VII SA/Wa 1660/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1660/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania R. R., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2008 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. -Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami), w związku z art.103 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 156 z 2006r. poz. 1118 z późniejszymi zmianami) w przedmiocie nakazu przymusowej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] [...] we wsi J., w gminie R. W uzasadnieniu decyzji podano, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany w 1991 r. jako budynek gospodarczy w ostrej granicy z działką B. S. przez ówczesnego inwestora D. A. Budynek został wybudowany samowolnie, ze spadkiem dachu na działkę S. D. A. w piśmie z dnia [...].11.1991 r. kierowanym do Urzędu Gminy w R. poinformowała, że przedmiotowy obiekt ma charakter tymczasowy, tj. służy jako magazyn do gromadzenia i przechowywania materiałów do budowy domu jednorodzinnego na działce, którego dotąd nie zrealizowano. Ponadto z planu realizacyjnego zagospodarowania działki wykonanego w czerwcu 1990 r. wynika, że budynek jest usytuowany za linią zabudowy. Natomiast zgodnie obowiązującym w czasie budowy obiektu miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w R. z dnia [...].10.1987r. część działki nr ew. [...], na której wybudowano obiekt, znajdowała się na terenie uciążliwości hałasowej od lotniska O., poza dopuszczalną linią zabudowy. Zdaniem organów opisany stan faktyczny w niniejszej sprawie odpowiada okolicznościom wymienionym w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. -Prawo budowlane. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że odległość budynku od granicy narusza przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 17, poz. 62). W świetle § 12 ust. 1 "Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych." Odległości wynoszące 0,25 i 0,5m są niewystarczające dla zachowania warunków niniejszego rozporządzenia. Organ stwierdził, że budynek jako obiekt tymczasowy, przeznaczony do magazynowania materiałów budowlanych powinien zostać rozebrany, ponieważ nie ma możliwości jego legalizacji. Na powyższą decyzję R. R. wniósł skargę do Sądu Administracyjnego. W skardze wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. Wskazał również na bezczynność organów w sprawie spornego obiektu trwającą lat kilkanaście W tych okolicznościach skarżący był przekonany, że wszystko jest w porządku i legalnie wykonał, zgłoszony wcześniej organowi, kompleksowy remont budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że złożonej skardze nie można odmówić słuszności. W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w podstawie prawnej decyzji powołał art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm..), aczkolwiek z uzasadnień wynika, że organ rozważał również okoliczności z pkt.1 w/w przepisu. Przepis art. 37 ust. 2 stanowi, że "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie więc z pkt. 1 w/w przepisu przymusowej rozbiórce podlega każdy obiekt wybudowany niezgodnie obowiązującymi w okresie ich budowy, ale wówczas gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część w czasie orzekania znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę Dla zastosowania więc tego przepisu niezbędne jest wykazanie, że znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił, wskazując ówcześnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1987r. (Dz. Urz. W.S.W. nr 10 poz. 94 z dnia 23 maja 1988r.) z którego wynikało, ze część działki nr ew. [...], na której zlokalizowany jest budynek, znajdowała się na terenie strefy uciążliwości hałasowej od lotniska O., poza dopuszczalną linią zabudowy. Analizując punkt 2 ust. 1 przepisu art. 37 zauważyć należy, że przymusowej rozbiórce podlega każdy wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania więc tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki: 1/ naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2/ powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenia jednego z czterech wymienionych stanów. Wystąpienie jednak jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład zagrożenie; niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ administracji zagrożenie to upatruje. W rozpatrywanej sprawie wykazane i szeroko umotywowane zostały jedynie okoliczności dotyczące naruszenia prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczono się do zacytowanego przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego bez wskazania, czy samowolnie wzniesiony budynek powoduje zagrożenie dla ludzi lub mienia, czy też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, oraz bez podania okoliczności, które składają się na taki stan. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 prawa budowlanego, który stanowi, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Należy więc uznać, że w wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność. Oznacza to na przykład, że gdy samowolnie wzniesiony obiekt, odpowiadający hipotezie art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, można w drodze zmian lub przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a inwestor deklaruje chęć wprowadzenia zmian, nakaz przymusowej rozbiórki nie powinien być orzekany, lecz powinna być wydana decyzja przewidziana w art. 40 prawa budowlanego. Przepisy art. 37 i 40 prawa budowlanego, zawarte w rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "Roboty budowlane oraz nadzór nad ich wykonywaniem", nie mają charakteru przepisów karnych. Ich celem nie jest represja, lecz usunięcie samowoli budowlanej. W rozpatrywanej sprawie możliwość wprowadzenia zmian lub przeróbek obiektu nie była przez organy administracji rozważana. W szczególności nie wzięto pod uwagę podanej w skardze możliwości likwidacji funkcji inwentarskiej budynku, co mogłoby mieć znaczenie ze względu na hipotezę art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Skoro więc w postępowaniu przez organami administracji nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 75, 77 i 80 Kpa, oraz że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.