V SA/Wa 2815/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.J. na pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie informacji w sprawie zażalenia p o s t a n a w i a - odrzucić skargę W dniu 29 czerwca 2007 r. A.J. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Następnie w postanowieniu wydanym [...] lutego 2008 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że wnioskodawca spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej. Jednocześnie organ wskazał, iż osoba wskazana przez skarżącego we wniosku jako przejmująca gospodarstwo rolne, nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych. W zawartym w rozstrzygnięciu organu pouczeniu wskazano, iż od postanowienia nie przysługuje zażalenie, a w związku z powyższym - zgodnie z treścią art. 142 k.p.a. - zaskarżyć je można tylko w odwołaniu od decyzji. Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2008 r. (data wpływu do organu) A.J. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z 7 sierpnia 2008 r., organ poinformował wnioskodawcę, iż na postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. nie przysługiwało zażalenie. W dniu 14 sierpnia 2008 r. (data nadania pocztowego) zainteresowany wniósł "zażalenie na brak rozpoznania złożonego wniosku" o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z [...] września 2008 r. o numerze [...], odnosząc się do złożonego przez A.J. zażalenia, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, iż wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. postanowienie z [...] lutego 2008 r., nie podlegało zaskarżeniu. W związku z powyższym, pomimo wniosku skarżącego, sprawa nie mogła podlegać ponownemu rozpatrzeniu. Następnie, decyzją z [...] września 2008 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odmówił wnioskodawcy przyznania renty strukturalnej. W dniu 26 września 2008 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. pismo wydane [...] września 2008 r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, informujące o braku możliwości zaskarżenia postanowienia z [...] lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z dyspozycją art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana pod względem zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy p.u.s.a.). Innymi słowy, przedmiotem tym są konflikty w sferze stosunków administracyjnoprawnych sensu largo, tj. spory, co do zgodności z prawem działania administracji publicznej w sferze, w jakiej organ administracji został upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków (osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej) niepowiązanych z nim, ani więzami zależności organizacyjnej, ani podległości służbowej. Jedną ze stron tych stosunków jest organ administracji publicznej, drugą zaś ów podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa obowiązującego została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować jego prawa i obowiązki. Kontrola działalności administracji publicznej ma charakter ograniczony, co oznacza, że są nią objęte jedynie działania administracji wskazane w ustawie, i to dopiero po dopełnieniu przez skarżącego określonych warunków. Wynika on przede wszystkim z przepisów wyznaczających zakres właściwości sądów administracyjnych oraz postanowień procesowych określających przesłanki dopuszczalności skargi oraz granice postępowania sądowoadministracyjnego (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz 2004, s. 14-16). Zakres przedmiotowy i podmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest wyznaczony przez pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 ustawy p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie A.J. złożył skargę na pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. informujące o braku możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego [...] lutego 2008 r. Przed przystąpieniem do kontroli legalności zaskarżonych decyzji, postanowień, względnie innych aktów lub czynności wyżej wskazanych, sąd administracyjny ma obowiązek zbadania czy sprawa podlega jego kognicji. W tym zakresie - w odniesieniu do przedmiotowej sprawy - miarodajne będzie ustalenie czy zaskarżone przez stronę pismo można uznać za decyzję administracyjną. Należy, bowiem zwrócić uwagę, że o uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Użycie tej czy innej formy bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający, co do istoty indywidualną sprawę należącą do właściwości organów administracji państwowej lub w inny sposób kończący postępowanie w danej instancji. Podstawą prawną decyzji administracyjnej (art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego) jest przepis prawa powierzający organowi administracji państwowej załatwienie sprawy w tej formie prawnej (postanowienie NSA z dnia 18 marca 1996 r. sygn. SA/Ka 347/96, LEX nr 28712). W tym miejscu podnieść należy, iż pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. miało na celu udzielenie skarżącemu informacji dotyczących braku możliwości zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia. Udzielonej przez organ informacji nie można przypisać charakteru władczego. Nie była ona decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 107 k.p.a.) i nie przysługiwały od niej środki zaskarżenia przewidziane w tym kodeksie. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje. Podnosi natomiast, iż zaskarżone pismo jest innym niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd wyjaśnia, iż zaskarżone pismo nie mieści się w kategorii przedmiotów zaskarżenia określonych w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie dotyczy ono, bowiem uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, co jest jednym z warunków uznania określonego aktu lub czynności za podlegające zaskarżaniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (v. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 61). Podkreślić zatem należy, iż zaskarżone pismo miało charakter jedynie informacyjny. Jego celem było wyjaśnienie zainteresowanemu kwestii procesowych, dotyczących braku możliwości zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia z [...] lutego 2008 r. Pismo to natomiast w żadnym razie nie ustalało (stwierdzało, potwierdzało) ani też nie odmawiało ustalenia (stwierdzenia, potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązku określonego przepisami prawa administracyjnego, a zatem nie ma możliwości jego zaskarżenia w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.