II SA/Kr 1055/08
WyrokWSA w Krakowie2008-12-15
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego może zostać wymierzona, jeśli inwestor nie uzyskał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że decyzja o pozwoleniu na budowę została później częściowo stwierdzona jako nieważna w zakresie jednego z warunków dotyczących pozwolenia na użytkowanie?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nielegalne użytkowanie budynku została prawidłowo wymierzona, ponieważ inwestor przystąpił do użytkowania obiektu bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co stanowi naruszenie art. 55 Prawa budowlanego. Późniejsze częściowe stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie jednego z warunków dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie znosi obowiązku uzyskania tej decyzji i nie może prowadzić do uwzględnienia skargi.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." w K. została ukarana karą pieniężną w wysokości 40 000 zł za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, ponieważ przystąpiła do jego użytkowania bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo sprzeciwu organu na zgłoszenie zakończenia budowy. Spółdzielnia odwołała się od postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał karę, uchylając jedynie postanowienie organu pierwszej instancji w celu doprecyzowania podstawy prawnej i obliczenia kary. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. że nie mogła uzyskać pozwolenia na użytkowanie z powodu niemożliwych do spełnienia warunków zawartych w pozwoleniu na budowę, a następnie przedstawiła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę w części dotyczącej tych warunków.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A. " w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania; skargę oddala.
Postanowieniem z dnia z dnia [...] września 2006r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, na podstawie art. 57 ust.7 w zw. z art. 59f ust.1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r.), oraz art. 123 k.p.a. nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową "A. " w K. , obowiązek wpłacenia kary w wysokości 40 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K. na dz. [...] obr. [...] z naruszeniem przepisu art. 54 i art. 55 - bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadził z urzędu postępowanie w sprawie użytkowania przedmiotowego budynku. W jego trakcie ustalono, iż inwestycja została zrealizowana przez inwestora "Spółdzielnię Mieszkaniową "A. " w K. , na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...].11.1997r.
Organ l instancji ustalił, iż Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...].04.2001 r. znak: [...] po rozpatrzeniu zawiadomienia w/w Spółdzielni o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu, zgłosił sprzeciw wobec przystąpienia do jego użytkowania. W budynku przy ul. [...] zameldowanych jest 17 osób (5 osób - meldunek czasowy), dla budynku prowadzona jest od [...].03.2001 r. książka obiektu. Budynek jest użytkowany od 2001 r. Ponadto inwestor potwierdził, że przystąpiono do użytkowania pomimo wniesienia sprzeciwu.
W związku z tym organ uznał, że inwestor nie zakończył procesu budowlanego - w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane - ponieważ nie uzyskał wymaganej w tym przypadku, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Z postanowieniem tym nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "A. " w K. składając w terminie zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono niezbadanie istoty sprawy (art. 77 k.p.a), naruszenie art. 7 i 8 k.p.a, nie uwzględnienie art. 156 k.p.a., a przez to niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 oraz błędną wykład nie art. 55 ustawy Prawo budowlane. Uzasadniając powyższe wskazano, że Spółdzielnia nie zastosowała się do treści decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie w jakim decyzja ta nakładała na nią obowiązek dokonania przebudowy ul. [...] wraz ze skrzyżowaniem z ul.[...] w K. , ponieważ powyższe zobowiązanie było niemożliwe do wykonania i w związku z tym decyzję w tym zakresie należy uznać za nieważną.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144, art. 123 k.p.a., art. 59f w zw. z art. 57 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 , art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (t.j. z 2006r. Dz.U. Nr 156 poz. 1118), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i wymierzył inwestorowi - Spółdzielni Mieszkaniowej "A. " z siedzibą w K. karę w wysokości 40.000 zł z tytułu przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr [...] przy ul. [...] w K. , z naruszeniem art. 55 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu organ wskazał, że organ l instancji uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i k.p.a., jednakże postanowienie wymaga reformacji. Wyrzeczenie skarżonego postanowienia jest nieprecyzyjne tzn.: postanowieniem nałożono karę w związku naruszeniem art. 54 i 55, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia art. 55 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem nałożono obowiązek wpłacenia kary podczas gdy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis prawa stanowi o wymierzeniu kary, a ponadto w uzasadnieniu nieprawidłowo dokonano obliczenia wysokości kary - w związku z czym organ odwoławczy uchylił skarżone postanowienie i orzekł na nowo.
Organ podał następnie, że zgodnie" z art. 55 ustawy Prawo budowlane przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać
ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII XX, XXII, XXIV, XXVIII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Przedmiotowy wielorodzinny budynek mieszkalny należy zaliczyć do kategorii [...] pn. pozostałe budynki mieszkalne, co w oparciu o art. 55 pozwala na uznanie, iż inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przed przystąpieniem do faktycznego użytkowania. Decyzją taką inwestor się nie legitymuje.
Ponadto odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, że bez znaczenia dla meritum sprawy jest wskazywana przyczyna, z powodu której inwestor dopuścił do nielegalnego użytkowania obiektu, a jedynie fakt wystąpienia tej okoliczności. Bez znaczenia są także twierdzenia skarżących w zakresie zgodności z prawem tak decyzji o pozwoleniu na budowę jaki decyzji wyrażającej sprzeciw, ponieważ decyzje powyższe są ostateczne, a tym samym są wiążące. Wyeliminowanie ich z obrotu prawnego może nastąpić jedynie przy zastosowaniu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A. " w K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu l instancji.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przez niezbadanie istoty sprawy, błędną wykładnię art. 55 ustawy Prawo Budowlane oraz niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem strony skarżącej nie jest zasadne wymierzenie kary w oparciu o art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - gdyż organ w nieprawidłowy sposób dokonał wykładni art. 55. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, jeżeli właściwy organ nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę. Fakt nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku dokonania przebudowy ul. [...] wraz ze skrzyżowaniem z ul. [...] jest bezsporny. Spółdzielnia nie kwestionowała faktu, iż użytkuje przedmiotowy budynek, mimo iż nie uzyskała pozwolenia na użytkowanie. Jednakże w ocenie strony skarżącej brak uzyskania pozwolenia na użytkowanie wyniknął z okoliczności nie leżących po stronie skarżącej, ponieważ nie mogła ona dotrzymać warunków w/w przebudowy (m.in. nie była ona właścicielem działki nr [...]). Strona skarżąca w odrębnym postępowaniu wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie w/w przebudowy.
Ponadto na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r. skarżąca przedłożyła do akt odpis decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] listopada 1997r., w części dotyczącej warunków wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. odpowiada przepisom prawa.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, iż Sąd nie dopatrzył się uchybień w stosowaniu przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie, poprzedzające wydanie kontrolowanych aktów administracyjnych, zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami procesowymi, zawartymi w k.p.a. Stronom zapewniono możliwość czynnego udziału w sprawie, zaś postępowanie wyjaśniające czyni zadość wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd nie dopatrzył się również uchybień w stosowaniu przepisów prawa materialnego. W związku z art. 55 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przedmiotowy obiekt - wielorodzinny budynek mieszkalny, zaliczony jest do kategorii [...], znajdując się w katalogu obiektów w stosunku do których wymagana jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Inwestor zobowiązany był zatem przed przystąpieniem do użytkowania do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W związku z niedopełnieniem powyższego wymogu i stwierdzeniem faktu przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku bez pozwolenia (fakt przystąpienia do użytkowania bez stosownego pozwolenia nie był przez inwestora kwestionowany) zaistniała przesłanka wymierzenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
W dalszej kolejności należy wskazać, że w związku z przystąpieniem do użytkowania bez stosownego pozwolenia bezprzedmiotowe jawią się również dalsze zarzuty strony skarżącej w zakresie obiektywnej niemożliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia Sądu wskazywanie przez stronę skarżącą na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2008r. (znak: [...]). Powyższą decyzją Wojewody decyzja nr [...] Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku z dnia [...] 1997r., została uznana za nieważną jedynie w części dotyczącej jednego z warunków wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tj. obowiązku zrealizowania przez inwestora przedłużenia ul. [...] wraz z jej skrzyżowaniem z ul. [...]. W pozostałym zakresie odmówiono stwierdzenia nieważności. W związku z tym wymóg uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie został zniesiony. Zatem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nakładającej karę z tytułu przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary, a późniejsze częściowe stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta K. z [...]1997r. o pozwoleniu na budowę nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Zaakcentować należy , iż postępowanie zainicjowane zgłoszeniem przystąpienia do użytkowania nie miało w istocie znaczenia dla rozstrzygnięć kwestionowanych przez skarżącą na gruncie niniejszej sprawy , a to wobec wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o jednoznaczną dyspozycje art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło