I SA/Bd 666/08

Dnia 06 stycznia 2009r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 stycznia 2009r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Burmistrz T. działając jako wierzyciel uznał zarzuty zobowiązanej Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie w zakresie dotyczącym tytułu egzekucyjnego 0 z dnia 14 maja 2008 r. za uzasadnione, natomiast zarzuty wobec pozostałych tytułów egzekucyjnych o numerach 0/1 i 0/2 uznał za nieuzasadnione. Pismem z dnia 28 sierpnia 2008 r. zobowiązana Spółka złożyła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Spółka zakwestionowała wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zapłatę zobowiązań objętych tytułem wykonawczym przed wszczęciem egzekucji. Podała, że kwoty wymienione w tytule wykonawczym nr 0 zostały uregulowane w dniu 20 czerwca 2008 r., a wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 23 czerwca 2008 r. wraz z datą doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że Burmistrz Tucholi wystawił na zobowiązaną Spółkę Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie tytuły wykonawcze nr 0 w dniu [...] oraz nr 0/1 i nr 0/2 w dniu [...] obejmujące należności z tytułu podatku od nieruchomości. W ocenie organu, wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie należności, na którą został wystawiony tytuł wykonawczy nr 0 w dniu [...] . było zasadne, gdyż spłata należności głównej i odsetek nastąpiła po zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu 19 czerwca 2008 r., o czym został powiadomiony organ egzekucyjny pismem z dnia 04 lipca 2008 r. Organ egzekucyjny pismem z dnia 18 lipca 2008 r. zawiadomił zobowiązaną o uchyleniu zajęcia. Organ podał, że pozostałe dwa tytuły wykonawcze nr 0/1 i 0/2 są nadal aktualne i należności w nich określone podlegają egzekucji administracyjnej. Na postanowienie organu II instancji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 33 pkt 1 w zw. z art. 26 § 5 i art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez przyjęcie błędnie ustalonego stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie oraz nieuchylenie zaskarżanego postanowienia, pomimo iż jego treść rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu I i II instancji. Zdaniem Spółki, orzekanie o zasadności lub niezasadności zarzutów złożonych w stosunku do tytułów wykonawczych nr 0/1 i 0/2 było bezpodstawne. Spółka odnosząc się do uznania przez organ I instancji wniesionego zarzutu za uzasadniony podniosła, iż informacja taka faktycznie wynika z sentencji postanowienia Burmistrza T. z dnia [...] nr [...] jednak przeczy jej treść uzasadnienia. Z treści uzasadnienia wynika, że wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego było zasadne, gdyż spłata zobowiązania objętego tym tytułem nastąpiła po zastosowaniu środka egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe rozbieżności, Spółka nie wie, czy stanowisko wierzyciela zajęte w przedmiotowym postanowieniu stanowi de facto uznanie zarzutu czy też nie. Stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia przez wierzyciela, że PKP S. A. dokonała wpłaty po wszczęciu egzekucji przesądza w praktyce, iż zarzut z art. 33 pkt 1 omawianej ustawy nie może być uznany, jednakże z treści sentencji wynika, że pomimo powyższego przeświadczenia wierzyciela, zarzut został jednak przez niego uznany. Spółka podniosła, iż nie może ryzykować, że organ egzekucyjny w swoim rozstrzygnięciu zinterpretuje powyższe sprzeczności na jej niekorzyść stwierdzając tym samym niezasadność zarzutu. Wierzyciel bowiem potwierdził, że wpłata PKP S. A. nastąpiła dopiero po wszczęciu egzekucji. Wobec powyższego, Spółka przyjęła z ostrożności procesowej, że wierzyciel, pomimo treści sentencji postanowienia z dnia 19 sierpnia 2008 r. nr Fn.III-313-17/08 zarzutu nie uznał, choć powinien. Spółka podniosła, iż nigdy nie twierdziła, że wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 16 czerwca 2008r., co powinno także wynikać z posiadanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. dokumentów, gdyż dzień ten jest dniem wystawienia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, a nie dniem wszczęcia egzekucji. Datę wszczęcia egzekucji precyzyjnie określa art. 26 § 5 ustawy. Z informacji posiadanych przez PKP S.A. wynika, że wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu 23 czerwca 2008 r. wraz z datą doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych. Spółka stwierdziła, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., iż postanowienie Burmistrza T. zostało wydane zgodnie z prawem. Wydane w trybie art. 34 § 2 ustawy postanowienie powinno precyzyjnie określać czy wierzyciel uznaje czy też nie uznaje zarzutów oraz wskazywać uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie z treści postanowienia można wywieść sprzeczne wnioski, co do tego faktu. Organ odwoławczy nie zweryfikował, czy wierzyciel faktycznie uznał zarzut Spółki. Błędnie ustalił stan faktyczny i prawny w sprawie. W ocenie Spółki, fakt rozbieżności treści sentencji i uzasadnienia stanowiska wierzyciela może negatywnie wpłynąć na sytuację Spółki w postępowaniu egzekucyjnym przed organem egzekucyjnym. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy powinien był uchylić postanowienie wierzyciela, jak również uznać zarzut PKP S.A. za zasadny, z uwagi na okoliczność, iż w dacie wszczęcia egzekucji Spółka nie posiadała wymagalnych zobowiązań objętych tytułem wykonawczym nr 0. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela naruszają prawo procesowe w stopniu, który nakazuje wyeliminować je z obrotu prawnego. Skarżąca Spółka wniosła zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z art. 34 powołanej ustawy "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca." Mając na uwadze powyższą regulację, organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi zarzuty celem zajęcia stanowiska. Spór zatem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny stanowiska wierzyciela. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zarzuty zostały zawarte w piśmie Spółki z dnia 30 czerwca 2008 r. (akta administracyjne, teczka nr I, s. 2), z którego treści wynika, że strona kwestionuje wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr 0. Wierzyciel natomiast w postanowieniu z dnia [...] 2008 r. w sentencji uznał zarzuty w przedmiocie tytułu wykonawczego nr 0, natomiast za nieuzasadnione uznał zarzuty "wobec pozostałych tytułów egzekucyjnych o numerach 0/1 i 0/2". W związku z tym wyjaśnienia wymaga, z jakich przyczyn organ objął swoim rozstrzygnięciem także tytuły oznaczone numerami 0/1 i 0/2. W skardze strona skarżąca stwierdziła, że bezpodstawne było orzekanie w stosunku do tytułów wykonawczych nr 0/1 i 0/2. W tym samym zdaniu zawarła stwierdzenie, że zarówno z treści "zarzutu jak też z treści zażalenia (...) absolutnie nie wynika, iż złożony przez PKP S. A. zarzut dotyczy tylko i wyłącznie tytułu wykonawczego nr 0" (str. 2 skargi). Tym samym Spółka zaprzecza sobie w przywołanym fragmencie skargi. Niemniej jednak należy ustalić z udziałem Spółki zakres zarzutów, tj. czy dotyczą wyłącznie tytułu ozn. 0 czy również tytułów 0/1 i 0/2. Zakres zarzutów co do oznaczonych tytułów wykonawczych nie może budzić wątpliwości. W związku z tym doszło do naruszenia art. 7 kpa, stosownie do którego "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Odnośnie podniesionych w skardze sprzeczności pomiędzy sentencją postanowienia a jego uzasadnieniem należy stwierdzić, że są one w pełni zasadne. Wierzyciel bowiem z jednej strony uznał zarzuty w przedmiocie tytułu oznaczonego nr 0, jednakże w uzasadnieniu stwierdził, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec należności, na którą został wystawiony tytuł wykonawczy nr 0 z 14 maja 2008 r. było zasadne, gdyż spłata należności nastąpiła po zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu 19 czerwca 2008 r. Sąd zauważa, że po lekturze treści uzasadnienia strona ma prawo poznać przesłanki, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie o oznaczonej treści. Pomiędzy sentencją postanowienia, a jej uzasadnieniem powinna zachodzić spójność. Niedopuszczalne jest, aby lektura uzasadnienia zaprzeczała podjętemu rozstrzygnięciu. Sąd kontroluje postanowienie, a nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia postanowienia o oznaczonej treści. Dlatego też ocena samego rozstrzygnięcia jest przedwczesna wobec wykluczania się sentencji z treścią uzasadnienia. Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że organy naruszyły zasadę przekonywania wynikającą z art. 11 kpa (w związku art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), na podstawie którego "Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Ponadto doszło do naruszenia art. 107 § 3 (w związku z art. 126 kpa), zgodnie z którym "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wierzyciel przed wydaniem stosownego rozstrzygnięcia wyjaśni również z udziałem strony skarżącej zakres zarzutów, tj. czy zostały wniesione tylko w stosunku do ozn. 0, czy też do 0/1 i 0/2. Organ wydając postanowienie uzasadni je kierując się wymogami określonymi w art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa. W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach sądowych rozstrzygnął na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.