II SA/Wr 1350/03

WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-18

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji, działając w trybie autokontroli (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, obecnie art. 54 § 3 PPSA), może wydać rozstrzygnięcie sprzeczne z żądaniem strony skarżącej, nawet jeśli formalnie uchyla własną decyzję?
Ratio decidendi
Organ drugiej instancji, działając w trybie autokontroli, jest związany treścią żądania strony skarżącej i nie może wydać rozstrzygnięcia, które jest sprzeczne z tym żądaniem. Uchylenie własnej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która umorzyła postępowanie w sprawie, podczas gdy skarżący domagali się zmiany sposobu gromadzenia i odprowadzania ścieków, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora umarzającą postępowanie w sprawie sposobu gromadzenia ścieków i ich odprowadzania z działki. Organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli, uchylił własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że uzasadnienie wskazywało na zamiar innego rozstrzygnięcia. Skarżący domagali się zmiany sposobu gromadzenia i odprowadzania ścieków, a organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, stwierdzając brak wytwarzania ścieków i urządzeń sanitarnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka, Sędzia NSA - Halina Kremis /sprawozdawca/, Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski, Protokolant - Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008r. sprawy ze skargi D., M., M. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sposobu gromadzenia ścieków i ich odprowadzania z działki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 10zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. U Z A S A D N I N I E Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 9 maja 2003 r., wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z 1995 r. z późn. zm.) w związku z art. 154 § 1 i § 2 kpa, po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez D., M., J. i M. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nr [...] z dnia 13 stycznia 2003 r. uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 31 października 2002 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie sposobu gromadzenia ścieków na działce nr [...] AM 1 w N. D. i ich odprowadzania na sąsiednią działkę nr [...] AM 1 należącą do D. i M. W., M. W. i J. W., jako bezprzedmiotowe uwzględnił skargę w całości, uchylił własną decyzję nr [...] z dnia 13 stycznia 2003 r. i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżonym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po rozpatrzeniu odwołania D. i M. W., M. W. i Ja. W. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 31 października 2002 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponowna analiza akt potwierdziła jednak konieczność uwzględnienia wniesionej skargi. Pomimo, że zgodnie z sentencją zaskarżonego rozstrzygnięcia uchylono decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazano sprawę do ponownego patrzenia, to jednak treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wskazuje zamiar utrzymania w mocy tej decyzji. To błędne rozstrzygnięcie stanowi oczywistą omyłkę pisarską, której organ decyzyjny nie mógł jednak sprostować za pomocą przewidzianych przez przepisy Kpa instrumentów. Wobec tego, że Skarżący podnoszą, iż treść decyzji organu drugiej instancji jest sprzeczna z zapadłym rozstrzygnięciem skargę należy uznać za uzasadnioną. Tym samym potwierdzić należy słuszność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...] z dnia 31 października 2002 r., którą to umorzono postępowanie administracyjne w sprawie. Odpowiadając na zarzuty Skarżących ponownie organ podkreśla, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie ustalił stan prawny i faktyczny sprawy w sposób nie budzący wątpliwości. Jak ustalono w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 10 maja 2002 r. budynek mieszkalny, zlokalizowany na terenie działki nr [...] w N. D. - należącej do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, jest pozbawiony dostaw energii elektrycznej oraz wody, w związku z czym nie są wytwarzane nieczystości, które mogły by być odprowadzane na sąsiednią działkę, należącą do Skarżących. W trakcie oględzin terenu działki nr [...] w N. D. nie stwierdzono istnienia jakichkolwiek urządzeń związanych z doprowadzaniem i odprowadzaniem wody - toalet, szamb czy kanalizacji, natomiast dwie studzienki znajdujące się na terenie kontrolowanym, nie mają charakteru urządzeń sanitarnych - jedna ze studzienek to studzienka wodomierzowa, druga o nieokreślonym przeznaczeniu, niemal w całości została zasypana ziemią. Wobec stwierdzenia nie wytwarzania ścieków oraz braku urządzeń, których istnienie i nieodpowiedni stan mógłby być przyczyną zalewania działki na 96/2, należącej do Skarżących, organ pierwszej instancji słusznie umorzył postępowanie w jako bezprzedmiotowe. Na tę decyzję skargę złożyli wnioskodawcy. Podnieśli w niej, że decyzja umarzająca postępowanie jest całkowicie nietrafna, bowiem studzienki mają prawdopodobnie podwójne włazy, a studzienki nie były oczyszczane i opróżniane. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Ten artykuł ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi daje sądowi uprawnienie do orzekania również w zakresie innych niż zaskarżone orzeczeń, o ile zapadły one w tej samej sprawie. Mając to na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako że nie spełnia wymogów jakie ustawodawca nakłada na prawidłowo wydaną decyzję w trybie ówcześnie obowiązującego art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego odpowiednik obecnie stanowi art.54 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wynika ze zgodnych w tym zakresie opinii orzecznictwa i doktryny organ drugiej instancji jest uprawniony do orzekania w trybie samokontroli wtedy i tylko wtedy, gdy w efekcie końcowym uwzględni w całości żądanie strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2004 r., III SA 1804/02 (ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 9) wskazał, że "organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Stanowisko to zachowało pełną aktualność na tle wyjaśnianego przepisu". Zdaniem J.P. Tarno przez "uwzględnienie skargi w całości" należy w zasadzie rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty, chyba że z treści skargi wynika, iż skarżącemu chodzi o inne rozstrzygnięcie (J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 106). W takim wypadku "uwzględnienie skargi w całości" może jedynie polegać na wydaniu rozstrzygnięcia wskazanego w skardze" (wniosku przyp. Sądu). Jak wynika dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych żądanie strony (skarżących) zmierzało do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań ukierunkowanych na zmianę sposobu gromadzenia ścieków na działce nr [...] AM 1 w N. D. i zaniechanie ich odprowadzania na sąsiednią, należącą do skarżących działkę nr [...] AM 1. Zaskarżone orzeczenie, aprobujące umorzenie tego postępowania jako bezprzedmiotowego (wobec nie stwierdzenia opisanych przez wnioskujących okoliczności) pozostaje w całkowitej sprzeczności z zadaniem opisanym we wniosku. Nie oceniając zatem czy w efekcie końcowym umorzenie postępowania miało podstawy w ustalonym przez organ stanie faktycznym należy jednoznacznie wskazać, że wydane w trybie autokontroli rozstrzygnięcie organu nie może być w żadnym przypadku uznane za zgodne z wolą strony skarżącej. W efekcie, dostrzegając naruszenie przepisów postępowania mające bezsprzeczny wpływ na wynik sprawy sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c uppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło