzji o warunkach zabudowy warunku realizacji przedsięwzięcia nie formułowanego przez wnioskodawcę (wniosek o zabudowę szeregową; projekt decyzji – zabudowa: dwa budynki szeregowo, jeden wolnostojący) wykracza poza granice sprawy dotyczącej uzgodnienia. Zagadnienie to (określenie dodatkowego warunku zabudowy) może być podnoszone na etapie kwestionowania decyzji o warunkach zabudowy.
Nie zasadny jest również zarzut naruszenia przepisów podatkowych. Przywołany przepis postępowania w tym zakresie (art. 200 §. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa) nie znajdzie w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Podstawy orzekania w niniejszej sprawie nie stanowiły również przepisy określające zasady ponoszenia podatków.
Z punktu widzenia przedmiotu orzekania, w niniejszej sprawie, bez znaczenia jest także, iż przedmiotowa inwestycja (budowa drogi) nie jest obecnie ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak również ewentualne koszty wiążące się z jej realizacją.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy.
Rozpatrując ponownie sprawę Marszałek Województwa [...], orzeknie w przedmiocie uzgodnienia, w granicach art. 138 K.p.a., mając na względzie ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło