I OZ 871/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SAB/Bk 70/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.P. na bezczynność Burmistrza Sokółki w przedmiocie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 6.08.2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił J.B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skargę w przedmiotowej sprawie wnieśli początkowo T.P., J.P., S.S., K.R., M.J., Z.G., K.C., R.K., J.K., M.R. i D.W. Postanowieniem z dnia 16.12.2008 r. Sąd odrzucił, jako nieopłacone, skargi wszystkich skarżących poza skargą J.P. Na rozprawie w dniu 10.03.2009 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony pełnomocnika J.B. Sąd, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 10.03.2009 r., odmówił dopuszczenia J.B. do udziału w sprawie, następnie wydał wyrok oddalający skargę. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności wskazywały na to, iż J.B. nie miał statusu strony w sprawie, a co za tym idzie niedopuszczalnym byłoby przyznanie mu prawa pomocy, bowiem art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznane może być tylko stronie tego postępowania. Dodatkowo Sąd podkreślił, iż nie może być uwzględniony wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez pełnomocnika, gdyż działa on w sprawie jedynie w imieniu strony, a nie jako uczestnik postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł J.B., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zarzucając mu nieważność postępowania o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., nieadekwatność sentencji orzeczenia do treści jego uzasadnienia oraz naruszenie zasad rozpatrywania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu żalący się podniósł, iż postanowienie o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej zawierało pouczenie o możliwości zaskarżenia go w drodze zażalenia objętego przymusem adwokacko – radcowskim i podlegającego wpisowi sądowemu, a odmowa przyznania wnoszącemu zażalenie prawa pomocy pozbawia go możliwości obrony swoich praw. Ponadto podniesiono, iż zdaniem żalącego się Sąd nieprawidłowo odmówił mu przyznania prawa pomocy, bowiem uznając wniosek złożony w tym przedmiocie za niedopuszczalny powinien był go odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie istotnie J.B. nie miał statusu strony w postępowaniu toczącym się ze skargi J.P. na bezczynność Burmistrza Sokółki, jednakże zauważyć trzeba, iż wystąpił on ze skargą kasacyjną w przedmiotowej sprawie, który to środek prawny został odrzucony, a jego autor pouczony był o przysługującym mu prawie do wniesienia zażalenia, które podlegało wpisowi oraz objęte było przymusem wynikającym z art. 194 § 4 P.p.s.a. Tym samym stwierdzić trzeba, że J.B., działający przez adwokata, stał się niejako stroną postępowania w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej i w tym zakresie możliwym było rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłaby w istocie do zablokowania możliwości zaskarżenia postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien zatem był rozpoznać wniosek J.B. o zwolnienie go od kosztów sądowych ponad 30 zł, zaś postanowienie odmawiające mu przyznania prawa pomocy, oparte na twierdzeniu o braku przymiotu strony w postępowaniu, jako naruszające art. 243 P.p.s.a. podlega uchyleniu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.