VII SA/Wa 1608/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008r. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej prowadzonych robót budowlanych w lokalu użytkowym i pomieszczeniach piwnicznych przynależnych do tego lokalu, w budynku przy [...]. - umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Uzasadniając decyzję organ podał, iż w dniu 29 listopada 2007r. w czasie prowadzonych czynności kontrolnych w lokalu użytkowym [...] stwierdził wykonywanie robót budowlano – remontowych. Jak ustalono roboty te poprzedzone zostały dokonanym w dniu 13 czerwca 2007r. zgłoszeniem do właściwego organu architektoniczno – budowlanego. W trakcie prac remontowych inwestor dokonał szeregu istotnych zmian w stosunku do zakresu podanego w zgłoszeniu. Zmiany te polegały na: • powiększeniu wymiarów okien tj. wysokości okien poprzez rozebranie fragmentu ściany podokiennej pasem 60 cm; • rozebraniu, w pomieszczeniu piwnicznym, murowanych ścianek i wykonaniu nowych z płyty k-g, oraz zmienianie ich usytuowania; • pogłębieniu pomieszczenia piwnicznego o ok. 30 cm – w celu położenia izolacji wodnej i termicznej oraz osuszeniu murów piwnic; • powiększeniu wymiarów schodów zewnętrznych; • zlikwidowaniu drzwi wejściowych • wykonaniu otworu w ścianie wewnętrznej. Takie działanie inwestora wyczerpywało, zdaniem organu, przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 4 stycznia 2008r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót wraz z oceną techniczną prawidłowości ich wykonania. Z analizy złożonej dokumentacji wynika, iż roboty budowlane w lokalu użytkowym i pomieszczeniu piwnicznym w budynku, wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, a także zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi. Nie miały też żadnego wpływu na konstrukcję budynku. Ustalenie powyższego oznacza, zdaniem organu, iż dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wniesionego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę podzielił ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zasadnie, jego zdaniem, przyjęto, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż wykonane roboty budowlane nie zagrażają bezpieczeństwu konstrukcji budynku i bezpieczeństwu jego dalszego użytkowania. Wynika to ze złożonej przez inwestora ekspertyzy stanu technicznego wykonanych robót budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...]. Decyzji zarzuciła: • rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż roboty wykonane w lokalu użytkowym i pomieszczeniach piwnicznych budynku nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym, iż brak jest podstaw do zastosowania przez organ art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, • rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75, 77, 80 kpa; a także art. 9, 10, 15 kpa. Zdaniem skarżącej organy nie dokonały analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności ekspertyzy technicznej, z której wynika, że wykonane roboty budowlane naruszają § 293 ust. 4 i 5, § 68 ust. 1, § 69 ust. 4, § 84 ust. 1 oraz § 77 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.). Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie przez organ nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sąd administracyjny stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem. Może decyzję uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., którą utrzymano w mocy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r., umarzającą na podstawie art. 105 § 1 kpa, prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, postępowanie dotyczące robót budowlanych w lokalu użytkowym i pomieszczeniach piwnicznych w budynku przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że organ w toku prowadzonego postępowania ustalił, iż inwestor realizując, na podstawie zgłoszenia, roboty budowlane dokonał istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu. Było to powodem wydania, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane postanowienia o wstrzymaniu realizowanych robót i nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót wraz z ich oceną techniczną. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organy obu instancji, powołując się na złożoną przez inwestora dokumentację, uznały, iż roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają konstrukcji budynku w związku z czym brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jak podkreślił, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003r. III SA 2225/01 Lex nr 82196 "(...) przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (...). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu". W niniejszej sprawie organ administracji publicznej z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie uzasadnił wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Jedyną okolicznością, która uzasadniałaby prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia mogłaby być utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Okoliczność ta nie była jednak przedmiotem oceny organu. Zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 m- cy od dnia doręczenia chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50 a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Nie wydanie decyzji w terminie, o którym mowa w art. 50 ust. 4 uzasadniałaby umorzenie postępowania, jednakże nie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego przypomnienia wymaga, iż art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego zawiera wyczerpujące wyliczenie przesłanek wstrzymania robót budowlanych. Wydanie postanowienia na podstawie cytowanego przepisu możliwe jest zatem jedynie w razie stwierdzenia, że roboty są wykonywane, a więc aktualnie realizowane oraz wystąpienia jedynej z przesłanek określonych w ust. 1 art. 50. Co prawda nie jest możliwe ponowne wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych opartego na tych samych przesłankach co poprzednio, jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ winien rozważyć, czy w sytuacji kontynuowania robót budowlanych nie zachodzi możliwość ponownego wstrzymania robót budowlanych w oparciu o przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 3. Zauważyć nadto należy, iż organ nadzoru prowadzący postępowanie dotyczące wykonywanych na podstawie zgłoszenia robót budowlanych nie mógł wstrzymać ich prowadzenia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 bowiem przesłanka ta dotyczy robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bądź w przepisach. Zważywszy na powyższe organ ponowienie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie rozważyć celowość prowadzenia postępowania we wskazanym kierunku. Z tych względów uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 kpa na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.