I SA/Wa 173/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-16

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, złożony przed dniem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, jest skuteczny w świetle art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, złożony przed dniem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, jest skuteczny. Termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest terminem końcowym, a nie okresem, w którym uprawnienie powinno być zgłoszone. Złożenie wniosku przedwcześnie nie powoduje jego bezskuteczności ani nie stanowi podstawy do odmowy przyznania prawa własności czasowej, jeśli nie zachodzą inne przesłanki negatywne określone w art. 7 ust. 2 dekretu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu, który na mocy dekretu z 1945 r. przeszedł na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa. Dotychczasowy właściciel złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę, jednak organy administracji uznały ten wniosek za złożony po terminie. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak zbadania podstaw odmowy przyznania prawa własności czasowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2001 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Towarzystwa [...] S.A. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa [...] S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej [...]), oznaczonej nr hip. [...]. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zabudowana nieruchomość [...] położona przy [...] (dawniej [...]), oznaczona nr hip. [...], stanowiąca własność Spółki Towarzystwo [...] S.A. w W. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie wskazanego dekretu, grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 tego dekretu, przeszedł na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa. W dniu 21 października 1948 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu wskazanej nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r. Obecnie przedmiotowa nieruchomość obejmuje działki ewidencyjne z obrębu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiące mienie gminne oraz działkę nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa. Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1951 r. odmówiło przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki położone na powyższym gruncie, przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na fakt, iż Towarzystwo [...] S.A. znajduje się w likwidacji, to przyznanie prawa własności czasowej byłoby sprzeczne z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] czerwca 1951 r. utrzymało w mocy powyższe orzeczenie z dnia [...] lutego 1951 r. W dniu 2 stycznia 1996 r. do byłego Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wpłynął wniosek Zarządu Towarzystwa [...] S.A. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1951 r. jako rażąco naruszającego prawo. W dniu 4 października 1999 r. sprecyzowano powyższe żądanie i wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, zgłosić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, a Gmina winna taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania, a także dodatkowo, jeżeli właścicielem gruntu była osoba prawna, z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej (ust. 2). Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r., w którym zamieszczono ogłoszenie o objęciu gruntu w posiadanie. Termin złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do tego gruntu upływał zatem w dniu 25 maja 1949 r. Zgodnie bowiem z § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez Gminę m.st. Warszawy (Dz.U.R.P. Nr 6, poz. 43) grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Zdaniem organu termin zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej rozpoczynał swój bieg dopiero z dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się wniosek pełnomocnika Spółki złożony w dniu 21 października 1948 r. Brak jest jednak wniosku złożonego w okresie od dnia 25 listopada 1948 r. do dnia 25 maja 1949 r. – czyli w ustawowym 6 miesięcznym terminie. Oznacza to, że Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, w terminie określonym w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu z dnia 21 października 1945 r. Organ zaznaczył, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu ma charakter terminu prawa materialnego i zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że jest to termin prekluzyjny. Uchybienie zaś terminowi, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa (uchwała NSA z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r., Nr 2, poz. 56). Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek złożono zanim termin rozpoczął swój bieg. Zgodnie zaś z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 15 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1036/99, złożenie wymaganego wniosku przed dniem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę było obojętne z punktu widzenia prawa. Przede wszystkim dlatego, że omawiane prawo podmiotowe w ogóle jeszcze nie powstało. Trudno jest więc w takiej sytuacji mówić o realizowaniu tego prawa. W tej sytuacji organ stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., mimo braku wskazania w uzasadnieniu, iż wniosek złożony został przed powstaniem prawa do jego złożenia, nie narusza prawa, a w szczególności nie narusza przepisów powołanego wyżej dekretu z dnia 26 października 1945 r. Zdaniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazana wada nie ma charakteru rażącego naruszenia. Towarzystwo [...] S.A. w W. wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpoznając ponownie sprawę uznał, że rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2001 r. jest prawidłowe. Organ podkreślił, że w odniesieniu do decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] lutego 1951 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej, nie istnieje wadliwość polegająca na rażącym naruszeniu prawa, a w szczególności art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., bowiem dotychczasowy właściciel przedmiotowego gruntu nie zgłosił wniosku o przyznanie mu na tym gruncie własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Zdaniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prawidłowo organ nadzoru dokonał czynności w celu ustalenia dnia objęcia nieruchomości w posiadane gminy, skoro od tego dnia należy liczyć początek terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Bezsporne jest, w świetle zebranych materiałów źródłowych, że objęcie w posiadanie przedmiotowego gruntu nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. Wbrew twierdzeniom strony, organ nadzoru ustalił datę objęcia w posiadanie opierając się na Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r., na którego pierwszej stronie, nad tytułem i godłem zamieszczono miejsce i datę jego wydania oraz na treści ogłoszenia zamieszczonego w tym dzienniku urzędowym. Organ nadzoru dokonał sprawdzenia czy ogłoszenie o objęciu przedmiotowego gruntu w posiadanie nie ukazało się w innych dziennikach urzędowych. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał zatem, że zasadnie –wobec braku przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa – odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., utrzymującej w mocy odmowną decyzję organu pierwszej instancji, bowiem nie narusza ona ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Towarzystwo [...] S.A. z siedzibą w W.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 156 kpa poprzez nie przeprowadzenie należytej oceny decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r. i nie rozpoznanie istoty sprawy, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez nie przeprowadzenie należnej oceny decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r. oraz wydanie decyzji bez sporządzenia należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie przewidywały odmowy przyznania prawa własności czasowej z innych powodów niż wymienione w art. 7 dekretu, a w szczególności z przyczyn powołanych w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] lutego 1951 r., gdzie stwierdzono, że przyczyną odmowy przyznania prawa własności czasowej był fakt, iż "Towarzystwo znajduje się w stanie likwidacji i powinno dążyć do zakończenia wszelkich interesów i zlikwidowania firmy". Zdaniem skarżącej decyzja odmowna wydana została bez podstawy prawnej. Przesłanka, na której opiera się odmowa przyznania prawa własności czasowej nie była bowiem wymieniona w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. Skarżąca Spółka zarzuciła ponadto, że organ nadzoru rozpoznając sprawę zmienił zakres rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie skarżącej kwestia podnoszona we wniosku nie była przez organ badana. Organ nie rozpatrzył argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz nie odniósł się do niej w treści pisemnych motywów decyzji. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podnosząc, że stanowi ona w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji, mającymi oparcie w materiale dowodowym sprawy, przepisach prawa i utrwalonym orzecznictwie sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzoru posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Oznacza to, że rozstrzyga on tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W rozpoznawanej sprawie postępowaniem nadzorczym objęta została decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...] utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...], mocą którego odmówiono przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej [...]), oznaczonej nr hip. [...]. Podlegająca nadzorowi decyzja wydana została na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Zauważyć należy, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 tego dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina zobowiązana była wniosek taki uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne – ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej (art. 7 ust. 2). Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, działając jako organ nadzoru, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] lutego 1951 r. odmawiające przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej [...]). Organ uznał, że decyzja z dnia [...] czerwca 1951 r. nie narusza rażąco prawa, a w szczególności art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, bowiem dotychczasowy właściciel gruntu nie zgłosił wniosku o przyznanie mu na tym gruncie prawa własności czasowej w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Organ zaznaczył, że w stosowny wniosek złożony został przedwcześnie, tj. przed dniem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, a więc brak było podstaw do jego uwzględnienia. Wskazać zatem trzeba, że z akt administracyjnych sprawy istotnie wynika, iż nieruchomość [...] położona przy [...] (dawniej [...]), oznaczona nr hip. [...], została objęta w posiadanie gminy w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr 27 z 1948 r. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony zaś został przez pełnomocnika Towarzystwa [...] S.A. z siedzibą w W. w dniu 21 października 1948 r., a zatem przed dniem objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Okoliczność powyższa nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu jednakże stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące skutków złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę, jest wadliwe. Podkreślić należy, że problematyka zachowania terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej przez dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] była wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 3/03 (ONSA 2004/1/6) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że termin do zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela gruntu, określonego w art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, wniosku o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu jest zachowany także wówczas, gdy wniosek zgłoszony został przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę. W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że analiza art. 7 ust. 1 dekretu pozwala na odkodowanie w tym przepisie dwóch norm, które regulują dwie różne sprawy. Po pierwsze, jest to unormowanie, które statuuje uprawnienie dotychczasowego właściciela gruntu do żądania przyznania mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), przy czym powstanie tego uprawnienia jest następstwem wejścia w życie dekretu i przejścia gruntu na własność gminy W.. Po drugie, jest to unormowanie, które określa termin realizacji tego uprawnienia przez dotychczasowego właściciela, przy czym jest to termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśniecie tego uprawnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przepisu art. 7 ust. 1 dekretu nie można więc wyprowadzić wniosku, że samo prawo dotychczasowego właściciela do żądania przyznania mu wieczystej dzierżawy na gruncie, którego własność utracił, powstaje dopiero z dniem objęcia tego gruntu w posiadanie przez gminę, a wobec tego nie ma uzasadnionych podstaw pogląd, że żądanie przyznania wieczystej dzierżawy zgłoszone przed objęciem gruntów w posiadanie przez gminę dotyczy prawa (uprawnienia), które jeszcze nie powstało. Analizując art. 7 ust. 1 dekretu należy stwierdzić, że sposób sformułowania tego przepisu może być źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych. Jeżeli jednak przyjmie się, że czym innym jest samo uprawnienie dotychczasowego właściciela żądania przyznania wieczystej dzierżawy gruntu, a czym innym określenie terminu dochodzenia tego uprawnienia, należy dojść do wniosku, że w przepisie tym został określony końcowy termin zgłoszenia uprawnienia, a nie okres, w którym uprawnienie to powinno być zgłoszone. Przy takim rozumieniu tego przepisu kwestia daty objęcia gruntu w posiadanie przez gminę oraz okres 6 miesięcy liczony od tej daty służy jedynie do ustalenia terminu końcowego zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela żądania przyznania dzierżawy wieczystej gruntu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że zgłoszenie żądania przyznania wieczystej dzierżawy (własności czasowej) jest także wnioskiem (podaniem strony) wszczynającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że wniosek taki może być zakwalifikowany jako wniosek nieistniejący (którego nie złożono) z tego powodu, że złożony został przedwcześnie. Twierdzenie takie nie ma bowiem oparcia ani w przepisach dekretu ani w żadnym innym przepisie prawa. Pogląd wyrażony w powyższej uchwale Sąd w obecnym składzie w pełni podziela. Oznacza to, wbrew twierdzeniom Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że wniosek pełnomocnika dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej [...]) z dnia 21 października 1948 r., złożony został skutecznie z zachowaniem terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Tym samym organ nadzoru wadliwie uznał, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] lutego 1951 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej, nie narusza prawa, gdyż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony w terminie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu. Jak wskazano wniosek zgłoszony został skutecznie z zachowaniem terminu, o którym mowa w powołanym art. 7 ust. 1. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. wydane więc zostały z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co uzasadnia ich uchylenie. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do treści powołanego wyżej art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a w przypadku osób prawnych ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi osoby prawnej. Z powyższego przepisu wynika zatem, że można było odmówić dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej wówczas, gdy korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania oraz - jeżeli dotychczasowym właścicielem gruntu była osoba prawna - gdy użytkowanie tego gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w planie zabudowania pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Innych przesłanek odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu wskazany przepis nie przewidywał. W treści uzasadnienia orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1951 r., utrzymanego w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r., odmawiając przyznania prawa własności czasowej stwierdzono, że "Towarzystwo [...] S.A. znajduje się w likwidacji, powinno dążyć do zakończenia wszelkich interesów i zlikwidowania firmy". Oznacza to, że organ rozpoznający wniosek dawnego właściciela, nie zbadał w istocie istnienia przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 2 dekretu. Organ nadzoru rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności, powinien zatem ustalić jakie było przeznaczenie gruntu w planie zabudowania, czy przeznaczenie to dawało się pogodzić z wykorzystaniem gruntu przez dotychczasowego właściciela oraz czy nie pozostawało w sprzeczności z zadaniami ustawowymi i statutowymi skarżącej Spółki. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło