II FZ 91/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 11 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie II FZ 91/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/08, wydanym na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w związku z jego skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 11 lipca 2008 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że skarżący, mimo wystosowania do niego na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwania o nadesłanie dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, nie udokumentował okoliczności, na które się powołał we wniosku. Jedyną okolicznością udokumentowaną przez skarżącego był fakt wydania w stosunku do jego matki orzeczenia stwierdzającego jej niezdolność do samodzielnej egzystencji. Skarżący nie przesłał natomiast m.in. zeznań podatkowych, nie wskazał ani nie udokumentował wysokości bieżących wydatków, nie nadesłał też dokumentu, z którego wynikałaby wysokość renty otrzymywanej przez jego matkę. Sąd I instancji wskazał, że nie jest jasny stan majątkowy skarżącego - konsekwentnie wskazuje on bowiem na to, iż "z powodu matactwa" został pozbawiony własności budynków i działki, a także utrzymuje, że "nie wie co posiada", gdyż od 2000 r. nie odbiera decyzji z Urzędu Gminy. Wyjaśnienia w kwestii obciążenia posiadanego majątki hipoteką ograniczył do stwierdzenia "tak" i odesłania w tym względnie do placówki terenowej KRUS. Rozpatrując wniosek Sąd I instancji uznał, iż skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Uchylanie się skarżącego od składania dokładnych oświadczeń i nadesłania materiałów obrazujących jego sytuację majątkową powoduje, iż Sąd nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie jest w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji majątkowej strony i odnieść ją do wysokości wymagalnych od strony kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, a tym samym zaszły podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł ponownie uprzednio powoływane okoliczności (nieodbieranie decyzji z Urzędu Gminy, odmówienie mu własności budynków i działki). Skarżący wykazał zdziwienie, iż w obliczu braku dochodów musi uzasadnić powód tego braku, wskazał również na związanie zaskarżonego postanowienia z innymi postanowieniami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał mu prawo pomocy. Skarżący podkreślił, iż jego dochód jest zerowy, a także że nie pracuje i został pozbawiony własności. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Zażalenie na uwzględnienie nie zasługiwało. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w przypadku uchylania się przez wnioskodawcę od udokumentowania swojego stanu majątkowego nie jest możliwa ocena jego rzeczywistej sytuacji. Artykuł 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego w przedmiotowym postępowaniu skorzystał referendarz sądowy, umożliwia rzetelne rozpatrzenie tego, czy w danym przypadku i w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. Jak wynika z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy, przyznanie prawa pomocy zależne jest od wykazania przez wnioskodawcę, iż spełnia on ustawowe przesłanki w tym względzie. Stąd też bezzasadne jest stanowisko skarżącego, iż nie ma on obowiązku przedstawiania pełni swojej sytuacji Sądowi - to w interesie wnioskodawcy leży bowiem wykazanie, że jego przypadek uzasadnia odstąpienie od zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Skarżący zdaje się uważać, iż to Sąd powinien ubiegać się o zebranie dokumentów w tym zakresie (odesłanie przez wnioskodawcę do placówki terenowej KRUS czy do Urzędu Gminy). W świetle art. 246 § 1 i art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to mniemanie błędne. Jeszcze raz podkreślić należy, iż uchylanie się przez wnioskodawcę od współpracy z Sądem dla umożliwienia Sądowi poznania pełnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy skutkuje niemożnością dokonania rzetelnej oceny, czy w przypadku wnioskodawcy zachodzą okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy. Brak współpracy ze strony skarżącego skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Dla rozstrzygnięcia nie ma istotnego znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność przyznania mu prawa pomocy w innych postępowaniach. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt danej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w innej sprawie przez inny skład orzekający. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zarzuty zażalenia w oparciu o akta konkretnej sprawy, ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. Ze wskazanej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.