I SA/Ol 365/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka,, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu Olsztynie na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008r. sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie ARiMR) zawiesił postępowanie w sprawie odwołania wniesionego przez J. L. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W motywach postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał producentowi rolnemu nr "[...]" płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podstawę wydania decyzji stanowił art.20 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz.427 ze zm.) w związku z §2 oraz §3 ust.1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. nr 68, poz.448 ze zm.). Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że przyznana w kwocie 21.918,55 zł płatność ONW, przelana zostanie na konto bankowe o numerze wskazanym w Ewidencji Producentów. Odwołanie od opisanej decyzji wniósł J.L., który podniósł, iż wskazano w niej błędny numer rachunku bankowego, na który mają zostać przelane płatności. Opisane konto bankowe należy do S. S., który postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia "[...]" został ustanowiony zarządcą gospodarstwa rolnego w "[...]". Odwołujący się wskazał, że ustanowiony zarządca działa w imieniu i na rzecz wszystkich współwłaścicieli wskazanego gospodarstwa rolnego, a więc wypłata przyznanych środków na to konto bankowe, jest dokonywana na rzecz wszystkich współwłaścicieli, którzy – jego zdaniem – nie są legitymowani do ich otrzymania. Zdaniem strony, tylko on jest osobą uprawnioną do otrzymani płatności ONW, gdyż to on złożył wniosek o przyznanie tych płatności i on wykonuje wszelkie prace na deklarowanych o przyznanie płatności gruntach rolnych. Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego numeru rachunku bankowego, na który mają być przelane płatności przyznane opisaną decyzją, jest niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. Zaznaczył, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", uchylił postanowienie Sądu Rejonowego ustanawiające S. S. zarządcą gospodarstwa rolnego w R. Organ wskazał, że zawieszenie postępowania nastąpiło w celu wyjaśnienia zagadnienia wstępnego przez sąd w postępowaniu cywilnym – ustanowienia zarządcy gospodarstwa rolnego w R., który upoważniony zostanie do otwarcia rachunku bankowego, na który mają zostać przelane płatności ONW za rok 2007. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższe postanowienie H. W. wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art.97 §1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000, nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako kpa), poprzez błędne przyjęcie, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie odwołania J.L. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, - art.97 §1 pkt 4 w związku z art.100 § 1 kpa, poprzez nie zawarcie w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia o wystąpieniu do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo wezwania strony do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie. Skarżąca podniosła, iż w dniu 29 sierpnia 2001r. nabyła wraz z mężem 1/3 udziału we współwłasności gospodarstwa rolnego w R.. Takie same udziały nabyli małżonkowie M. oraz L.. Małżonkowie W. i M. zawarli z J.L. ustną umowę, na mocy której J.L. został ustanowiony zarządcą gospodarstwa rolnego w R.. Płatność przyznana została w celu wspierania gospodarowania na obszarze R., a J.L. był jedynie faktycznym wnioskodawcą działającym w imieniu i na rzecz pozostałych współwłaścicieli gospodarstwa, a nie jednostką, na której wyłączną rzecz dotacja została przyznana. Umocowanie jednego ze współwłaścicieli przez pozostałych do działania we wszystkich sprawach związanych z rzeczą wspólną ze skutkiem w imieniu i na rzecz wszystkich współwłaścicieli stanowi czynność właścicielską, pozwalającą na stwierdzenie posiadania samoistnego po stronie każdego z zawierających umowę o zarząd gospodarstwem. Podkreśliła, iż wszyscy współwłaściciele gospodarstwa rolnego w R. byli i są jego współwłaścicielami i posiadaczami samoistnymi. Jej zdaniem organ prawidłowo rozstrzygnął, że przyznana płatność zostanie przelana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów, czyli konto przeznaczone do obsługi przedmiotowego gospodarstwa otwarte przez zarządcę gospodarstwa, umocowanego przez Sąd do działania w imieniu i na rzecz wszystkich współwłaścicieli. Skarżąca podniosła, iż z uwagi na fakt, że J.L. sprawował zarząd w sposób sprzeczny z prawem pozostali współwłaściciele wypowiedzieli mu umowę o wykonywanie czynności zarządu oraz wnieśli sprawę do sądu rejonowego o ustanowienie zarządcy sądowego. Postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" Sąd Rejonowy ustanowił S.S. tymczasowym zarządcą gospodarstwa rolnego w R., upoważniając go do otwarcia na swoje nazwisko rachunku bankowego przeznaczonego do obsługi tego gospodarstwa. Sąd Okręgowy zmienił powyższe postanowienie, ale w dniu 31 stycznia 2008r. współwłaściciel w 2/3 gospodarstwa ustanowili S.S. zarządzającym gospodarstwem w ich imieniu. Mając na względzie przysparzający charakter przedmiotowej czynności, brak jest przesłanek do nie przekazania środków na konto zarządzającego. Nadto wskazała, że postanowieniem z dnia "[...]" Sąd Rejonowy ustanowił S.S. sądowym zarządcą przedmiotowej nieruchomości. Postanowienie to nie jest prawomocne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2008r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: postanowienia Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", zgodnie z którym S. S. został ustanowiony zarządcą nieruchomości rolnej położonej w R. oraz postanowienia Sądu Okręgowego z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", utrzymującego w mocy ww. postanowienie co do osoby S.S. jako sądowego zarządcy gospodarstwa rolnego w R.. Odpowiadając na opisane wyżej pismo procesowe Dyrektor Agencji stwierdził, że rozstrzygnięcie w kwestii osoby zarządcy i sposobu wykonywania zarządu nieruchomości położonej w R. zostało wydane po zawieszeniu postępowania przez organ. Na chwilę wydania zaskarżonego postanowienia kwestia dotycząca osoby zarządcy stanowiła zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 §1 pkt 4 kpa. Istniały zatem podstawy faktyczne i prawne do zawieszenia postępowania. Organ podkreślił, iż przedkładając na obecnym etapie postępowania wymienione postanowienia skarżąca zdaje się nawet akceptować stanowisko organu, przyznając, że zagadnienie osoby zarządcy ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania płatności ONW za 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.97 §1 pkt 4 kpa, który stanowi podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Z powołanego przepisu wynika, iż na tej podstawie postępowanie można zawiesić wyłącznie, gdy 1. zagadnienie wstępne powstało w toku postępowania administracyjnego, 2. jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3. rozstrzygnięcie zagadnienia musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, 4. istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w judykaturze przyjmuje się, że chodzi o bezpośredni związek przyczynowy, "bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1993r., sygn. akt II SA 1678/92, publ. ONSA z 1994r., nr 2, poz.55). Inaczej mówiąc rozpatrzenie sprawy administracyjnej wino "zależeć" od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W rozpoznanej sprawie przedmiotem zarzutu odwołania od decyzji organu I instancji był właściwy rachunek bankowy, na który płatność z tytułu ONW winna zostać przelana. Zdaniem odwołującego się J. L., płatność należy przelać na jego rachunek bankowy, zaś zdaniem pozostałych współwłaścicieli gospodarstwa rolnego właściwy jest rachunek bankowy przeznaczony do obsługi gospodarstwa, a otwarty przez ustanowionego zarządcę gospodarstwa. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż płatność ONW przyznana została w celu wspierania gospodarowania na obszarze R. i to właśnie gospodarstwo rolne w R. jest jednostką, na rzecz której płatność została przyznana. Prawidłowe jest również twierdzenie, że płatność winna zostać przelana na rachunek bankowy przeznaczony do obsługi przedmiotowego gospodarstwa, wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Stwierdzić jednakże należy, że numer rachunku bankowego przeznaczonego do obsługi gospodarstwa rolnego w R. został, przez ustanowionego sądownie zarządcę, zmieniony w ewidencji producentów przed uprawomocnieniem się postanowienia sądu w tym przedmiocie. Zmiana ta została zatem dokonana bez podstawy i nie może być uznana za wiążącą. Stąd, w ocenie Sądu, zasadnie przyjął organ, iż zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest kwestia ustanowienia przez sąd zarządcy przedmiotowego gospodarstwa. Dopiero bowiem prawomocne ustanowienie zarządcy gospodarstwa będzie skutkowało możliwością skutecznego wskazania w ewidencji producentów rachunku bankowego przeznaczonego do obsługi gospodarstwa. Powyższe będzie zaś stanowiło podstawę do rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy. W toku postępowania sądowego skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z postanowień : Sądu Rejonowego sygn. akt "[...]" oraz Sądu Okręgowego sygn. akt "[...]", w których ustanowiono zarządcą gospodarstwa rolnego urządzonego na nieruchomości rolnej położonej w R. – S.S. Dowody te miały zostać przeprowadzone na okoliczność, że kwestia ustalenia zarządcy gospodarstwa rolnego w R. nie jest sporna. Sąd przeprowadził dowody uzupełniające z wnioskowanych dokumentów na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a. Dowody te, zdaniem Sądu, świadczą o tym, że w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia (tj. "[...]") istniał spór co do osoby zarządcy gospodarstwa rolnego w R., w konsekwencji czego nie był znany właściwy numer rachunku bankowego przeznaczonego do obsługi tegoż gospodarstwa, na który winny zostać przelane płatności z tytułu ONW za 2007r.. Istniała zatem podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie odwołania wniesionego przez J.L. od opisanej na wstępie decyzji Kierownika Biura powiatowego ARiMR. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art.97 §1 pkt 4 w związku z art.100 § 1 kpa. Tryb przewidziany w art. 100 § 1 kpa ma za zadanie doprowadzenie do wszczęcia, przed odpowiednim organem lub sądem, postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wcześniejsze wystąpienie strony do właściwego organu, czy sądu o rozstrzygnięcie tego zagadnienia, zwalnia organ od ponownego wystąpienia w tej sprawie, czy też od wezwania do takiego wystąpienia strony. Jeżeli bowiem postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego już się toczy, nie ma potrzeby podejmowania działań określonych w powołanym przepisie. Wskazuje na to wprost ostatnia część art.100 § 1 kpa. W takim przypadku celowe jest jedynie zwrócenie się do organu, czy sądu, przed którym zawisła sprawa zagadnienia wstępnego, o informację o sposobie jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 1999r., sygn. akt I SA/Wr 14/08, publ. ONSA z 2000r. nr 3, poz.109). Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.