II OZ 178/09

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. i A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 691/08 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi J. i A. P. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 691/08, odmówił J. i W. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od ich skargi na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że wezwaniem doręczonym w dniu 23 października 2008 r. skarżący zostali zobowiązani do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Termin wykonania nakazanej przez Sąd czynności upływał w dniu 30 października 2008 r. Żądany wpis skarżący uiścili w dniu 6 listopada 2008 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca wyjaśniła, iż od dnia 30 października 2008 r. była chora na zapalenia krtani i gardła, a lekarz zabronił jej wychodzenia z domu. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 5 listopada 2008 r.. Skarżący A. P. oświadczył natomiast, że w dniach od 20 do 26 października 2008 r. przebywał na urlopie z powodu problemów zdrowotnych. Po powrocie do pracy w dniu 27 października 2008 r. wyjechał w delegację służbową trwająca do dnia 30 października 2008 r. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnili, iż nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego nie wynika bowiem, aby skarżąca z powodu złego stanu zdrowia nie mogła podejmować czynności w sprawie w czasie zakreślonym przez Sąd na uiszczenie wpisu. Sąd uznał również, iż nie usprawiedliwia skarżącego w niedochowaniu terminu fakt przebywania na urlopie w części okresu właściwego na dokonanie czynności oraz przebywania poza domem do końca siedmiodniowego terminu zakreślonego na uiszczenie wpisu. Sąd podkreślił, że o obowiązku uiszczenia wpisu skarżący dowiedział się już 23 października 2008 r., a zatem kilka dni przed końcem urlopu. Znając natomiast datę powrotu do pracy skarżący winien z odpowiednim wyprzedzeniem zadbać o swoje sprawy, w szczególności te związane z toczącym się postępowaniem sądowym, które sami skarżący zainicjowali. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. J. i A. P. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 86 § 1 i art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w sytuacji, gdy A. P. z powodu powrotu do pracy nie mógł uzupełnić braków skargi w ostatnim dniu terminu, to bez względu na to, że o obowiązku uiszczenia wpisu dowiedział się wcześniej, uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu tego terminu. W ocenie skarżących także J. P. uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Mając bowiem na względzie zasady doświadczenia życiowego oczywistym jest, że przy zapaleniu krtani i gardła nie jest wskazane wychodzenie z domu. Skarżący zwrócili również uwagę, iż składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi mieli obowiązek jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić okoliczności uniemożliwiające im dokonanie tej czynności w wyznaczonym przez Sąd terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie można wskazać następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika, obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego. Nie uzasadniają natomiast przywrócenia uchybionego terminu: zwolnienie lekarskie od pracy, przebywanie na urlopie w okresie awizowania przesyłki, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi podano wyjazd służbowy skarżącego oraz chorobę skarżącej. Należy podzielić pogląd, że w sytuacji, gdy zdarzenie uniemożliwiające uiszczenie wpisu od skargi, a takim niewątpliwie był fakt wyjazdu służbowego, nastąpiło w ostatnim dniu biegu terminu do dokonania tej czynności, usprawiedliwia to przywrócenie terminu. Nie można się jednak zgodzić z zarzutami zażalenia dotyczącymi braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z przedłożonego przez nią zaświadczenia lekarskiego w żaden sposób nie wynika bowiem, iż od dnia 30 października, tj. od ostatniego dnia terminu, ze względu na stan zdrowia nie mogła ona wychodzić z domu. Zaświadczenie przedstawione przez skarżącą potwierdza jedynie, iż skarżąca cierpiała na zapalenie gardła i krtani, nie stwierdza jednak w jakim okresie miało to miejsce oraz czy powodowało konieczność pozostawania w domu. Należy zatem podzielić pogląd Sądu I instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła niemożliwości opłacenia wpisu. Skoro zatem skarżący razem byli zobowiązani do uiszczenia wpisu od skargi i jedno z nich, tj. skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. odmówił przywrócenia tego terminu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.