II SA/Rz 580/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-01-08

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk, Anna Lechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wpisania do prawa jazdy kategorii B+E i D+E, mimo że przepisy prawa (art. 88 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym) wskazują, iż posiadanie kategorii B i C+E uprawnia do kierowania zespołem pojazdów kategorii B+E, a posiadanie kategorii C+E i D uprawnia do kierowania zespołem pojazdów kategorii D+E?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy Prawa o ruchu drogowym. Posiadanie określonych kategorii prawa jazdy (np. B i C+E) automatycznie nadaje uprawnienia do kierowania zespołami pojazdów innych kategorii (np. B+E), zgodnie z art. 88 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Odmowa wpisania tych uprawnień do prawa jazdy, bez wyraźnego przepisu nakazującego zdawanie dodatkowych egzaminów, narusza prawo materialne i procesowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. domagał się wpisania do swojego prawa jazdy kategorii B+E i D+E, argumentując, że wynika to z posiadanych przez niego kategorii B, C, D i C+E, zgodnie z art. 88 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Starosta odmówił wydania tych kategorii, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Anna Lechowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wydania bezterminowego prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 580/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. B. od decyzji Starosty z dnia [...] marca 2008r., nr [...] w sprawie wydania bezterminowego prawa jazdy -utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jako jej po podstawę prawną wskazało art. 138 § 1pkt1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji podało, że Starosta opisaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2008 r. zarządził wydanie bezterminowego prawa jazdy kat. B,C,D,C+E i T o nr [...] nr druku [...] M. B. określając datę uzyskania poszczególnych kategorii i odmówił jednocześnie wydania kategorii B+E i D+E w związku z uzyskaniem kategorii C+E i wydania kategorii B1,C1,B1+ E, C1+E, D1+E w związku z uzyskaniem kategorii B,C,D,C+E. Od powyższej decyzji odwołanie złożył jej adresat wskazując, iż zgodnie z art. 88 ust. 3 pkt 1 prawa o ruchu drogowym kierowca , który uzyskał prawo do kierowania pojazdami kat. C+E i D+E a posiada prawo jazdy kat.B ma także uprawnienia do kierowania zespołem pojazdów kat. B+E . Pkt 2 cytowanego przepisu wskazuje natomiast, iż w przypadku posiadania uprawnień kat C+E oraz kat D kierowca posiada uprawnienia do kierowania zespołem pojazdów kat. D+E. Okoliczność ta ma znaczenie w przypadku kontroli służb innych krajów europejskich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z następujących przyczyn: Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 88ust. 3 ustawy Prawo no ruchu drogowym (tekst jednolity z 2005 roku Dz.U. Nr 108 poz. 908 z prawo jazdy: 1) kategorii B i C+E lub B i D+E - uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii B+E; 2) kategorii C+E i D - uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii D+E; 3) kategorii A, B, B1, C, C1, D lub D1 - uprawnia do kierowania pojazdem w nich wymienionym z przyczepą lekką; 4) kategorii B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E - uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami). Niezależnie zatem od kategorii i subkategorii prawa jazdy zostały stwierdzone uprawnienia do kierowania określonymi rodzajami pojazdów lub zespołami pojazdów, płynące z kumulacji niektórych kategorii prawa jazdy. Przepisu tego nie można interpretować w oderwaniu od art. 90 tejże ustawy , który określa warunki potrzymania prawa jazdy . Zgodnie z art. 90. ust. 1. Prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek; 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane; 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie; 4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii; 5)(75) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej sześciu miesięcy. 2. Wymagany dla danej kategorii wiek wynosi: 1) 16 lat-dla kategorii A1, B1 lub T; 2) (uchylony); 3) 18 lat - dla kategorii A, B, B+E, C, C+E, C1 lub C1+E; 4) 21 lat - dla kategorii D, D+E, D1 lub D1+E, z zastrzeżeniem ust. 4. 3. Osoba, która nie ukończyła 18 lat, może uzyskać prawo jazdy kategorii A1, B1 lub T za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów. 4. Wymagany wiek do uzyskania prawa jazdy kategorii D lub D1 przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej posiadającego prawo jazdy kategorii B wynosi 19 lat. 5. Dodatkowym warunkiem uzyskania prawa jazdy: 1) dla kategorii C, C1, D lub D1 -jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B; 2) dla kategorii B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych odpowiednio dla praw jazdy kategorii B, C, C1, D lub D1 Słusznym wydaje się zatem stanowisko organu pierwszej instancji, iż przepisy te nie dają możliwości do ustalenia innego zakresu kategorii prawa jazdy poza tymi , które zostały zakończone pozytywnym egzaminem nawet na szczeblu organu wykonawczego, jakim jest Minister Transportu. Skoro ustawa określa warunki ogólne uzyskania prawa jazdy, to odstąpienie od nich także musiało by być zawarte w ustawie. W akcie prawnym Prawo ruchu drogowym brak wyraźnego wyłączenia zdawania egzaminu dla kat. B+E i D+E. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył M. B. zarzucając jej naruszenie art. 88 ust 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i domagając się uchylenia decyzji obu instancji w części odmawiającej przyznania mu prawa jazdy kat. B+E i D+E oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie prawa jazdy w związku z pozytywnym wynikiem egzaminu na kategorię D. Do tego czasu posiadał prawo jazdy kategorii B,T,C, C+.E Art.88 ust. 3 pkt 1 ustawy stanowi, iż prawo jazdy kat B i C+E uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kat.B+E , natomiast pkt 2 ustawy mówi, że prawo jazdy kategorii C+E i D uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii D+E. W § 7 ust. 2 pkt. 9 lit. a wydanego na podstawie art. 100 ust. l pkt. 2 ustawy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215), określono jako datę uzyskania kategorii B+E datę uzyskania kategorii C+E, jeżeli osoba posiada uprawnienia kategorii B prawa jazdy, a § 7 ust. 2 pkt. 9 lit. b rozporządzenia określa jako datę uzyskania uprawnienia kategorii D+E, datę uzyskania kategorii D prawa jazdy. Z tego zatem przepisu można wnioskować, że organ wydający prawo jazdy podaje te kategorie, które nabywa się z mocy prawa wskazując datę nabycia uprawnień. Tak właśnie postępują inne Starostwa Powiatowe przy wydawaniu praw jazdy. W uzasadnieniu decyzji Starosta pisze między innymi, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie daje Ministrowi Transportu delegacji do ustalania innego zakresu kategorii praw jazdy poza te, które zostały zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu i tym bardziej Minister Transportu nie posiada delegacji do wybiórczego interpretowania warunków uzyskania prawa jazdy kategorii B+E lub D+E. W dalszej części uzasadnienia organ pisze, że próby wkraczania poza delegacje ustawowe ministra transportu, w ostatnich latach kończyły się w przykry sposób zarówno dla tego organu, jak również organów stosujących jego rozporządzenia i podaje przykład rozporządzenia w sprawie opłat za karty pojazdu, i w sprawie korzystania z dróg w sposób szczególny. Organ pisze dalej, iż z przytoczonych przykładów wynika, że zaufanie do naczelnych organów państwa w ostatnich latach zostało nadszarpnięte przez próby rozszerzenia kompetencji przyznanych w ustawach. Organ I instancji sam mylnie interpretuje prawo, bo jak wspomniał wcześniej inne Starostwa Powiatowe wydając prawo jazdy kategorii C+E wydają kategorie B+E i D+E osobom posiadającym kategorie B i D, i to nie Minister Transportu wybiórczo interpretuje warunki uzyskania prawa jazdy kategorii B+E i D+E, tylko uzyskanie uprawnień tych kategorii wynika z ustawy i takim właśnie postępowaniem Starosta w narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa, zapominając tym samym, że od oceny zgodności rozporządzeń z konstytucją i innymi ustawami jest Trybunał Konstytucyjny. Dalej organ uzasadniając decyzję pisze " ... bowiem strona gdzieś zapewne słyszała o przepisie mówiącym o tym, że w przypadku uzyskania kategorii Cl+E, C+E, Dl+E lub D+E wpisuje, organ wydający uprawnienie, jako datę uzyskania kategorii B+E datę uzyskania kategorii Cl+E, C+E itd..., jeżeli kierowca posiadał kategorię B, jak również jako datę uzyskania kategorii D+E datę określoną w § 7 ust. 2 pkt. 9 lit. B rozporządzenia Ministra Infrastruktury ....). Organ w swoim uzasadnieniu mija się z prawdą , bowiem strona o przepisach prawa dowiaduje się z aktów prawnych a nie ze słyszenia, a to że inne Starostwa wydając prawo jazdy inaczej interpretują prawo skarżący wie z informacji otrzymanych w tych Starostwach Powiatowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Wniosek pierwszy Kolegium umotywowało faktem, że skarga wpłynęła do organu w dniu 5 sierpnia 2008r. a więc 1 dzień po terminie. Wnioskując o oddalenie Kolegium powołało się na argumentację zaskarżonej decyzji. W piśmie adresowanym do sądu datowanym 3.10.2008r. skarżący zarzucił Kolegium błąd w ustaleniu daty wniesienia skargi, która została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 1 sierpnia 2008r. a nie złożona w SKO. Na tę okoliczność przedstawił kopię potwierdzenia nadania przesyłki z datownikiem 01.08.08 17. Na rozprawie pełnomocnik organu na pytanie sądu przedstawił kopertę, w której nadeszło odwołanie i cofnął wniosek o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne wykonują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1). Zgodnie z art. 145 § 1 -3 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną , gdy stwierdzi, że jest ona dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( pkt 1 lit.b), bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 lit.c), jak również, gdy zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art. 145 ust. 2 i 3). Art. 135 P.p.s.a uprawnia sąd do stosowania prawem przewidzianych środków w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2008r. w której zarządził on wydanie bezterminowego prawa jazdy kat B,C,D,C+E i T o nr [...] nr druku [...] M. B. określając daty uzyskania poszczególnych kategorii i odmówił jednocześnie wydania kategorii B+E i D+E w związku z uzyskaniem kategorii C+E i wydania kategorii B1,C1,B1+E, C1+E, D1+E w związku z uzyskaniem kategorii B,C,D,C+E. Decyzja organu I instancji została wydana - co ustalił sąd w oparciu o akta administracyjne w następującym w stanie faktycznym: skarżący w kolejno następujących po sobie okresach uzyskał w związku z odbytymi szkoleniami i egzaminami uprawnienia do prowadzenia pojazdów kolejno kategorii B, C, T. C+E i D. Egzamin na tę ostatnią kategorię zdał w dniu 8 lutego 2008r., w związku z czym złożył wniosek datowany na 24 października 2008r. o wydanie mu prawa jazdy kategorii D. W uwzględnieniu tego wniosku wydana została na stronie ostatniej tegoż wniosku decyzja podjęta z upoważnienia Starosty przez podinspektora w Wydziale Komunikacji W. N. stwierdzająca , że skarżący spełnia wymogi określone przepisami i zarządzająca na postawie na podstawie art. 93 ust. 2, 97 i 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz.908, ze zm.) - zwanego dalej w skrócie Prd - wydanie prawa jazdy bezterminowego nr [...], bez ograniczeń i z datami nabycia uprawnień : kat.B. 30.05.1997, C 11.08.1998, D.26.02.2008, C+E8.09.1999 oraz T 30.05.1997r. i zapisem na str.1 stronie prawa jazdy C E,D,T. Z dalszych zapisów w prawie jazdy wynika , że zostało skarżącemu wydane prawo jazdy o oznaczeniu [...] dnia 28.02. 08r. odebrane przezeń 7 marca 08r. Skarżący, po odebraniu prawa jazdy złożył w dniu 11 marca 2008r. pismo do Starosty , bez tytułu, domagające się "uzupełnienia" w wydanym prawie jazdy zapisu odnośnie kierowania pojazdami kat. B+E i D+E, do czego upoważnia go art. 88 ust. 3 pkt 1 i 2 Prd. Pracownika organu przeprowadził ze skarżącym rozmowę, w której ponowił on żądanie "uwzględnienia" w jego prawie jazdy kat. B+E oraz D+E powołując się na podany wcześniej przepis ustawy i dodatkowo na §9 ust.2 pkt 9 a i b rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Zaznaczył, że brak takich zapisów w prawie jazdy stwarza utrudnienia w ruchu poza granicami kraju, co ma znaczenie wobec wykonywania przezeń zawodu kierowcy podróżującego także za granicą. Pracownik prowadzący rozmowę pouczył skarżącego, że dla uniknięcia tych utrudnień winien uzyskać międzynarodowe prawo jazdy . W rozmowie tej organ nie wyjaśnił, czy skarżący domagał się przewidzianego art.111 §1 kpa uzupełnienia już wydanej decyzji, potwierdzającej wymogi przewidziane przepisami prawa i zarządzającej wydanie prawa jazdy o wpisy dotyczące daty uzyskania kat B+E i C+E , czy też wydania nowego prawa jazdy z opisanymi w swoim wniosku kategoriami. Decyzja wydaniu mu opisanego wcześniej prawa jazdy ta dacie złożenia wniosku o "uzupełnienie" wpisów nie była ostateczna, bowiem od doręczenia prawa jazdy a nawet wydania decyzji nie upłynęło 14 dni. Nie wyjaśniono także, czy jest to może odwołanie od tej decyzji, czy też wreszcie jest to wniosek o wszczęcie nowego postępowania w przedmiocie stwierdzenia posiadania uprawnień , których wpisania do prawa jazdy z datami ich nabycia żądał skarżący, na co może wskazywać fakt , że wcześniejszą decyzję wydano uwzględniając wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy kat.D (zapis we wniosku). Wydana w rezultacie pisma z dnia 11 marca 2008r. decyzja organu I instancji pochodząca z daty [...]. 03. 2008r. a więc wydana przed upływem 14 dni od doręczenia skarżącemu prawa jazdy, w której podstawie prawnej w części dot przepisów procesowych powołano wyłącznie przepisy art. 8 9, 10 kpa narusza art. 7 i 77§1 kpa poprzez niewyjaśnienie intencji skarżącego zwartych we wniosku, od których to intencji zależał tryb postępowania organu, odmienny w przypadku. gdyby jego pismo byłoby odwołaniem od decyzji opisanej wyżej pochodzącej z dnia [...] lutego 2008r. lub wnioskiem o uzupełnienie jej rozstrzygnięcia w trybie art. 111 §1 kpa. Wybierając - bez dokładnego wyjaśnienia intencji skarżącego tryb postępowania i wydając nowa decyzję organ w części, w której orzekł o zarządzeniu wydania prawa jazdy kat B, C, D, C+E i T i datach ich uzyskania wydał orzeczenie w sprawie już rozstrzygniętej decyzją wcześniejszą (opisaną wyżej), co stwarza w tej części niezgodny z prawem istnienia dwóch decyzji w tej samej sprawie i narusza art. 104kpa. Stan ten czyni tę część decyzji z dnia [...] marca 2008r. bezprzedmiotową. Dodatkowo organ I instancji w tej części orzekł nie tylko po raz drugi ale także poza wnioskiem skarżącego , który nie żądał ponownego potwierdzenia uprawnień kat. B,C, D, i C+E oraz T potwierdzonych odebranym prawem jazdy , którego nie zwrócił organowi a jedynie dołączył do wniosku jego kserokopię. Postępowanie w przedmiocie wydania prawa jazdy jest postępowaniem, które może być wszczęte wyłącznie na wniosek, stąd ta część decyzji organu I instancji narusza także art. 61 kpa w zw. z art.97 Prd i § ust 1pkt 1 lit a i pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 stycznia 204 r. w sprawie wydawanie uprawnień do kierowani pojazdami ( Dz.U. nr 24 poz. 215 , ze zm.) Pierwszy z nich rozróżnia dwa tryby wszczynania spraw : z urzędu i na wniosek strony . Drugi przewiduje że dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się a w uzasadnionych przypadkach – właściwy dla miejsca pobytu, z zastrzeżeniem ust.2. Powołane przepisy rozporządzenia wymagają od osób ubiegających się o prawo jazdy lub rozszerzenie uprawnień złożenia wniosku w formie określonej jego przepisami. Już te naruszenia przepisów procesowych, jakich dopuścił się organ I instancji, nie dostrzeżone w postępowaniu drugoinstancyjnym czynią zaskarżoną decyzję naruszającą prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie obu decyzji. Niezależnie od powyższego sąd nie podziela poglądów organu , co do interpretacji zastosowanych, w sprawie przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 Prd, aby kierować pojazdem niezbędne jest między innymi posiadanie umiejętności do kierowania nim w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający nikogo na szkodę - potwierdzonej stosownym dokumentem. Dokumentem stwierdzającym uprawnienia do kierowania poszczególnymi rodzajami pojazdów silnikowych lub zespołami pojazdów jest prawo jazdy odpowiedniej kategorii (art. 88 ust. 1). Kategorie te wylicza ust. 2 pkt 1 -12 oznaczając je literami, literami z cyfrą1 (subkategoria), oraz literami lub literami z cyfrą 1 połączonymi znakiem + z innymi literami ( kategorie płynące z kumulacji uprawnień). Mimo braku wyraźnego zapisu ustawowego nadanie uprawnień do kierowania pojazdem jak i odmowa ich nadania następuje w drodze decyzji. Stanowisko takie prezentuje zarówno doktryna jak i judykatura, wywodząc że są to rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Uprawnienie do prowadzenia pojazdów jest przy tym prawem podmiotowym. Charakter tego prawa wskazuje, ż stanowi ono istotny element prawa do wolności osobistej chronionej konstytucyjnie. Podmiotowy charakter prawa do prowadzenia pojazdów mechanicznych został wyraźnie podkreślony w uzasadnieniu projektu ustawy Prawo o ruchu drogowym z roku 1982 ( patrz: Ryszard Stefański - Prawo o ruchu drogowym komentarz. LEX, 2008 wyd. .III). Zwrot "wydanie prawa jazdy" może przy tym występować w dwu znaczeniach : po pierwsze może on oznaczać wydanie decyzji administracyjnej nadającej stronie uprawnienie do kierowania pojazdem lub pojazdami określonego rodzaju. Po drugie może być on użyty dla określenia czynności materialno- technicznej polegającej na wydaniu dokumentu zaświadczającego o owych uprawnieniach ( patrz; wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2006r IOSK972/o5 publ. Komputerowy system orzecznictwa LEX nr 26567.) Na decyzyjny charakter nadania uprawnienia potwierdzanego prawem jazdy zwraca uwagę §1 i ust 2 pkt 5 i §2 opisanego wyżej rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art.100 ust.1 pkt. 2 Prd. Słusznie podkreśla skarżący, że prawo jazdy kategorii B i C+ E uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii B+ E, to znaczy do kierowania pojazdami określonym w odpowiednio w kategorii B łącznie z przyczepą, zaś posiadanie prawa jazdy C+ E i D uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii D+ E, to jest pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie przekraczającej 3,5 tony, autobusem a także ciągnikiem rolniczym i pojazdem wolnobieżnym, łącznie z przyczepą . Wynika to z brzmienia art. 88 ust 3 pkt 1 i 2 Prd. odczytywanych łącznie z jego ust .1 i 2 pkt10. Nabycie tych uprawnień wiąże się automatycznie z uzyskaniem kategorii prawa jazdy wymienionych w pkt 1 i 2 ust.3 art. 88, jako przesłanki ich nabycia. Zauważyć przy tym wypadnie , że w rozporządzeniu z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie kierowania pojazdami w §5 ust 1 pkt 2 litera b ustawodawca obciążył wnioskodawcę ubiegającego się rozszerzenie uprawnień do kierowania pojazdami między innymi o kategorię B+E i D+E obowiązkiem dostarczenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań określonych w art. 90 ust. 5 lub kserokopii posiadanego prawa jazdy kat. B i C i D. W przepisie §7 ust. 2 pkt 9 tegoż rozporządzenia ustawodawca postanowił , że miedzy innymi prawo jazdy wypełnia się przy zastosowaniu zasady podawania jako daty uzyskania uprawnienia B+E datę uzyskania uprawnienia katorgi C+E lub D+E , jeżeli osoba posiada kategorię B prawa jazdy ( lit.a) , zaś w przypadku uprawnienia D+E datę uzyskania kategorii D ( po 1 lipca 1999r), jeżeli osoba posiada uprawnienie C+E lub C+E, jeżeli osoba posiada uprawnienie kat. D. Zapisy o datach uzyskania uprawnień powinny być wymienione w tabeli na odwrocie prawa jazdy, co wynika zapisów dotyczących wzoru krajowego prawa jazdy stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.3.5 9 ( kategorie), 10 ( data wydania uprawnienia określonej kategorii po raz pierwszy.) Organ wydający zaskarżoną decyzję przyczyn odmowy ujawnienia w prawie jazdy faktu nabycia przez skarżącego uprawnienia kategorii B+ E i D+E oraz daty ich nabycia upatrywał w brzmieniu art. 90 Prd, który w ust. 1 stanowi , że prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli : 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek; 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane; 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie; 4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii; 5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej sześciu miesięcy. 2. przewiduje, że wymagany dla danej kategorii wiek wynosi: 1) 16 lat-dla kategorii A1, B1 lub T; 2) (uchylony); 3) 18 lat - dla kategorii A, B, B+E, C, C+E, C1 lub C1+E; 4) 21 lat - dla kategorii D, D+E, D1 lub D1+E, z zastrzeżeniem ust. 4. Z ust.3 wynika, że osoba, która nie ukończyła 18 lat, może uzyskać prawo jazdy kategorii A1, B1 lub T za pisemną zgodą rodziców lub opiekunów. Podług ust 4. wymagany wiek do uzyskania prawa jazdy kategorii D lub D1 przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej posiadającego prawo jazdy kategorii B wynosi 19 lat. Ust 5. stanowi ,że dodatkowym warunkiem uzyskania prawa jazdy: . 1) dla kategorii C, C1, D lub D1 - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B 2) dla kategorii B+E., C+E, C1+E, D+E lub D1+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4 określonych odpowiednio dla praw jazdy kategorii B, C,C1, D lub D1 Wniosek , który wyciągnęły organy z treści tego przepisu , jakoby dla uzyskania prawa jazdy kategorii B+E oraz D+E wymagany był pozytywny wynik egzaminu na te właśnie kategorie, oparty (jak należy sądzić) na użyciu w ust. 5 słowa "dodatkowo" pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 88, zwłaszcza jego ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 i 2 oraz w zw. z ust 2 pkt 10 Prd, z których wynika , że uprawnienia do prowadzenia zespołów pojazdów nimi określonych jest następstwem uzyskania uprawnień odpowiadających kategoriom między innymi B i C+E, oraz C+E i D. Gdyby przyjąć tak jak uczyniły to organy zbędna byłaby także ta część art. 90 ust. 5, który w odniesieniu do tychże uprawnień wymaga spełnienia wymagań przewidzianych w jego ust. 1 pkt 3 i 4 (Odbycie wymaganego szkolenia i zdanie z wynikiem pozytywnym egzaminu ) przewidzianych odpowiednio dla praw jazdy kategorii B ,C, C1,D lub D1. Gdyby intencją ustawodawcy było ustanowienie obowiązku zdawanie egzaminów i odbycia szkolenia dla każdej z kategorii praw jazdy przepis art. 88 ust. 3 byłby zbędny, podobnie jak cytowana część przepisu art. 95 ust.5. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane nie tylko z naruszeniem wspomnianych wcześniej przepisów prawa procesowego ale także wskazanych wyżej przepisów Prd (art. 88 ust.3 pkt 1 i 2 w zw. z ust.2 pkt 10 i 90 ust. 5, a także wydanego na podstawie zawartego w ustawie upoważnienia rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( § 7ust. 2 pkt 9 lit. a i b) . Z przytoczonych wyżej względów sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c w zw. art. 135 P.p.s.a uchylił decyzje obu instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy. W postępowaniu ponownym organ wyjaśni intencje skarżącego i załatwi jego wniosek stosownie do poczynionych ustaleń - przy uwzględnieniu poglądów prawnych sądu wyrażonych w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło