I SA/Łd 1052/08

WyrokWSA w Łodzi2008-12-15

Skład orzekający: Anna Świderska, Teresa Porczyńska, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wymiar podatku od nieruchomości za 2005 rok, uwzględniając stan techniczny budynków i sposób ich wykorzystania, a także prawidłowo zakwalifikowały grunty do opodatkowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy podatkowe nie wykazały w uzasadnieniu, czy zastosowane stawki podatku od nieruchomości są prawidłowe, zwłaszcza w kontekście możliwości różnicowania stawek przez radę gminy ze względu na stan techniczny budynków, lokalizację czy sposób wykorzystania. Brak takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na kierunek orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą podatek od nieruchomości za 2005 rok. Organy podatkowe ustaliły podatek od nieruchomości, uwzględniając nowe budynki odkryte podczas kontroli podatkowej, które nie zostały wykazane w pierwotnej deklaracji podatkowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym przepisów K.p.a. oraz Ordynacji podatkowej, kwestionując stan techniczny budynków i możliwość ich wykorzystania do działalności gospodarczej, a także sposób opodatkowania gruntów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi Z. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. solidarnie na rzecz skarżących Z. K. i B. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/Łd 1052/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Z. K. i B. K. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] znak : [...], uchylającej w całości decyzję tego Prezydenta z dnia [...] znak : [...] w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2005 i ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie 16.708,00 zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie złożonej przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r., w której zgłoszono do opodatkowania 5.000 m kw. gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 45.347 m kw pozostałych gruntów i 300 m kw. budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ administracyjny I instancji, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za analizowany rok podatkowy w kwocie 12.254,70 zł. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania w tym podatku, gdyż w toku przeprowadzonej w dniu [...] kontroli podatkowej na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], pozostającej we władaniu podatników, wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Te nowe okoliczności to ustalenie istnienia na nieruchomości gruntowej czterech budynków (hali produkcyjnej o pow.715,56 m kw oznaczonej w opinii biegłego K. Z. jako obiekt nr 1, parterowego budynku murowanego o pow. 187,20 m kw, oznaczonego w opinii jako obiekt nr 2, w którym w czasie kontroli znajdowały się środki transportowe, budynek drewniany o pow. 71,30 m kw, oznaczony w opinii jako obiekt nr 3, w połowie wykorzystywany na biuro oraz budynku murowanego o pow.94,25 m kw., oznaczonego w opinii jako obiekt nr 5. Wymieniony w protokole z kontroli budynek o pow.86,24 m kw. nie został opodatkowany, gdyż biegły zakwalifikował go jako ruinę budynku. Cztery pozostałe obiekty to w ocenie biegłego budynki w rozumieniu prawa budowlanego, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art.1a ust.1 pkt.1 i art.2 ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu stwierdzono, że bez znaczenia jest stan techniczny wskazanych czterech budynków i ewentualnie wady w ich wykonaniu, bowiem na gruncie wymienionej ustawy nie jest możliwe zwolnienie budynków od opodatkowania w ogóle, nawet w sytuacji zaprzestania ich użytkowania ze względów technicznych. Możliwe jest natomiast wyłączenie ich z tego powodu z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co w konsekwencji ma wpływ na wysokość stawki podatkowej. W tej sytuacji organ uznał za wiarygodną informację podatnika, że w prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje tylko 300 m kw. w budynku o pow.715,56 m kw. i 35,65 m kw. w budynku drewnianym o pow. 71,30 m kw. z przeznaczeniem na biuro. Opodatkowano więc powierzchnię 335,65 m kw. części budynków według stawki przewidzianej dla budynków lub ich części związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pozostałą powierzchnię użytkową budynków t j 732,66 m kw. uznano za niewykorzystywaną ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej i opodatkowano według stawki dla pozostałych budynków lub ich części. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że podjął decyzję po zapoznaniu się także z opinią biegłego B. P., przedstawioną przez stronę, w której biegły stwierdził, że "przedmiotowe budynki są w złym stanie technicznym. Z powodu ich nieodpowiedniego stanu technicznego nie mogą być użytkowane, w szczególności nie mogą być wykorzystywane dla celów prowadzenia działalności gospodarczej zlecającego." W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucili naruszenie art.1a ust.1 pkt.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż wyłącza on z przedmiotu opodatkowania grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, które nie mogą być wykorzystane w prowadzeniu tej działalności ze względów technicznych. Ocenili jako absurdalny wniosek końcowy z opinii biegłego K. Z. zawierający stwierdzenie, że " Czasowe ograniczone wykorzystywanie przedmiotowych budynków, w stanie obecnym, dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą jest możliwe pod warunkiem zachowania obowiązujących przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy". Pogląd ten jest absurdalny zdaniem skarżących w świetle opisów stanu technicznego budynków i ich oględzin wykazanych i udokumentowanych w opinii biegłego: popękane ściany, nadproża, dziury w dachu, brak instalacji elektrycznej w budynkach nr 2 i 5. Powołali więc kolejnego biegłego, który uznał, że wszystkie budynki z powodu złego stanu technicznego nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnili nadto, że z treści aktu notarialnego wynika, że od A S.A. nabyli działkę o pow. 5,0347 ha, o utwardzonej pow. 865 m kw wraz z halą murowaną do produkcji rur o pow.729 m kw. oraz dwa dystrybutory paliw. Pozostałe budynki powinny być zburzone przez poprzedniego właściciela, bo nie przedstawiały wartości użytkowej. Ze względu na koszty skarżący nie dokonali ich rozbiórki Zdaniem skarżących zaprezentowanym w odwołaniu, brak także podstaw do opodatkowania 45.347,00 m kw gruntów, ponieważ grunty te także nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Skarżący twierdzą także, że wszczęta z urzędu kontrola podatkowa nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, bowiem w zakresie spraw zakończonych decyzją ostateczną kontrola podatkowa nie może być ponownie wszczęta (art.282a § 1 Ordynacji podatkowej). Kontrolę podatkową wszczęto na podstawie donosu. Skarżący powołali się na zasady ogólne prowadzenia postępowania administracyjnego wynikające z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.), to jest zasady : praworządności, pogłębiania zaufania do organów administracji, racjonalnego działania organów (art.7, 8, 11 powołanej ustawy). Ustalając nowy wymiar podatku organy powinny w ocenie strony skarżącej wyjaśnić sprzeczność opinii obydwóch biegłych. Strona powołała tu art. 77 K.p.a. nakazujący organom zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Powołała także przepisy art.76 § 3 i art. 78 §1 K.p.a. wywodząc, że opinia biegłego powołanego przez stronę, sporządzona została przeciwko treści dowodu sporządzonego przez organ podatkowy i powinna być dopuszczona jako dowód w sprawie. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do faktów i ich oceny prawnej i uznało odwołanie za niezasadne. Samorządowe Kolegium stwierdziło, że do spraw uregulowanych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Błędny zatem był zarzut naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów tej ustawy. Ordynacja podatkowa zawiera odpowiedniki wymienionych w odwołaniu przepisów K.p.a., ale zarzut ich naruszenia Kolegium uznało za niezasadny, stwierdzając, ze postępowanie prowadzone było w sposób prawidłowy. W ocenie organu odwoławczego nietrafne jest stanowisko skarżących, że 45.347 m kw. gruntów, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza powinno być wyłączone z opodatkowania ze względów technicznych (teren pocięty, o znacznym zróżnicowaniu powierzchni, brak dojazdu, co uniemożliwi wykorzystanie gruntów w ich działalności. W uzasadnieniu wyjaśniono, że gdy dane grunty nie nadają się ze względów technicznych do prowadzenia na nich działalności gospodarczej, a jednocześnie nie stanowią nieużytków, o czym decydują zapisy w ewidencji gruntów, to brak jest podstaw prawnych do wyłączenia tych gruntów od opodatkowania w ogóle. Podlegają one opodatkowaniu według stawek niższych niż przewidziane dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jest według stawek właściwych dla gruntów i budynków pozostałych. Tylko gdyby grunty miały charakter prawny nieużytków, organ podatkowy zobowiązany byłby do pominięcia ich przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art.7 ust.1 pkt.10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z wypisu rejestru gruntów wynika, że działka skarżących oznaczona jest jako użytek gruntowy symbolem Tr, co oznacza, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U Nr 38, poz.454) "tereny różne". Nieużytki oznacza się symbolem "N". Ustawodawca uznał jedynie możliwość wyłączenia spod opodatkowania budowli, gdy ze względów technicznych nie mogą być związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art.2 ust.1 pkt.3 w związku z art.1a ust.1 pkt.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże występowanie tych "względów technicznych" nie zwalnia przedsiębiorców z obowiązku płacenia podatków od gruntów i budynków według stawek właściwych dla gruntów i budynków tzw. pozostałych. Według organu odwoławczego treść aktu notarialnego z [...] dotyczącego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki o nr ewidencyjnym [...] oraz przeniesienia prawa własności hali murowanej do produkcji rur, dwóch dystrybutorów pali i placu betonowego o pow. 865 m kw. uzasadnia przyjęcie, że skarżący stali się właścicielami wszystkich posadowionych na działce zabudowań, także nie wymienionych w umowie. Pominięcie w akcie notarialnym konkretnego, istniejącego już na gruncie, w momencie dokonywania czynności prawnej przeniesienia użytkowania budynku, nie ma znaczenia dla jego bytu prawnego. Właścicielem budynków posadowionych na gruncie znajdującym się w użytkowaniu wieczystym może być bowiem jedynie użytkownik wieczysty. Prawo własności budynku jest bowiem prawem akcesoryjnym związanym z prawem użytkowania wieczystego, które jest prawem nadrzędnym Organ odwoławczy powołał się tu na glosę M. Gutowskiego do wyroku Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2003 r. LEX nr 206531, w której zaprezentowano pogląd, że czynność prawna przenosząca prawo wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej przenosi z mocy prawa własność budynków na tym gruncie wzniesionych i to niezależnie od tego czy nieruchomości te będą w akcie notarialnym opisane, czy też nie. W kwestii zarzutu nie odniesienia się do różnic w poglądach dwóch biegłych, organ odwoławczy stwierdził, że opinia rzeczoznawcy B. P., określająca stan techniczny budynków nie mogła mieć, wbrew mniemaniu skarżących istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ podatkowy I instancji zastosował wyższą stawkę podatkową (przewidzianą dla budynków związanych z działalnością gospodarczą – dopisek Sądu), w zasadzie w takim zakresie jaki uznają skarżący. Skarżący sami zaproponowali zastosowanie wyższej stawki podatkowej w stosunku do połowy powierzchni hali do produkcji rur (300 m kw.). Nietrafnie natomiast w ocenie organu odwoławczego pominęli powierzchnię połowy drewnianego budynku, w którym urządzili biuro i czego nie kwestionują. Podniesione przez skarżących informacje o zawaleniu się dwóch budynków nie mają, zdaniem Kolegium, znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia, albowiem budynek nr 4 nie stanowił w ogóle przedmiotu opodatkowania, a budynek nr 5 uległ zawaleniu w okresie, którego zaskarżona decyzja nie obejmuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło także zarzutu naruszenia art.282a Ordynacji podatkowej wyjaśniając, że zakazuje on kontroli podatkowej w zakresie spraw rozstrzygniętych decyzją ostateczną, ale w sytuacji, gdy już wcześniej przeprowadzono kontrolę podatkową (kontrola taka nie może być ponownie wszczęta). Takiej sytuacji w niniejszej sprawie nie było. Kontrola rozpoczęta w dniu 23 października 2006 r. była pierwszą kontrolą w sprawie, a nie ponowną. Organ wyjaśnił też, że kontrolę podatkową podejmuje się tylko z urzędu, chociaż sygnały uzasadniające jej podjęcie mogą płynąć z różnych źródeł, w tym także z donosów. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, że A S.A., od którego nabyli prawo wieczystego użytkowania działki także nie zgłosiło do opodatkowania budynków, z wyjątkiem budynku o pow.729 m kw. i budowli – płuczki do płukania żwiru, albowiem budynki te nie nadawały się do wykorzystania w działalności gospodarczej z powodu złego stanu technicznego. Obiekty budowlane posadowione na tym terenie, z wyjątkiem hali do produkcji rur, były wybudowane przez Niemców w latach czterdziestych. Podkreślili, że zgodnie z art.32 Konstytucji RP każdy podatnik powinien być traktowany przez władze publiczne jednakowo. Wyjaśnili, że ich decyzja podatkowa (pierwsza) nie budziła wątpliwości. Zgodnie z art.241 § 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania następuje na wniosek albo z urzędu. Kontrola podatkowa była przeprowadzona nie z inicjatywy organu podatkowego, ale na wniosek osoby, która złożyła donos. Skarżący nie zgadzają się także z zakwalifikowaniem gruntów o powierzchni 45.347 m kw. w ewidencji gruntów i budynków do "Terenów różnych" (symbol Tr). Twierdzą, że wystąpią z wnioskiem o zmianę klasyfikacji tych gruntów na "nieużytki" ponieważ nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ich ocenie niemożność prowadzenia w budynkach działalności ze względów technicznych występuje w sytuacji określonej w art.68 ustawy prawo budowlane i dotyczy budynku grożącego zawaleniem. Wskazuję, że według biegłego P. wszystkie budynki są w tak złym stanie faktycznym, że nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast, po kontroli podatkowej organ zakwalifikował wszystkie budynki posadowione na działce jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dodatkowo skarżący podnoszą, że w świetle art.3 pkt.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, drewniany budynek w istocie nie jest budynkiem, gdyż nie jest trwale związany z gruntem bo nie ma wkopanego w grunt fundamentu i nie jest trwale związany z fundamentem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium stwierdziło, że fakt iż A, użytkujące poprzednio tereny obejmujące działkę o nr ewidencyjnym [...] nie zgłaszało do opodatkowania wszystkich nieruchomości budynkowych, a tylko jeden o pow. 729 m kw. i nie budziło to wątpliwości organu podatkowego, świadczy o tym, że organ nie wiedział, iż na tym terenie znajdują się jeszcze inne budynki. Wobec powtarzających się zarzutów strony skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, że A w grudniu 2007 r. złożyło korekty deklaracji podatkowych, wykazując do opodatkowania powierzchnie wszystkich budynków posadowionych na działce oraz uiściło zaległy podatek wraz z odsetkami. Kolegium wyjaśniło także, że utrzymaną w mocy decyzją organu I instancji przyjęto tylko połowę powierzchni budynku drewnianego, wykorzystywaną faktycznie na biuro, jako związaną z działalnością gospodarczą. Podnoszona przez stronę, nowa w ocenie Kolegium okoliczność, że drewniany budynek nie jest trwale związany z gruntem, nie spełnia więc kryteriów art.1a ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie była przedmiotem rozważań rzeczoznawcy B. P. Natomiast rzeczoznawca K. Z. badał fundamenty wszystkich budynków znajdujących się na działce i uznał, że budynek ten spełnia kryteria powołanego wyżej przepisu. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 5 grudnia 1008 r. skarżący wywodzi, że organy podatkowe wiedziały, iż na tym terenie znajdują się inne budynki. Wynika to w ocenie strony z decyzji Urzędu Wojewódzkiego Miasta S. z dnia [...] znak : [...]. Wskazano tam jakie naniesienia na gruncie, którego częścią jest działka strony skarżącej, stały się własnością A z dniem 5 grudnia 1990 r., to jest z dniem, w którym Przedsiębiorstwo to stało się z mocy prawa użytkownikiem wieczystym tych gruntów i od którego strona nabyła prawo wieczystego użytkowania. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przypomnienia wymaga tu, że art. 282a. § 1. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz.U 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm., dalej ustawa O. p.) stanowi, że w zakresie spraw rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu podatkowego kontrola podatkowa nie może być ponownie wszczęta, z zastrzeżeniem § 2. Zgodnie z § 2 powołanego art. 282a, przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli kontrola podatkowa jest niezbędna, między innymi dla wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zgodnie z art.240 § 1 pkt.5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zważywszy, że Prezydent Miasta S. podjął w dniu [...] decyzję ustalającą skarżącym zobowiązanie w podatku od nieruchomości w kwocie 12.254,70 zł, określając przedmiot opodatkowania zgodnie ze złożoną przez podatników deklaracją, a następnie uzyskał informację, że deklaracja skarżących nie jest zgodna ze stanem faktycznym i że w dacie podjęcia tej decyzji przedmiotem opodatkowania powinny być nie wykazane w deklaracji jeszcze inne budynki, uzasadnione było wszczęcie kontroli podatkowej. Okoliczność, że źródłem informacji był donos pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości działania organów podatkowych, albowiem donos nie ma charakteru wniosku o wszczęcie postępowania, a jest jak wskazano źródłem informacji, które spowodowało wszczęcie postępowania z urzędu. Wydźwięk społeczny takiego działania (składania donosów) nie podlega tu ocenie Sądu. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że organy, wszczynając postępowanie w trybie wznowienia, który jest nadzwyczajnym trybem pozwalającym na wzruszenie decyzji ostatecznych, naruszyły cytowane wyżej przepisy. Przyjmując, że strona skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działki nr ewidencyjny [...] i właścicielem posadowionych na niej budynków, należy stwierdzić, że ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...], utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, nie narusza prawa. Zgodnie z ustawą POL opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art.2 ust.1). Budynek to zgodnie z art. 1 a ust.1 pkt.1 ustawy - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art.1a ust.1 pkt.3 ustawy). Niesporne jest, że część gruntu (5000 m kw.) oraz część nieruchomości budynkowych (300 m kw. w budynku o pow.715,56 m kw. i 35,65 m kw. w budynku drewnianym o pow. 71,30 m kw.) skarżący wykorzystywali w prowadzonej działalności gospodarczej. Opinie biegłych uzasadniają przyjęcie, że zarówno obiekty budowlane wykorzystywane w działalności gospodarczej jak i te nie wykorzystywane w takiej działalności, to budynki w rozumieniu art.1a ust.1 pkt.1 ustawy POL w związku z art.3 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (j. t. Dz.U. z 2006 r, Nr 156, poz.1118 ze zm.). Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organów podatkowych, że żadna z dwóch opinii biegłych nie wyłącza z kategorii budynków drewnianego budynku wykorzystywanego w części na biuro. Ustawodawca w ustawie POL przewidział opodatkowanie gruntów, budynków i budowli, wyłączając od opodatkowania jedynie grunty i obiekty budowlane wymienione w art.2 ust.2 i 3 oraz zwalniając od opodatkowania nieruchomości wymienione w art.7. Zatem wszystkie wymienione nieruchomości, z wyjątkiem wolnych od opodatkowania i zwolnionych od opodatkowania, podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Podkreślić tu należy że ani działka skarżących, ani znajdujące się na niej budynki nie zostały wymienione w powołanych przepisach zawierających wykaz nieruchomości nie podlegających opodatkowaniu tym podatkiem i zwolnionych od opodatkowania. Zatem przedmiotem opodatkowania mogły być w świetle ustawy POL : nieruchomość gruntowa i nieruchomości budynkowe, z uwzględnieniem różnic w zakresie stawek opodatkowania, w zależności od sposobu wykorzystywania nieruchomości Art. 5 tej ustawy stanowi podstawę do zróżnicowania stawek podatku w zależności od sposobu wykorzystania nieruchomości. Słuszne jest zatem stanowisko organów podatkowych, że w analizowanej sprawie, nieruchomości gruntowe i budynkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek ustalonych uchwałą rady gminy zgodnie z art.5 ustawy, a nieruchomości gruntowe i budynkowe nie związane z taką działalnością podlegają opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków określonych w ustawie jako "pozostałe". Wyjaśnienia wymaga okoliczność, że zawarta w art.1a ust.1 pkt.1 definicja nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Zły stan techniczny budynku nie stanowi zatem przesłanki do uznania, że nie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Faktu tego nie zmienia nawet to, że jest przeznaczony do rozbiórki i nie nadaje się do użytkowania. Sam fakt przeznaczenia obiektu do rozbiórki nie stanowi okoliczności uprawniającej do obniżenia bądź zwolnienia z opodatkowania. Dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości, natomiast jakiekolwiek wyłączenia, zwolnienia, ograniczenia czy modyfikacje obowiązku podatkowego w tym zakresie muszą wynikać wyraźnie z treści powszechnie obowiązujących przepisów. Zgodnie np z art. 5 ust. 3 ustawy stan techniczny budynku może być podstawą różnicowania stawki podatku, jednak kompetencja w tym zakresie należy do rady gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4.09.2007 r., sygn. akt I SA/Gd 874/06, LEX nr 364891). Jeżeli więc podatnik wykorzystuje w działalności gospodarczej nieruchomości mimo ich złego stanu technicznego, to jest zobowiązany płacić podatek według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast pozostałe budynki, bez względu na ich stan techniczny podlegają opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych, chyba że są ruiną nie mieszczącą się w cytowanej wyżej definicji budynku. Jeśli chodzi o zwolnienie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów nie związanych z działalnością gospodarczą (45.347 m kw), to jest to możliwe tylko w odniesieniu do nieużytków (art.7 ust.1 pkt.10 ustawy POL), a podstawą do uznania gruntów za nieużytki może być jedynie taki zapis w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o Geodezji i Kartografii (j. t. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę, między innymi - wymiaru podatków. W dacie wydawania decyzji działka skarżących oznaczona była w ewidencji symbolem Tr (tereny różne). Nie była więc podlegającym zwolnieniu nieużytkiem. W tej sytuacji opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów nie związanych z działalnością gospodarczą według stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych, nie narusza prawa. Strona kwestionuje jednakże swoje prawo własności w stosunku do budynków znajdujących się na działce, ale nie wymienionych w akcie notarialnym z [...] dotyczącym przeniesienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki o nr ewidencyjnym [...] oraz przeniesienia prawa własności hali murowanej do produkcji rur, dwóch dystrybutorów pali i placu betonowego o pow. 865 m kw. Konieczne jest w tej sytuacji rozważenie, czy przepisy ustawy Kodeks cywilny umożliwiały przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu bez przeniesienia prawa własności znajdujących się na tej nieruchomości budynków. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że prawo własności budynku jest prawem akcesoryjnym związanym z prawem użytkowania wieczystego, które jest prawem nadrzędnym. Zgodnie z art. 233 k.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik może swoim prawem rozporządzać. Z kolei przepisy art. 235 k.c., które mają charakter przepisów iuris cogentis, a więc nie mogą być zmieniane wolą stron, stanowią, że właścicielem budynków i innych urządzeń na gruncie oddanym w wieczyste użytkowanie jest użytkownik wieczysty, oraz że własność tych budynków i urządzeń jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. W doktrynie i judykaturze nie budzi zastrzeżeń teza, że użytkownik wieczysty jest właścicielem zarówno tych budynków i innych urządzeń, które zostały wzniesione przez niego na gruncie będącym przedmiotem wieczystego użytkowania, jak również tych, które wybudowane zostały przed ustanowieniem tego prawa, jeżeli nabył je zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie. Użytkowanie wieczyste nie może być przedmiotem obrotu prawnego odrębnym od prawa własności budynków wzniesionych na tym gruncie i odwrotnie. Należy więc podzielić pogląd organów podatkowych, że skarżący nabyli prawo własności budynków wybudowanych także przed nabyciem przez nich prawa użytkowania wieczystego gruntu, nawet jeżeli nie zostały wymienione w akcie notarialnym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie pozwala jednak przyjąć jednoznacznie, że zastosowane przez organy podatkowe stawki podatku od nieruchomości są prawidłowe przy uwzględnieniu treści art.5 § 3 ustawy POL, według którego przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt.2, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. W uzasadnieniu zarówno I instancji jak i instancji odwoławczej organy nie wyjaśniły, czy zastosowane stawki są stawkami jedynymi obowiązującymi. Mając na uwadze fakt, że budynki były wybudowane jeszcze w latach czterdziestych, mając na uwadze rodzaj zabudowy, oraz to że nie były w pełni wykorzystywane także z uwagi na ich stan techniczny Sąd, wobec braku w uzasadnieniu informacji o ewentualnym skorzystaniu przez organy z możliwości wynikających z powołanego przepisu nie mógł jednoznacznie przesądzić o prawidłowości zastosowanych stawek. Brak w tym zakresie uzasadnienia prawnego, rodzący wątpliwości co do prawidłowości zaskarżonej decyzji, oznacza naruszenie przepisów postępowania (art.210 pkt.6 ustawy O. p.) w stopniu mogącym mieć wpływ na kierunek orzeczenia skutkuje i jej uchyleniem na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania sądowego stanowi art. 200 p.p.s.a. JZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło