III SA/Lu 351/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-16
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do samodzielnego zbierania dokumentacji geodezyjnej w celu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, czy też ciężar ten spoczywa na wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego zbierania dokumentacji geodezyjnej w celu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, to na osobie zgłaszającej zmiany spoczywa obowiązek dostarczenia niezbędnych dokumentów. Organ ma prawo żądać takiej dokumentacji, a jej niedostarczenie przez wnioskodawcę uzasadnia odmowę wprowadzenia zmian.Stan faktyczny
Skarżący M.S. domagał się wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczącej przebiegu granicy między jego działką nr [...] a działką sąsiednią nr [...], argumentując, że mapa ewidencyjna nie odzwierciedla faktycznego położenia linii energetycznej. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na brak dokumentów potwierdzających zmianę granic od momentu ich pierwotnego ustalenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008r. (znak [...]), wydaną na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrzył odwołanie M. S. i utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] maja 2008r. (nr [...]) o odmowie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Wschód, położonego na obszarze miasta K., zmiany w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...].
W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podał, że M. P., radca prawny, reprezentujący M. S. zwrócił się z wnioskiem do Starosty o przywrócenie prawidłowego przebiegu granic, należącej do M. S., działki położonej w K., oznaczonej numerem [...] - a w przypadku odmowy o rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta rozpatrując powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] maja 2008r. (nr [...]) odmówił wprowadzenia żądanej zmiany. W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że z analizy dokumentów przechowywanych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wynika, iż nie nastąpiły żadne zmiany w przebiegu granic przedmiotowej działki. Starosta dodał, że działka nr [...] stanowiła część działki nr [...], uwidocznionej podczas założenia operatu ewidencji gruntów w [...]r., natomiast obecna działka nr [...] stanowiła część działki nr [...]. Podczas modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w latach 1978 - 79 dokonano zmiany numeracji działek, nie naruszając ich granic. W [...] r. działka nr [...] uległa podziałowi i wówczas powstała, między innymi, działka o nr [...], która graniczyła z działką nr [...].W 1992r. na zlecenie Urzędu Miejskiego w K. działkę nr [...]podzielono na działki o nr [...] i [...], a podział ten zatwierdzono decyzją Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...].
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podniósł, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił, że od tego czasu granica pomiędzy działką nr [...] i [...] nie uległa zmianie. Wobec tego przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty w postaci kserokopii decyzji Urzędu Miejskiego w K. z [...]r. w sprawie budowy energetycznej linii kablowej NN i SN wraz ze stacją transformatorową oraz kserokopii pisma Urzędu Miejskiego w K. z [...] czerwca 1988r. nr [...]skierowanego do A. S. z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie wykopu w celu ułożenia kabla na działce nr [...], nie stanowią podstawy do wprowadzenia żądanej zmiany. .
W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, że we wrześniu 2007r. M. S. otrzymał ze Starostwa Powiatowego w K. mapę z naniesioną siecią energetyczną na działce nr [...], która nie odpowiada stanowi faktycznemu, bowiem kabel energetyczny położony jest po zachodniej stronie przedmiotowej działki, a z mapy wynikało, że przebiega po działce sąsiedniej o nr [...]. Wnioskodawca uznał, że jest to błąd, który jest wynikiem nieuzasadnionego przesunięcia granicy w głąb działki. W tych okolicznościach podniesiono zarzut, że granica działki została zmieniona bezpodstawnie w 1992r. lub w 1994r. podczas podziału działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...].
W dalszej części odwołania strona powołała się na wówczas obowiązujący § 64 ust. 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów, przewidujący że wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie ostatecznych decyzji właściwego organu i zarzucił, iż zmiana granic nastąpiła w latach 1992-94. Wobec tego należało podać, że nastąpiło to na podstawie konkretnej decyzji, a decyzję taką należało skierować do właściwych osób. W przeciwnym przypadku, zmiana nie mogła być zaewidencjonowana.
Strona argumentowała dalej, że z dotychczasowych pism Geodety Powiatowego w K. wynika, iż zmiana taka została zaewidencjonowana. Zarzucił przy tym Geodecie naruszenie szeregu przepisów, poprzez zobowiązanie wnioskodawcy do zlecenia na swój koszt przeprowadzenia prac geodezyjnych, na podstawie których można byłoby wyeliminować błąd i doprowadzić ewidencję do prawidłowego stanu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. stwierdził, że skarżona decyzja nie narusza prawa, wyjaśniając jednocześnie, że Starosta zasadnie odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W., położonego na obszarze miasta K. zmiany w przebiegu granicy działki oznaczonej numerem [...], stanowiącej własność M. S., gdyż od czasu powstania przedmiotowej działki w 1992r., tj. od momentu, kiedy nastąpił podział działki nr [...]na działki o nr [...] i [...] , nie nastąpiły żadne zmiany w przebiegu granic tej nieruchomości.
Organ odwoławczy zauważył i nadmienił, że przed wydaniem skarżonej decyzji Starostwo Powiatowe w K. pismem z dnia [...] października 2007r. nr [...] poinformowało M. P., że przebieg granicy działki nr [...] od strony działki nr [...] na załączonej przez skarżącego do pisma z dnia [...] września 2007r. mapie do celów opiniodawczych jest zgodny z istniejącymi dokumentami, będącymi w posiadaniu Starostwa i nie uległ on żadnej zmianie od [...]r. W piśmie tym Starostwo dodało, że usytuowanie kabla energetycznego na przedłożonej mapie jest wynikiem położenia podziemnego kabla energetycznego NN w wykopie, a następnie jego geodezyjnej inwentaryzacji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że M. P. nie przyjął tego wyjaśnienia i w dniu [...] grudnia 2007r. złożył do Starostwa Powiatowego w K. ponowne pismo o przywrócenie prawidłowego stanu granic działki nr [...] i usunięcie niezgodności sieci uzbrojenia terenu z rzeczywistym stanem rzeczy, a w przypadku odmowy, o wydanie decyzji o odmowie usunięcia niezgodności.
Starostwo Powiatowe w K. pismem z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] ponownie poinformowało, że granica działki nie uległa zmianie, a przedłożone przy piśmie dokumenty nie stanowią podstawy do wprowadzenia zmiany zarówno co do granicy działki, jak i zmiany przebiegu sieci energetycznej. W związku z tym żądanie M. P., dotyczące wprowadzenia zmiany potraktowano jako wniosek o wprowadzenie zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków i zobowiązano wnioskodawcę, na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, do przedłożenia stosownej dokumentacji geodezyjnej, z której wynikałyby sugerowane zmiany w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania pisma.
W wyznaczonym terminie M. P. dokumentów nie przedłożył, a w dniu [...] stycznia 2008r. złożył ponowne pismo, w którym zarzucił, po pierwsze, że Geodeta Powiatowy w K. zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia bliżej nieokreślonych dokumentów, a po drugie, że podziemna linia energetyczna została wybudowana pod koniec lat osiemdziesiątych i wówczas przebiegała przez działkę nr [...], a nie przez działkę nr [...], jak to wykazuje mapa, którą otrzymał ze Starostwa.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie. Stanowisko Starosty wyrażone w skarżonej decyzji jest prawidłowe, ponieważ kopia decyzji Urzędu Miejskiego w K. z [...]r. w sprawie budowy energetycznej linii kablowej nie odnosi się do granic działek i nie określa ich przebiegu, a jedynie - jak sama nazwa wskazuje - dotyczy budowy określonego zamierzenia inwestycyjnego. Nie można także przyjąć za podstawę prawną do określenia przebiegu granic działki nr [...], ani pisma Urzędu Miejskiego w K. z [...]r. skierowanego do A. S. w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie wykopu na jej działce, ani mapy sytuacyjno-wysokościowej, sporządzonej do celów opiniodawczych.
Organ odwoławczy stwierdził, że przebieg podziemnego kabla energetycznego został uwidoczniony na mapie, na podstawie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej dokonanej przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego i nie ma powodów do uwzględnienia zarzutu skarżącego, że kabel położony jest w innym miejscu, aniżeli wykazano to na mapie. Dokumentacja techniczna z inwentaryzacji powykonawczej nie zawiera danych określających granice działek, a jedynie przedstawia faktyczny przebieg kabla, dlatego też dokumentacja ta nie może stanowić podstawy, ani do określenia przebiegu granic, ani do ich zmiany, bowiem nie zawiera ona w swej treści danych określających granice prawne działek.
Podstawą do wykazania określonego przebiegu granic działki lub jej zmiany może być tylko dokumentacja sporządzona do celów prawnych, a więc taka, która w swej treści zawiera dane geodezyjne pozwalające na jednoznaczne określenie ich przebiegu.
W omawianym przypadku dokumentem spełniającym to kryterium jest operat techniczny sporządzony w [...]r. z podziału działki nr [...], przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...][...], na podstawie którego uwidoczniono granicę pomiędzy działką nr [...] a [...]. Granice zewnętrzne działki nr [...] i [...] zostały ustalone w dniu [...] grudnia 1991 r. w obecności właścicielki działki nr [...] A. S. i właściciela działki nr [...]. Z czynności tych został sporządzony protokół graniczny, który podpisali bez zastrzeżeń zainteresowani, dlatego też twierdzenie skarżącego, że błąd w przebiegu granicy został popełniony podczas jej podziału w roku [...] lub [...]r. nie znajduje potwierdzenia w badanych dokumentach, przesłanych wraz z odwołaniem.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut, jakoby protokolarnego ustalenia granic należało dokonywać tylko w przypadku sporów granicznych. Twierdzenie takie świadczy o nieznajomości obowiązujących przepisów prawnych zakresie ewidencji gruntów i budynków.
W świetle powyższych uwag działanie organu prowadzącego ewidencję gruntów jest zgodne z przepisami § 64 pkt 2 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów, na które powołuje się skarżący.
Skoro organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że od [...]r., tj. od czasu powstania działki nr [...] jej granice nie uległy zmianie, a skarżący nie uznaje tych wyjaśnień tylko twierdzi, że granice zostały zmienione, winien był przedłożyć w zakreślonym przez Starostwo Powiatowe w K. terminie stosowną dokumentację.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokumentację do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych objętych granicami działek sporządzają jednostki wykonawstwa geodezyjnego na zlecenie i koszt osób zainteresowanych. Dlatego zarzut, że nie sprecyzowano o jaką dokumentację chodzi nie zasługuje na uwzględnienie. Żądanie przez Starostwo Powiatowe w K. przedłożenia dokumentacji niezbędnej do wprowadzenia zmiany w ewidencji ma uzasadnienie prawne i wynika wprost z art. 22 ust 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, który wprost stanowi, że na żądanie starosty, osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Pismo Starostwa z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...], powołujące się na art. 22 ust 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, określa rodzaj żądanych dokumentów.
Odnosząc się do argumentu skarżącego, iż granica działki nr [...]od strony działki nr [...] jest niezgodna ze stanem faktycznym i ma prawo żądać sporządzenia z urzędu dokumentacji potrzebnej do dokonania korekty granicy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że w świetle wyżej cytowanego art. 22 ust 3 ustawy Prawo geodezyjne kartograficzne, zaakceptowanie takiego poglądu nie jest to możliwe. Nadmienił, że rozbieżność taka może istnieć, bowiem w omawianym przypadku to nie stan faktyczny był podstawą do wykazania przebiegu granic na mapie ewidencji gruntów, ale stan prawny wynikający z dokumentacji podziałowej sporządzonej w [...] r. i [...]r.
W tych okolicznościach organ odwoławczy podniósł, że argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia skarżonej decyzji.
W skardze sądowej "na decyzję w przedmiocie odmowy zmiany nieprawidłowej ewidencji sieci uzbrojenia działki [...] w K." pełnomocnik M. S., zarzucił, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. wydał ją z naruszeniem:
- art. 2 ust. 8 i ust. 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez utrzymywanie niezgodnej z rzeczywistością ewidencji podziemnych sieci energetycznych;
- art. 22 ust 3 tejże ustawy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu i w konsekwencji uznanie, iż nieprawidłowość w ewidencji może być usunięta wyłącznie, gdy wnioskodawca dostarczy stosowne dokumenty;
- przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a., przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 77 k.p.a., poprzez wydanie jej bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 107 k.p.a., przez brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tak w zakresie stanu faktycznego, jak i uzasadnienia prawnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł dodatkowo, że przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. był związany nie tylko organ pierwszej instancji, ale, zgodnie z art. 140 k.p.a., również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który mógł skorzystać z przysługujących mu uprawnień wynikających z art. 136 k.p.a. i przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w sytuacji, gdy miał wątpliwości odnośnie zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy.
W ocenie pełnomocnika, ewidencja ma być aktualna i zgodna ze stanem faktycznym, co wynika z treści art. 2 ust. 8 i 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, gdyż dane zawarte w ewidencji podlegają bieżącej aktualizacji. .
Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że Starosta Kraśnicki przed wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2008 r. powinien był przeprowadzić rozprawę z udziałem innych zainteresowanych stron. Zwrócił również uwagę, że w odwołaniu wyraźnie podniesiono, że Starosta nie rozpatrzył istoty sprawy niezgodności ewidencji sieci uzbrojenia terenu z faktycznym stanem rzeczy, jak też w uzasadnieniu decyzji nie przekonał, że granica między działkami [...] i [...], nie była zmieniona w ewidencji geodezyjnej.
Obie decyzje - zdaniem pełnomocnika skarżącego - wydane zostały z naruszeniem przepisów proceduralnych oraz z naruszeniem przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, gdyż nie wyjaśniają one, po pierwsze, czy ewidencja jest zgodna z faktycznym stanem rzeczy; po drugie, nie wiadomo co było przyczyną niezgodności ewidencji z faktycznym stanem rzeczy, w sytuacji gdy faktyczne granice działki były i nadal istnieją w tej samej linii, nie ma sporu, co ich przebiegu. Podkreślił, że zmiana granicy nastąpiła wyłącznie w ewidencji geodezyjnej, podczas gdy w rzeczywistości linie graniczne przebiegają aktualnie tak samo jak przebiegały w [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, sygnalizując jednocześnie, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów zmiany w przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...]a działką nr [...], podczas gdy skarga odnosi się do odmowy zmiany nieprawidłowej ewidencji sieci uzbrojenia terenu działki nr [...] i wykracza poza ramy wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że złożony przez stronę wniosek z dnia [...] września 2007r. w sprawie "ustalenia granic i ewidencji sieci uzbrojenia działki nr [...]" (uzupełniany kolejnymi wnioskami zawartymi w pismach strony z [...] grudnia 2007 r., [...] stycznia 2008 r. i [...] kwietnia 2008 r.) rozpoznany został decyzją Starosty z dnia [...] maja 2008 r. Decyzją tą Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz na mapie ewidencyjnej obręb W. miasta K., poprzez zmianę przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...], stanowiącą własność M. S., a działką nr [...], należącą do Gminy K.
Z uwagi na zarzuty stawiane tej decyzji oraz wnioski i oceny formułowane pod adresem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., akceptującego stanowisko organu I instancji, należy przypomnieć, że sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje aktualnie ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – zwana dalej ustawą - oraz przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
W art. 2 pkt 8 ustawa określa, że ilekroć jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach , ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy, dla obszaru całego kraju sporządza się i aktualizuje ewidencję gruntów i budynków, mapę zasadniczą oraz mapy topograficzne, stanowiące podstawę do wykonywania innych rodzajów map. Służbę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią między innymi wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie (art. 6 a ust. 1 pkt 1 litera b/ ustawy) oraz starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego (art. 6 a ust. 1 pkt 2 litera b/ ustawy). Do zadań starosty – stosownie do art. 7 d pkt 1 ustawy – należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art.20 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ust. 1 ustawy).
Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy).
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy stanowi, że na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Powyższy przepis nawiązuje do treści art. 20 ust. 2 pkt 1, który przewiduje, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.
Przepis art. 51 ustawy przewiduje, iż w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela , do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.
W świetle wyżej wymienionych przepisów, skarżący występując z wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. (uzupełnionym kolejnymi pismami z [...] grudnia 2007 r., [...] stycznia 2008 r. i [...] kwietnia 2008 r.) w sprawie ustalenia granic swojej działki był osobą zgłaszającą zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę K. Z treści tego wniosku wynikało bowiem, że prowadzona przez Starostę ewidencja gruntów i budynków nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu granic działki nr [...], czego dowodem miała być wydana skarżącemu w dniu [...] maja 2007 r. mapa do celów opiniodawczych (sporządzona w skali 1 : 500), wskazująca, że linia energetyczna (wybudowana w [...]r.) usytuowana jest nie na działce skarżącego, ale na sąsiedniej działce nr [...] i wobec tego powinno wprowadzić się stosowne zmiany w celu zaktualizowania danych figurujących w ewidencji, czy wręcz usunięcia dostrzeżonych przez skarżącego nieprawidłowości w niej występujących.
Skarżący ma rację, że obowiązkiem organu jest prowadzenie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami. Obowiązek ten wynika wprost z treści art. 22 ust. 1 ustawy, gdzie mówi się o prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków przez starostę. Wynika również z dyspozycji art. 22 ust. 3 ustawy, skoro na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są zobowiązane do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
O słuszności stanowiska skarżącego świadczy ponadto treść przepisów § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i ust. 2 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Pierwszy z nich stanowi, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl § 45 ust. 1 cyt. rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i właściwych jednostek organizacyjnych (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia).
Skarżący nie ma jednak racji, że dokumentacja przez niego przedstawiona obligowała Starostę K. do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (operacie ewidencyjnym). Mapa do celów opiniodawczych była dokumentem "wewnętrznym" bo pochodzącym i sporządzonym w oparciu o dane wcześniej zaewidencjonowane i figurujące w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (o czym świadczy chociażby adnotacja zamieszczona na tej mapie). Decyzja o pozwoleniu na budowę linii energetycznej – jak słusznie organ zauważył – była dowodem mało precyzyjnym dla potrzeb związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków. Decyzja ta nie odnosiła się do przebiegu granic działki skarżącego.
Skierowane do A. S. pismo Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] czerwca 1988 r., w którym Urząd zwrócił się o wyrażenie przez nią zgody na wykonanie wykopu i położenie kabla energetycznego na jej działce, również nie wyjaśnia i nie zawiera danych, które w świetle powołanych wyżej przepisów mogły stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Chodzi tu o dokładne dane geodezyjne, co organ wyraźnie wyjaśnił w decyzji.
Dołączone do skargi sądowej pisemne oświadczenie K. R. z dnia [...] maja 2008 r. również nie zawierało danych, spełniających kryteria wymienione w omawianym rozporządzeniu, stanowiących podstawę do ewentualnych zmian w operacie ewidencyjnym prowadzonym przez Starostę K. Nie podważało ono więc legalności zaskarżonej decyzji.
Zgromadzona i zebrana dokumentacja przez organ (z inicjatywy Starosty K.) nie wskazywała na celowość i potrzebę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ nie miał wątpliwości, co do tego, że granice działki skarżącego nie uległy zmianie, czemu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dał wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji. Stąd też zbędnym jest powtarzanie argumentacji, z jakich względów granice działki nr [...] organ uznał za niezmienione.
Poza tym sam pełnomocnik skarżącego przyznaje w uzasadnieniu skargi, że linie graniczne przebiegają aktualnie tak samo jak w [...] r.
W tych okolicznościach Starosta K. zasadnie odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz na mapie ewidencyjnej, poprzez zmianę przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...].
Przed wydaniem decyzji Starosta wystąpił do skarżącego o przedstawienie dokumentacji, która mogła być podstawą do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Dowodzi tego pismo Starostwa Powiatowego w K. z dnia [...] stycznia 2008r. w którym mówi się o dokumentach geodezyjnych i kartograficznych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Wypada zaznaczyć, że skarżącemu wyznaczono trzymiesięczny termin do przedłożenia takiej dokumentacji.
Skarżący miał obowiązek dostarczyć tę dokumentację, co wynika z treści art. 22 ust. 3 ustawy. Organ zaś miał pełne prawo, aby wystąpić z takim żądaniem.
W ocenie Sądu, nieusprawiedliwione są zatem podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia omówionych wyżej przepisów art. 2 pkt 8 oraz art. 22 ust. 3 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu, że faktyczny przebieg granic jest inny, aniżeli wykazano na mapie, trzeba pokreślić, że to nie stan faktyczny był podstawą do wykazania przebiegu granic działki skarżącego.
Niezasadny jest zarzut, że Starosta K. wbrew przepisom prawa nie przeprowadził rozprawy z udziałem zainteresowanych stron. Rozprawa była zbędna skoro organ dysponował dokumentacją określająca stan prawny nieruchomości. Dysponował operatem technicznym z dnia [...] grudnia 1988 r., operatem technicznym sporządzonym przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w L. (dotyczącym wykonanych w [...] r. prac związanych z inwentaryzacją powykonawczą kabla energetycznego), protokółem granicznym z dnia [...] kwietnia 1992 r. potwierdzającym zgodność granic działek, w tym działki nr [...], z której później wydzielono między innymi działkę nr [...], z ewidencją gruntów miasta Kraśnika. Organ dysponował również decyzją z 1992 r., zatwierdzającą podział działki nr [...] na dwie działki nr [...] i nr [...], stanowiące własność skarżącego.
W myśl art. 89 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Powyższy przepis oznacza, że przeprowadzenie rozprawy jest obowiązkiem organu wtedy, gdy:
- zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania;
- zapewni to osiągnięcie celu wychowawczego;
- przeprowadzenia rozprawy wymaga przepis prawa;
- zachodzi potrzeba uwzględnienia interesów stron;
- jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z wyżej wymienionych przesłanek.
W tych warunkach w grę mógł wchodzić przepis art. 89 § 2 k.p.a., przewidujący że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Jak wyżej wykazano Starosta K. dysponował niezbędną dokumentacją określającą stan prawny nieruchomości należącej do skarżącego. Wobec tego przeprowadzenie rozprawy było czynnością zbędną.
W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zarzucać, że rzeczą organu było we własnym zakresie – stosownie do dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a. – zebrać dokumentację geodezyjną i kartograficzną, niezbędną do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 7 k.p.a. określa , że w toku postępowania organ administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. określa, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przepis art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie oznacza, że w każdej rozpoznawanej sprawie organ ma obowiązek we własnym zakresie zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, niezbędny do pozytywnego załatwienia wniosku strony (w rozpoznawanej sprawie – wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków). Gdyby tak było, to w każdym przypadku zgłoszenia przez wnioskodawcę zmian organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków miałby obowiązek zgromadzić niezbędną dokumentację geodezyjno – kartograficzną i dokonać, po jej merytorycznym sprawdzeniu pod kątem jej zgodności z przepisami, określonych zmian w ewidencji. Tak jednak nie jest, czego potwierdzeniem jest treść art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wprowadzającego swoiste odstępstwo w zakresie ciężaru dowodu.
Inaczej mówiąc, organ nie miał obowiązku ustalania przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego czy linia elektroenergetyczna znajduje się poza działką skarżącego, czy też na jego działce. Nie miał też obowiązku ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego i sąsiednią działką nr [...] (należącą do Gminy K.). Ustalenie przebiegu granic następuje bowiem w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Nałożenie na organ obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu rzeczywistego zlokalizowania linii elektroenergetycznej wypaczałoby sens przepisów zamieszczonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym przepisów wprowadzających instytucję rozgraniczenia nieruchomości.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący składał wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Nie wynika również, aby granice działek nr [...] i [...] stały się sporne, co wprost przyznaje strona skarżąca w uzasadnieniu skargi.
Położenie kabla elektroenergetycznego w terenie jest kwestią natury faktycznej i to organ wyraźnie wskazał w uzasadnieniu decyzji. Organ wyraźnie też zaznaczył, w oparciu o dołączoną do akt dokumentację ( w tym decyzję z [...] r. zatwierdzającą podział nieruchomości), że granice obu wyżej wymienionych działek nie uległy zmianie.
W tych okolicznościach nieusprawiedliwiony był zarzut naruszenia wyżej wymienionych przepisów. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., określającego elementy jakie powinna zawierać decyzja organu, w tym elementy składające się na jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Zaskarżona decyzja wyjaśnia w obszernym uzasadnieniu motywy leżące u podstaw rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
W świetle powyższych rozważań zbędnym było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, którym mowa w art. 136 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów zmiany w przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] (stanowiącą własność skarżącego), a działką nr [...] (będącej własnością Gminy K.) oraz odmowy zmiany mapy ewidencyjnej, wniesiona zaś skarga sądowa odnosi się do odmowy zmiany nieprawidłowej ewidencji sieci uzbrojenia działki nr [...], a więc nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej przez organ. Kwestię tę dostrzegł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, sygnalizując o tym w odpowiedzi na skargę, że problematyka podnoszona przez pełnomocnika skarżącego wykracza poza treść rozstrzygnięcia.
Z uwagi na formułowane w skardze sądowej zarzuty należy wyjaśnić, że ustawa reguluje sprawy dotyczące inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu (art. 1 pkt 4). Przepis art. 2 pkt 11 ustawy definiuje pojęcie sieci uzbrojenia terenu. Są nimi wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak : tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji.
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy, starostowie przy pomocy zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej koordynują uzgadnianie usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że ewidencja sieci uzbrojenia terenu obejmuje:
1/ ewidencję geodezyjną, zawierającą dane geodezyjne dotyczące sieci,
2/ ewidencję branżową, zwierającą podstawowe charakterystyki branżowe sieci.
Założenie i prowadzenie ewidencji sieci uzbrojenia terenu zapewniają starostowie – w zakresie ewidencji geodezyjnej (art. 28 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy), inne właściwe organy albo zainteresowani ministrowie i kierownicy urzędów centralnych – w zakresie ewidencji branżowej (art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy).
Do zadań starosty – stosownie do art. 7 d ust. 1 ustawy – należy w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji sieci uzbrojenia terenu.
Jak wyżej wykazano przedmiotowa sieć elektroenergetyczna została zinwentaryzowana. Dowodzi tego figurująca w aktach rozpoznawanej sprawy sporządzona w [...] r. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno Kartograficzne w L. dokumentacja (operat z geodezyjnych pomiarów powykonawczych).
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że szczegółowe zasady prowadzenia geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu regulują obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. Nr 38, poz. 455). Stosownie do § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu stanowi uporządkowany zbiór informacji o przestrzennym położeniu i podstawowych danych technicznych sieci uzbrojenia terenu, a także o właścicielach oraz jednostkach zarządzających tymi sieciami.
Zgodnie z § 6 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają bieżącej aktualizacji, a zmiana tych danych - w myśl ust. 3 - następuje między innymi w wyniku :
1/ budowy nowych bądź przebudowy istniejących sieci uzbrojenia terenu lub pojedynczych przewodów,
2/ wyłączenia przewodu z eksploatacji bądź całkowitej jego likwidacji,
3/ zmiany nazwy, siedziby lub adresu właściciela sieci uzbrojenia terenu bądź jednostki organizacyjnej zarządzającej tą siecią,
4/ sprostowania błędów.
W ocenie Sądu, wymienione przepisy dotyczące sieci uzbrojenia terenu, nie zostały przez organ naruszone.
Na zakończenie powyższych uwag należy wyjaśnić, że samo położenie kabla energetycznego (bez niezbędnej dokumentacji pozwalającej na zweryfikowanie danych figurujących w ewidencji) nie może być punktem wyjściowym do oceny prawidłowości przebiegu granicy działki nr [...].
Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło