II SA/Sz 461/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi I. M. – K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej I. M. – K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku j Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w K. o pozwolenie na budowę z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę instalacji c.w.u., przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej oraz remont instalacji wody zimnej i kanalizacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w K. – działka nr [...] z obrębu [...]. Organ I instancji podał, że w dniu [...] r. inwestor Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w K. złożyła wniosek o wydanie ww. pozwolenia na budowę załączając dokumenty wymagane art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Sprzeciw do złożonego wniosku wnieśli M. i R. M. stwierdzając, że we wniosku w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę pominięto działkę nr [...], która jest nieodłączną częścią nieruchomości nr [...] oraz brak jest podpisu – zgody I. Ł. współwłaścicielki nieruchomości. Identyczne uwagi pismem z dnia [...]r. wniosła też I. M. – K. Na podstawie wyjaśnień udzielonych przez Spółdzielnie Mieszkaniową "P." w K. organ I instancji wskazał, że nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] w [...] obrębie ewidencyjnym wchodzą w skład tak zwanej nieruchomości oznaczonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P." wewnętrznym nr [...]. Roboty budowlane objęte wnioskiem o wydanie decyzji dotyczą wyłącznie budynku przy ul. [...], który znajduje się na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w [...] obrębie ewidencyjnym, odnośnie której inwestor pod rygorem odpowiedzialności karnej złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem inwestor spełnił wymagania przewidziane przepisami ustawy Prawo budowlane. Odnośnie zarzutów stron, to zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. zgodę na wykonanie wnioskowanych robót budowlanych w imieniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości uczestniczących w postępowaniu wyraził Sąd. Odwołanie od opisanej decyzji wnieśli M.i R. M., wnosząc o jej uchylenie podnieśli, że nie spełnia ona wymagań przepisów ustawy Prawa budowlanego. Odwołanie wniosła również I. M. – K., która wskazała, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "P" w dniu [...]r. złożyła do urzędu Miejskiego w K. dwa wnioski o pozwolenie na budowę w budynkach przy ul. [...] oraz [...] [...] w K. Złożone ponownie oświadczenia nie spełniały wymagań art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." nie mając zgody współwłaścicieli występowała o pozwolenie na budowę w dwóch budynkach, gdzie nie było także pozwolenia Sądu. Wojewoda decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał decyzje organu I instancji w mocy. Wojewoda podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzonego postępowania wynika, iż roboty budowlane objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę dotyczą wyłącznie budynku przy ul. [...], który znajduje się na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obr. [...], co do której inwestor złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor wskazał też w oświadczeniu postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. akt NS 328/07, postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt VII Ca 977/07, jako dokumenty z których wynika tytuł prawny dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu, a samo postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 7 i 77 K.p.a. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniach organ odwoławczy, podniósł, że samo twierdzenie skarżących, iż nie wyrażają zgody na realizację ww. inwestycji nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Analiza posiadanych dokumentów nie potwierdza też zasadności twierdzeń I. M. – K., bowiem inwestor miał uprawnienie do wykonania prac remontowych w budynku przy ul. [...] w K., na podstawie postanowienia Sadu Rejonowego w K. z dnia 20 lipca 2007 r. i postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 stycznia 2008 r. W złożonych odwołaniach M. i R. M. oraz I. M. – K. nie wskazali naruszenia żadnych ich interesów. Skargę na powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego wniosła I.M.K.. Wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji zarzuciła jej naruszenie: - art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – przez chybione przyjęcie, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, gdy skarżący jako współwłaściciel nieruchomości, których zgoda jest wymagana, nie wyrazili takowej, - art. 7, 75 § 2 oraz art. 77 § 1 i 80 K.p.a. – przez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego. Dalej skarżąca wskazała, że Wojewoda wydając decyzję oparł się jedynie na oświadczeniu inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, który jako tytuł prawny wskazał ww. postanowienia Sądu w K. Budynek wielorodzinny położony jest przy ul. [...] na jednej nieruchomości w obrębie ewidencyjnym [...], obejmującym działki nr [...] oraz [...], na których są budynki mieszkalne przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] oraz przy ul.[...], a zatem na jednej nieruchomości znajdują się cztery budynki mieszkalne. Skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na dokonanie prac remontowych, na które powołuje się inwestor zapadło jedynie co do części nieruchomości, ponieważ w stosunku do budynków położonych przy ul. [...] i [...] takiego rozstrzygnięcia nie ma. Sprawa o zezwolenie na wykonanie prac remontowych w tych budynkach toczyła się pod sygn. I Ns 1173/07 i nie została prawomocnie rozstrzygnięta. Inwestor winien wykazać tytuł prawny do dysponowania całą nieruchomością na cele budowlane, a nie tylko jej częścią. Aktualnie inwestor nie posiada tytułu prawnego do dysponowania całą nieruchomością, gdyż nie ma zezwolenia na wykonanie prac remontowych w budynkach mieszkalnych położonych przy ul. [...] i ul. [...]. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo winny uznać, niespełnienie wymogu art. 32 ustawy Prawo budowlane, w postaci konieczności wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, że zapadłe rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a podnoszone zarzuty w skardze nie mogą go podważyć i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie. Mianowicie wątpliwości Sądu wzbudziła kwestia prawa skarżącej I. M. – K. do występowania w charakterze strony w prowadzonym na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w K. postępowaniu administracyjnym o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego roboty budowlane w budynku posadowionym na działce, co do której skarżąca jest współwłaścicielem, ale co do budynku nie mająca żadnych praw. Należy mieć tu na uwadze, że rozpatrzenie odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania stanowi rażące naruszenie przepisu art. 138 w związku z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto należy wskazać, że dopuszczenie danej osoby do udziału w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Jak podano w treści zaskarżonej decyzji skarżąca jest członkiem ww. Spółdzielni Mieszkaniowej. Kwestia statusu członków spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przyznania im przymiotu strony była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzeczeniach tych dominuje stanowisko, że członkom ww. spółdzielni nie przysługują prawa strony. Przepisy Prawa spółdzielczego z 16 września 1982 r. (Dz. U. 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) nie przyznają bowiem członkom spółdzielni prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 kc. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest wyjątek jedynie w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy w przedstawionym wyżej aspekcie. Zdaniem Sądu przedstawione powyżej stanowisko zachowuje swoją aktualność w obecnie obowiązującym stanie prawnym. Fakt bowiem, że w chwili obecnej skarżącej przysługuje odrębna własność lokalu, nie oznacza, iż jej lokal i związane z nim prawa skarżącej nie podlegają przepisom ustawy Prawo spółdzielcze. Sytuacja taka mogłaby mieć miejsce, gdyby podjęta została przewidziana w przepisie art. 24¹ ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), przez większość właścicieli lokali w budynku lub w budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości, uchwała w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną. Jeżeli takiej uchwały brak, to zarząd nieruchomościami wspólnym stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Organ odwoławczy powinien również wyjaśnić czy wyżej opisana uchwała nie została podjęta. Bowiem mogłoby się okazać, że prawo skarżącej do występowania w postępowaniu w charakterze strony, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, należy oceniać w oparciu o przepisy ustawy o własności lokali. Wskazane powyżej uchybienia pozwalają stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanego na wstępie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.