II SA/Wr 752/07

WyrokWSA we Wrocławiu2009-01-06

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Alicja Palus, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, złożony na podstawie ustawy z 1997 r. i niezakończony decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy z 2005 r., powinien być rozpatrywany według przepisów ustawy z 2005 r., nawet jeśli wnioskodawcy spełniali przesłanki do przekształcenia na podstawie ustawy z 1997 r.? Czy nieruchomość zabudowana pawilonami rzemieślniczymi, przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, może być przekształcona w prawo własności na podstawie ustawy z 2005 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawy dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wszczęte na podstawie poprzednich ustaw i niezakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., podlegają bezwzględnemu zastosowaniu przepisów tej nowej ustawy, niezależnie od spełnienia przesłanek według poprzednich przepisów. Ponadto, sąd stwierdził, że nieruchomość zabudowana pawilonami rzemieślniczymi, przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, nie spełnia przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. (nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, garażowe ani nie jest nieruchomością rolną), co uniemożliwia jej przekształcenie w prawo własności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej pawilonami rzemieślniczymi w prawo współwłasności. Wnioski złożono na podstawie ustawy z 1997 r. Decyzja organu I instancji o przekształceniu została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) z uwagi na wejście w życie nowej ustawy z 2005 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przekształcenia, uznając, że nieruchomość nie spełnia przesłanek ustawy z 2005 r. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie ustawy z 1997 r. i ochronę praw nabytych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008r. sprawy ze skargi R.P., E.K., J.P., A.D., B.D., J.B., B.B., J.B., J.Sz., J.K., A.S., W.S., T.S., W.M., S.K., G.R., A.T., D.W., A.W., K.Cz., S.D., Cz.F., B.F., W.D., I.D., B.Sz.-K., K.M., J.W., K.N., J.N., H.Sz., M.G., B.M., S.K., A.K., I.K., J.S., E.S., T.S., J.D., D.S., A.S., W.K., E.Ł., M.K., H.N., E.N., Z.N., G.N., Z.N., H.K., K.K., M.O.-S., M.B., J.B., A.O., G.P., J.D., E.M., A.B., J.S., J.O., S.R., B.M., B.C., A.D., A.D., A.W., A.W., R.T., A.M., J.K., E.J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo współwłasności oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], o odmowie przekształcenia w prawo współwłasności prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] 7-17 i ul. [...] 13, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-7, obręb S.M., o powierzchni 4199 m2. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że do dnia 12 października 2005 r. kwestią przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości regulowały dwa akty prawne, tj. ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) oraz ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.). W dniu 13 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459), na mocy której uchylone zostały w/w ustawy. Zgodnie z art. 8 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy tej ustawy. Jak wskazało Kolegium, decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...], orzekająca o przekształceniu prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności została zaskarżona w drodze odwołań do organu II instancji, który uchylił tę decyzję (decyzja z dnia [...] Nr [...]). Decyzja Prezydenta W. nie stała się zatem ostateczna. W tej zaś sytuacji – wobec jednoznacznej treści art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - organ I instancji zobowiązany był przy wydawaniu kwestionowanej decyzji do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia, tj. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.. Uprawnienie z art. 1 ust. 1 w/w ustawy uzależnione zostało od spełnienia dwóch przesłanek, tj. podmiotowych i przedmiotowych. Kryterium podmiotowe dotyczy wymogu bycia użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tj. w dniu 13 października 2005 r.), zaś kryterium przedmiotowe odnosi się do rodzaju nieruchomości, które mogą być przedmiotem przekształcenia. Ustawodawca uzależnił więc przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności od przeznaczenia i charakteru zabudowy danej nieruchomości. Ustawa z 2005 r. dopuszcza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do następujących kategorii nieruchomości: 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe; 2) zabudowanych garażami; 3) przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę; 4) nieruchomości rolnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 w/w ustawy – nieruchomością rolną jest nieruchomość rolna w rozumieniu kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Zgodnie zaś z art. 461 k.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. W związku z tym w doktrynie przyjęto, że nieruchomości rolne to użytki rolne, grunty pod stawami rybnymi, grunty pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych. Dokonując analizy złożonych wniosków o przekształcenie – jak wskazało Kolegium – należało w pierwszej kolejności ustalić aktualny na dzień 13 października 2005 r. charakter nieruchomości, zaś w sytuacji gdy takie ustalenie nie daje podstawy do przekształcenia, wówczas konieczne jest dokonanie oceny, jakie jest przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym bądź w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku planu miejscowego). Istotne jest przy tym ustalenie stanu faktycznego lub przeznaczenia terenu na dzień 13 października 2005 r.. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy umowami notarialnymi zawartymi w 1973 r. osoby fizyczne nabyły prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na okres 40 lat. Z treści tych aktów wynika, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość będąca przedmiotem tych umów przeznaczona jest pod budowę pawilonów rzemieślniczych branży cukierniczej. Pawilony te zostały wybudowane ze środków własnych użytkowników wieczystych i oddane do użytku pod koniec 1973 r.. W latach 1998-1999 wszyscy współużytkownicy wieczyści złożyli wnioski o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo współwłasności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r.. W operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 10 grudnia 2004 r. w celu określenia wartości rynkowej prawa własności przedmiotu wyceny w celu sprzedaży dotychczasowym użytkownikom wieczystym tej nieruchomości wskazano, że działka jest zabudowana pawilonami rzemieślniczymi. Podano, że plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W. stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r.. Operat sporządzono na podstawie m.in. lustracji nieruchomości, wypisu i mapy z ewidencji gruntów oraz planu zagospodarowania terenu. Fakt zabudowania przedmiotowej nieruchomości pawilonami rzemieślniczymi potwierdza również odpis księgi wieczystej nr [...] z dnia [...]. Faktu tego nie kwestionują także współużytkownicy wieczyści tej nieruchomości. Zgromadzone w aktach sprawy dowody bezspornie wskazują, zdaniem Kolegium, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, ani garażami, jak też nie jest przeznaczona po tego rodzaju zabudowę. Nie jest ona także nieruchomością rolną. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego według stanu na dzień 4 listopada 2004 r., przedmiotowa działka oznaczona jest jako "Bi". Stosownie do treści § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) grunty oznaczone symbolem "Bi" są zaliczane do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych oraz oznaczają inne tereny zabudowane. Grunty te nie stanowią zatem użytków rolnych, ani nie mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej ani zwierzęcej. Skoro zatem grunt będący przedmiotem użytkowania wieczystego nie jest zabudowany na cel mieszkaniowy ani garażami, jak też nie jest przeznaczony na takie cele i nie stanowi nieruchomości rolnej, to brak było podstaw do przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności przedmiotowego gruntu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, Kolegium stwierdziło, że są one w całości niezasadne. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że w rozpatrywanej sprawie zostały naruszone przepisy art. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 2 ust. 2 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponadto Kolegium nie jest uprawnione do oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją, do czego kompetencję posiada wyłącznie Trybunał Konstytucyjny. Powołany wyżej art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. podlega bezwzględnemu zastosowaniu w rozpatrywanej sprawie niezależnie od tego, czy użytkownicy wieczyści spełniali przesłanki uprawniające do przekształcenia na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 4 września 1997 r.. Przyjęcie przez organ pierwszej instancji zasady "praw nabytych" prowadziłoby do naruszenia zasady praworządności, wyrażonej w art. 6 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że są one związane przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Skoro zatem przepis art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w sposób jednoznaczny nakazuje stosować do spraw niezakończonych przed 13 października 2005 r. decyzją ostateczną przepisy nowej ustawy, to brak podstaw do stosowania w tej sprawie ustawy z dnia 4 września 1997 r., także w sytuacji, gdy wszyscy współużytkownicy wieczyści spełniali przesłanki uprawniające do przekształcenia na podstawie poprzedniej ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli R.P., E.K., J.P., A.D., B.D., J.B., B.B., J.B., J.Sz., J.K., A.S., W.S., T.S., W.M., S.K., G.R., A.T., D.W., A.W., K.Cz., S.D., Cz.F., B.F., W.D., I.D., B.Sz.-K., K.M., J.W., K.N., J.N., H.Sz., M.G., B.M., S.K., A.K., I.K., J.S., E.S., T.S., J.D., D.S., A.S., W.K., E.Ł., M.K., H.N., E.N., Z.N., G.N., Z.N., H.K., K.K., M.O.-S., M.B., J.B., A.O., G.P., J.D., E.M., A.B., J.S., J.O., S.R., B.M., B.C., A.D., A.D., A.W., A.W., R.T., A.M., J.K., E.J.W., zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię oraz jego niewłaściwe zastosowanie; 2. przepisu art. 2 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, poprzez jego niezastosowanie; 3. przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niezastosowanie; 4. oraz prawa procesowego, tj. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo wydania jej z naruszeniem prawa; 5. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i nieustalenie faktów relewantnych, a to okoliczności czy wnioskodawcy w dacie najpóźniej 13 października 2005 r. wypełnili wymogi przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność, stosownie do ustawy z dnia z dnia 4 września 1997 r.. Z uwagi na powyższe uchybienia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli m.in., że wykładnia przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. jaka zastosował organy, jest nieprawidłowa. Wykładnia gramatyczna tego przepisu oznaczałaby bowiem pozbawienie praw słusznie nabytych. Zasada ochrony praw słusznie nabytych, wynikająca z art. 2 Konstytucji, zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych i stanowi podstawę bezpieczeństwa prawnego obywateli. Dlatego przepis art. 8 musi być interpretowany odmiennie niż uczyniły to organy. Należy mieć na uwadze, że podmioty, które nabyły uprawnienie do nabycia prawa własności i spełniały wszystkie wymagane ustawą przesłanki, nie mogą zostać pozbawione tego prawa arbitralną decyzją czy to organu, czy ustawodawcy. Ponadto skarżący wskazali, że gdyby nawet hipotetycznie założyć, że decyzja uwłaszczeniowa na gruncie ustawy z dnia 4 września 1997 r. miała charakter prawotwórczy, to argumenty dotyczące wykładni art. 8 pozostawałyby w pełni aktualne. Z chwilą złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności pod rządami ustawy z 1997 r. użytkownik wieczysty spełniający ustawowe kryteria nabywałby co najmniej ekspektatywę prawa własności, a więc również prawo podmiotowe. Organ nie orzekał przecież w ramach uznania administracyjnego, lecz wydawał decyzję związaną. Jeśli dany podmiot spełnia ustawowe kryteria, organ zobowiązany był dokonać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. regulowałaby tryb administracyjny do realizacji przyznanego użytkownikowi wieczystemu uprawnienia o nabycie prawa własności. Ekspektatywa jest rodzajem prawa podmiotowego majątkowego, chroniącym interesy podmiotu związane z oczekiwaniem, że prawo podmiotowe w pełnym zakresie i definitywnie w przyszłości nabędzie. Ekspektatywa jest swoistym prawem majątkowym (por. uchwała SN z dnia 19 grudnia 1985 r., sygn. akt III CZP 60/85). Na gruncie zaś polskiego prawa cywilnego można wywieść ogólną zasadę ochrony podmiotu ekspektatywy określonego prawa np. prawa własności jako podmiotu tego prawa. Reasumując, jeśli skarżący nabyli ekspektatywę własności przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., to także w takim przypadku wykładania art. 8, jaką zastosowały organy, oznaczałaby pozbawienie praw podmiotowych słusznie nabytych. Ponadto skarżący podnieśli, że powołany przepis art. 8 jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, w tym z zasadą ochrony prawa słusznie nabytych. Dlatego skarżący wnieśli o ewentualne rozważenie przez Sąd wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Podstawą materialnoprawną podejmowanych w rozpoznawanej sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459). W art. 1 tej ustawy zostały określone warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o takie przekształcenie. I tak ust. 1 art. 1 powołanej powyżej ustawy stanowi, że osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić (ust. 2 art. 1): 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 (ust. 3 art. 1). Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które nabyły udział w użytkowaniu wieczystym po dniu wejścia w życie ustawy (ust. 4 art. 1). Osoby, o których mowa w ust. 1-4, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 r. (ust. 5 art. 1). Istotne jest przy tym, że w myśl art. 9 wyżej powołanej ustawy utraciły moc: 1) ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984); oraz 2) ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 3, poz. 24 i Nr 64, poz. 592). Zgodnie zaś z art. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący wnieśli w dniu 8 czerwca 1998r. wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] 7-17 i ul. [...] 13, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-7, obręb S.M., o powierzchni 4199 m2. W dniu [...] Prezydent W. decyzją Nr [...] orzekł o przekształceniu w prawo współwłasności prawa współużytkowania wieczystego w/w nieruchomości, jednakże SKO we W. – decyzją z dnia [...] Nr [...] – uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że materialnoprawne podstawy orzeczenia straciły moc obowiązującą z dniem 13 października 2005 r., bowiem w tym dniu weszły w życie przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.. Decyzja Prezydenta W. Nr [...] nie stała się zatem ostateczna. Należy w tym miejscu odnieść się do twierdzeń zawartych w skardze, tj. dotyczących charakteru decyzji podjętej na podstawie art. 2 ust. 2 z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ekspektatywy prawa własności - decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] (s. 3-4 skargi) i wynikającej z niego (zdaniem skarżących) ekspektatywy prawa własności, jak i ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych (s. 6 skargi). W ocenie składu orzekającego rozważania w/w kwestii nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem decyzja Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego, zatem nie wywołała żadnych skutków prawnych w sferze praw skarżących. Rozpoznając ponownie sprawę, Prezydent W. - mimo, że wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zostały złożone w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności – zobowiązany był podjąć rozstrzygnięcie na podstawie nowej, obowiązującej od dnia 13 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że są one związane przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z obowiązującej konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi. Zasada legalizmu wymaga bowiem, aby organ administracji orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz treść powołanego powyżej przepisu art. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, należało dojść do przekonania, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy zastosowały przepisy ustawy z dnia z dnia 29 lipca 2005r.. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, oraz art. 2 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, poprzez jego niezastosowanie, nie mógł zostać uwzględniony. Przechodząc do oceny legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, należy zauważyć, że podjęcie decyzji pozytywnej w niniejszej sprawie, tj. orzeczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest możliwe w sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że wskazane w niej przesłanki zostały spełnione. Jak wskazano wyżej z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy wynika przede wszystkim, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności złożony przez osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi (lub współużytkowaniu wieczystym) nieruchomości, dotyczy jedynie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Przy czym przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. W myśl zaś art. 461 k.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 j.t.) gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: 1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne; 2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa; 3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu; 4) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych; 5) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi; 6) pracowniczych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych; 7) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi; 8) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa; 9) torfowisk i oczek wodnych; 10) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych. W rozpatrywanej sprawie warunek charakteru nieruchomości, której dotyczy wniosek o przekształcenie nie został spełniony. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowa nieruchomość gruntowa nie była w dniu 13 października 2005 r. zabudowana na cele mieszkaniowe lub zabudowana garażami, ani nie była przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę ani nie stanowiła nieruchomość rolną. Należy zauważyć, że w 1973 r. skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na okres 40 lat. W § 6 aktów notarialnych umowy użytkowania wieczystego zapisano, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, działka będąca przedmiotem umowy, przeznaczona jest pod budowę pawilonów rzemieślniczych, budowane ze środków własnych użytkowników. A zatem przedmiotowa nieruchomość była zabudowana pawilonami przeznaczonymi na cele usługowe. Nadto z odpisów księgi wieczystej kw nr [...], dołączonych do wniosków, wynika, że nieruchomość ta zabudowana jest pawilonami rzemieślniczymi, przeznaczonymi na cele usługowe. Wpis ten nie uległ zmianie, co potwierdza odpis z w/w księgi wieczystej oznaczenie: [...] z dnia ostatniego stanu wpisu, tj. [...]. Również w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 10 grudnia 2004 r. wskazano, że zakres wyceny obejmuje prawo własności działki gruntowej, zabudowanej lokalami usługowym w formie pawilonów rzemieślniczych dwukondygnacyjnych, będącej w użytkowaniu wieczystym do dnia 2 lipca 2013 r.. Zgromadzone w aktach sprawy dowody bezspornie wskazują zatem, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, ani nie jest zabudowana garażami, jak też nie jest przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Przedmiotowa nieruchomość nie jest również nieruchomością rolną. Plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W. stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 r.. Teren, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość, oznaczony jest geodezyjnie symbolem "Bi", co wynika z wypisu z rejestru gruntów (sporządzony na dzień 4 listopada 2004 r.). Zgodnie zaś z § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych zalicza się "inne tereny zabudowane, oznaczone symbolem – Bi. Grunty te nie są zatem zaliczone do użytków rolnych, w myśl § 68 ust. 1 w/w rozporządzenia. Ponadto zgodnie z przepisem § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – należące do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych tereny mieszkaniowe, oznaczone są symbolem "B". Z uwagi na zabudowanie przedmiotowej nieruchomości budynkami przeznaczonymi na cele usługowe nie są ani nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej (patrz art. 461 k.c.). Powyższe oznacza, że przedmiotowa nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe ani garażami, jak też nie jest przeznaczona na takie cele i nie stanowi nieruchomości rolnej. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. To zaś uniemożliwiało przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności tej nieruchomości. Ustalenia poczynione przez organy orzekające pozwoliły zatem stwierdzić, iż wnioskodawcy nie spełnili wszystkich warunków do przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie jak o odmowie skarżącym przekształcenia w prawo współwłasności prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] 7-17 i ul. [...] 13, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-7, obręb S.M., o powierzchni 4199 m2. Stąd zarzuty naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jak i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uznał za niezasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 i 77 k.p.a., w ocenie Sądu stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, co znalazło swój rezultat w rozstrzygnięciach organów na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Tym samym bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność czy wnioskodawcy w dacie najpóźniej 13 października 2005 r. spełniali przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. W kwestii zaś konstytucyjności art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, Sąd nie miał wątpliwości co do interpretacji w/w przepisu i dlatego nie widział podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Uwzględniając powyższe, skarga podlegała oddaleniu w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji. k.g.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło