I OW 149/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch del.WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Sopotu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Sopotu a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie skierowania K. B. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Krakowa jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. W piśmie z dnia [...] marca 2008 r. K. B. zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa (Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie) o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta Krakowa uznał się niewłaściwym w powyższej sprawie i przekazał ją Prezydentowi Miasta Sopotu (Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Sopocie). W dniu [...] lipca 2008 r. Prezydent Miasta Sopotu (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu o właściwość, twierdząc, że jego przedmiotem jest kwestia ustalenia miejsca zamieszkania K. B., a co za tym idzie, kwestia ustalenia właściwej miejscowo gminy, z terenu której właściwy organ miałby podjąć stosowną decyzję z zakresu pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 17 września 2008 r. o sygn. akt III SA/Kr 774/08, stwierdzając swą niewłaściwość, przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, skierowanej już do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezydent Miasta Krakowa (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie) wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, uzasadniając to tym, że K. B. zmarła w dniu [...] lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Prezydenta Miasta Krakowa o umorzenie niniejszego postępowania z uwagi na śmierć K. B. Mimo że zainteresowana zmarła - wbrew twierdzeniom Prezydenta Miasta Krakowa - postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie stało się bezprzedmiotowe, a tylko wówczas należałoby je umorzyć. Postępowanie w sprawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przed wydaniem postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ inicjujący je skutecznie cofnie złożony wniosek, lub gdy jeden z organów pozostających w sporze wyda decyzję administracyjną z wniosku osoby zainteresowanej. Prezydent Miasta Sopotu swego wniosku o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu o właściwość nie cofnął, ze sprawy zaś nie wynika, by Prezydent Miasta Krakowa, będąc właściwym w sprawie z wniosku K. B. o skierowanie do domu pomocy społecznej, doprowadził do podjęcia decyzji administracyjnej, zgodnie z aktualnym stanem faktycznym i prawnym (śmierć strony postępowania). Przechodząc do merytorycznych rozważań, należy zwrócić uwagę, że skierowanie do domu pomocy społecznej jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, adresowanym do osób, które wymagają całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności oraz do osób niemogących funkcjonować w codziennym życiu. Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), osobę ubiegającą się o umieszczenie w domu pomocy społecznej kieruje się do takiego domu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej. Problematyka właściwości miejscowej organów udzielających świadczeń z pomocy społecznej uregulowana została w art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W pierwszej kolejności ustalić należy, czy K. B., jako osoba ubiegająca się o skierowanie do domu pomocy społecznej, posiadała miejsce zamieszkania, a jeżeli go nie posiadała to, czy była osobą bezdomną. W pierwszym przypadku o właściwości organu decydują wymogi określone w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a w drugim - warunki określone w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika ze sprawy, K. B., przed śmiercią, mieszkała w Krakowie przy ul. [...], skąd trafiła najpierw do Przytuliska [...] w Krakowie, a następnie do Szpitala [...] w Krakowie. W lokalu przy ul. [...], będącym częścią domu jednorodzinnego, należącego w przeszłości do rodziny zainteresowanej, z uwagi na stan zdrowia K. B. nie mogła dłużej przebywać, gdyż nie było w nim ciepłej wody, energii i ogrzewania, a ponadto związana z lokalem kwestia jej udziału we współwłasności pozostawała przedmiotem sporu sądowego. Przed zgonem wymieniona nie posiadała żadnego miejsca zameldowania na pobyt stały, z kolei ostatnim jej miejscem zameldowania na pobyt stały był Sopot, ul. [...] (do dnia [...] maja 1999 r.). Brak w lokalu ciepłej wody, energii i ogrzewania niewątpliwie stwarza trudności w codziennej egzystencji, jednak nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim, co zresztą miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż K. B. bezpośrednio przed umieszczeniem jej w Przytulisku [...] w Krakowie mieszkała w lokalu przy ul. [...] w Krakowie. Potencjalna możliwość zamieszkiwania w lokalu, nawet bez mediów i potwierdzenia zameldowania w nim na pobyt stały, nie pozwala - w świetle art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej - uznać ubiegającej się o pomoc osoby za bezdomną. Tym samym wyłącza konieczność ustalania właściwości miejscowej organu pomocy społecznej w oparciu o kryterium miejsca ostatniego zameldowania osoby na pobyt stały, w rozumieniu art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stwarza zaś podstawy do stosowania art. 101 ust. 1 tej ustawy (kryterium miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie). Zgodnie z art. 25 kc, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku zmarłej taką miejscowością był Kraków, dlatego też organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiotowej sprawie jest Prezydent Miasta Krakowa. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia.