III SA/Wr 491/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Asesor WSA Olga Białek (sprawozdawca), Protokolant Renata Sawińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi G. i J. M. na zawiadomienie Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany numeru oznaczenia nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę. II. zwrócić skarżącym kwotę 200 zł (dwieście zł) uiszczoną tytułem wpisu. Burmistrz Miasta i Gminy w G. w zawiadomieniu z dnia [...] poinformował G. i J. M. - jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] - o zmianie numeracji porządkowej "dla budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w mieście G." z nr [...] przy ul. T. K. na nr [...] przy ul. L. H. Zawiadomienie to skutecznie doręczono adresatom w dniu [...]. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Nie godząc się faktem zmiany oznaczenia nieruchomości G. i J. M. w piśmie, w którym jako datę jego sporządzenia wskazano dzień [...], wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i wycofania zawiadomienia z dnia [...], wskazując, że nie określono w nim środków zaskarżenia. Poinformowano jednocześnie, że w przeciwnym wypadku skierują skargę do Sądu. Pismo to, jak wynika z daty widniejącej na prezentacje, do Urzędu wpłynęło w dniu [...]. W odpowiedzi na wezwanie Burmistrz Miasta i Gminy G. w piśmie z dnia [...] odmówił "wycofania zawiadomienia". Zauważył w nim również, że zawiadomienie nie wymaga pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia. Niemniej jednak podczas spotkania, które odbyło się w dniu [...] pouczono strony o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego z zachowaniem wymogów określonych art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego też względu podniesiono, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...], które wpłynęło do Urzędu w dniu [...] zostało wniesione po terminie. W dniu [...] G. i J. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność zmiany oznaczenia porządkowego ich nieruchomości wynikającą z ww. zawiadomienia Burmistrza Miasta i Gminy G.. W uzasadnieniu strony podkreśliły bezzasadność zawiadomienia. Wskazały też na naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości oraz poruszyły kwestie dotyczące ponoszenia przez nich zbędnych kosztów w związku z bezpodstawną zmianą oznaczenia nieruchomości. Ponadto podniosły, że skoro zawiadomienie podlega kontroli sądu administracyjnego, to ich zdaniem, zgodnie z zasadą udzielenia informacji (art. 9 k.p.a.), powinno ono zawierać odpowiednie pouczenie o możliwych środkach zaskarżenia. Zaskarżone zawiadomienie żadnego pouczenia nie zawierało, nie można zatem podnosić zarzutu, że organ został wezwany do usunięcia naruszenia prawa po terminie. W piśmie procesowym zawierającym odpowiedź na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko. Obecny na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik organu oświadczył, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] zostało złożone osobiście przez stronę skarżącą w biurze podawczym Urzędu Miasta i Gminy w G. dniu [...], wobec czego zostało ono złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 u.p.p.s.a., co organ wskazał także w piśmie do strony skarżącej z dnia [...] stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z treścią tego oświadczenia pełnomocnik wniósł o odrzucenie skargi a w razie nieuwzględniania tego wniosku o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. - zwanej dalej u.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 - 4 u.p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenia albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie przyjmuje się, że akty i czynności, o których mowa w przywołanym przepisie charakteryzują się tym, że: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23). W świetle § 9 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest czynnością materialno-techniczną, skoro z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, iż o fakcie nadania z urzędu oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym, zawiadamia się pisemnie właściciela. Identyczny sposób postępowania przewiduje ust.2 § 9 tego rozporządzenia w przypadku, gdy oznaczenie nieruchomości następuje numerem porządkowym na wniosek właściciela. Pogląd, że nadanie nieruchomości numeru porządkowego jest czynnością materialno-techniczną jest od lat utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W takiej sytuacji nie budzi też wątpliwości, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest skargą na czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd winien dokonać uprzedniej kontroli skargi pod względem formalnoprawnym. Wobec powyższego należało mieć na uwadze, że w art. 52 § 1 u.p.p.s.a. ustanowiona została zasada, iż skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W § 2 przywołanego przepisu określono zaś, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jedynie jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. (akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (inne niż decyzje lub postanowienia) dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art.52 § 3 p.p.s.a). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 u.p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Pismo zawierające wezwanie sporządzone zostało w dniu [...] niemniej jednak - jak oświadczył pełnomocnik organu na rozprawie - pismo to złożone zostało w siedzibie organu osobiście przez skarżących w dniu [...], co potwierdza umieszczona na nim prezentata, na której widnieje właśnie taka data. Zawiadomienie o zmianie numeru porządkowego nieruchomości skarżący otrzymali z kolei w dniu [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych) zatem termin wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływał w dniu [...] (1 maja - dzień ustawowo wolny od pracy). To z kolei oznacza, że strony dokonały czynności wezwania do usunięcia naruszenia prawa, z uchybieniem ustawowo zakreślonego terminu - tj. 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zmianie numeru porządkowego nieruchomości. Zauważyć również należy, że o fakcie uchybienia terminu do złożenia wezwania, strony zostały poinformowane przez organ w piśmie z dnia [...], w którym podniesiono, że przedmiotowe wezwanie wniesione zostało do organu w dniu [...] z uchybieniem terminu. Strony znając tę okoliczność nie kwestionowały jej poprzez wskazanie innego terminu złożenia wezwania lecz wywodziły, że zarzut wezwania organu do usunięcia naruszania prawa jest nieskuteczny, z tego powodu, że w zawiadomieniu nie pouczono ich o możliwości zaskarżenia czynności nadania numeru porządkowego nieruchomości. Brak zatem uzasadnionych podstaw aby nie uznać oświadczenia organu co do daty wniesienia przez strony przedmiotowego wezwania. W konsekwencji należy stwierdzić, że jeżeli skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa z przekroczeniem 14 dniowego ustawowego terminu, to nie spełnili podstawowej przesłanki dopuszczalności skargi. Fakt, że w zawiadomieniu o zmianie numeru porządkowego strony nie zostały pouczone o prawie zaskarżenia tej czynności, nie może konwalidować faktu uchybienia ustawowego terminu i skutków jakie uchybienie to wywołało. Sąd podziela oczywiście stanowisko, że organ powinien pouczyć strony o takim prawie, niemniej jednak brak takiego pouczenia w zawiadomieniu (dla którego - w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej czy też postanowienia nie jest to element obligatoryjny) nie może powodować, że zaistniałe uchybienie nie może rodzic żadnych negatywnych konsekwencji. Nie bez znaczenia, jest też fakt, że o możliwości złożenia skargi do sądu strony zostały pouczone przez organ w dniu [...], podczas spotkania, które odbyło się w urzędzie - co wynika z treści odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...]. W tym też samym dniu sporządziły przedmiotowe wezwanie - co potwierdzałoby, że faktycznie pouczenie takie miało miejsce. A zatem dzień po dręczeniu zawiadomienia o zmianie numeru porządkowego nieruchomości (tj. [...]), strony miały już wiedzę o prawie zaskarżenia tej czynności i obowiązujących w tym zakresie zasadach. Tym bardziej zatem, podniesiony w skardze argument jest niezasadny. Uwzględniając zatem przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd stwierdził, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. i z tego względu postanowił jak w pkt I sentencji orzeczenia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie 232 § 1 pkt 1 lit.a u.p.p.s.a.