III SA/Gd 338/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 8 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 30 maja 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozkazem personalnym z dnia 30 maja 2008 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 2 czerwca 2008 r. zwolnił ze służby w Policji sierżanta sztabowego A. W. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, powołując się na treść § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów, że niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w opozycji do zwolnienia urlopowego. Pracodawca nie może więc skutecznie udzielić urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby. Funkcjonariusz w dniach 13.11.2006 – 09.11.2007 oraz 28.12.2007 – do 17 kwietnia 2008 r. otrzymał kolejne zwolnienie lekarskie. Z kolei w dniach 12.11.2007 do 17.01.2008 funkcjonariusz otrzymał urlop wypoczynkowy. W dniu 19.02.2008 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA orzekła zaś, że funkcjonariusz jest całkowicie niezdolny do służby w Policji (III grupa inwalidzka w związku ze służbą w Policji). W świetle w/w przepisów policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwalej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zwolnienie takie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. A.W. zwracając się z raportem o udzielenie urlopu wypoczynkowego nie wykazał, iż był zdolny do pełnienia służby i nie przedstawił aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Stąd też okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby przez w/w upłynął z dniem 13 listopada 2007 r. W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia A. W. wskazał, że zgłaszał gotowość do podjęcia służby z dniem 10 listopada 2007 r. Organ orzekający w sprawie błędnie przyjął zaś datę 13 listopada 2007 r. jako datę upływu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby. W dacie składania raportu o urlop odwołujący nie był bowiem chory, a Komendant Miejski Policji zaakceptował raport o zaległy urlop wypoczynkowy, który rozpoczął się w dniu 12 listopada 2007 r. i trwał do 28 grudnia 2007 r. Brak zaświadczenia o niezdolności do pracy w okresie 10.11 – 28.12 2007 r. powoduje bowiem, ze nie ma materialnych podstaw do twierdzenia, że w w/w okresie funkcjonariusz był chory a przez to niezdolny do służby. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że A.W. zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby w dniu 13 listopada 2006 r. (w sposób ciągły) i nie pełni jej nadal z powodu orzeczenia komisji lekarskiej. Z uwagi na fakt, iż udzielenie urlopu w okresie niezdolności do służby jest prawnie nieskuteczne za okres wspomniany w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji uznać należało okresy pozostawania na zwolnieniach lekarskich oraz okresy, w których udzielono policjantowi urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Tym samym zachodzi przypadek zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby trwający ponad 12 miesięcy, a orzeczenie wydane przez Komendanta Miejskiego Policji jest w pełni uzasadnione i prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.W. podniósł, że w jego przypadku okres 12 miesięcy wskazany w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji rozpoczął swój bieg nie w dniu 13 listopada 2007 r. a dopiero z dniem 28 grudnia 2007 r. W dniu 12 listopada 2007 r. skarżący otrzymał bowiem zaległy i dodatkowy urlop wypoczynkowy, który przerwał w dniu 28 grudnia. Wtedy to bowiem otrzymał zwolnienie lekarskie, na którym przebywał do dnia 17 kwietnia 2008 r. Wcześniej, tj. 10 listopada 2007 r. nie mógł być dopuszczony do pracy z uwagi na brak aktualnego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Przedmiotowe skierowanie skarżący otrzymał dopiero 5 grudnia 2007 r. Tym samym miał prawo do wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po przebytej chorobie i przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. Bez skierowania od pracodawcy skarżący nie mógł bowiem przeprowadzić wymaganych badań i uzyskać zaświadczenia o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. W ocenie skarżącego w pełni niezasadne było również zaopatrywanie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w rygor natychmiastowej wykonalności. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego korzystanie z przywilejów i uprawnień płynących z pozostawania na służbie nie może być utożsamiane z ważnym interesem służby. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 r. skarżący wyjaśnił, że do dnia 27 grudnia 2007 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Z kolei od dnia 28 grudnia 2007 r. rozpoczął kolejne zwolnienie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. Dz.U z 2007r. nr 43 poz. 277 z późn.zm) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zgodnie z art. 43 ust.1 zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżący był czasowo niezdolny do służby w okresie od 13 listopada 2006r. do 9 listopada 2007r. natomiast od 12 listopada 2007r. do 17 stycznia 2008r. udzielono mu urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, który został przerwany wskutek kolejnej czasowej niezdolności do pracy w dniu 28 grudnia 2007r. trwającej do 18 lutego 2008r. bowiem w dniu 19 lutego 2008r. orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej MSWiA stwierdzono całkowitą niezdolność policjanta do służby. Istotą problemu w sprawie jest ustalenie czy czasowa niezdolność do służby policjanta trwała mimo udzielenia mu urlopu wypoczynkowego od 12 listopada 2007r. Inaczej mówiąc, dla prawidłowego określenia daty zwolnienia policjanta ze służby w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma ustalenie skuteczności dokonania czynności udzielenia A. W. urlopu w okresie od 12 listopada 2007r. do 17 stycznia 2008r. Jak wynika z akt sprawy, wyrażając zgodę na udzielenie / jeszcze w trakcie zwolnienia lekarskiego/ urlopu A. W., przełożony policjanta nie posiadał żadnych wiadomości co do ewentualnej dalszej czasowej jego niezdolności do służby, wręcz przeciwnie uznał zgodnie z oświadczeniem skarżącego, że jest on zdrowy i gotowy do pełnienia służby. Tylko bowiem w takim przypadku, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mógł wyrazić zgodę na udzielenie urlopu / par. 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r.(Dz.U nr 81 poz.740 z późn.zm) /. W świetle powyższego stanowisko organów, prezentowane już na etapie trwającego postępowania administracyjnego, sprowadzające się do twierdzenia, że skarżący w ogóle nie rozpoczął urlopu w okresie jego udzielenia, jest nie do przyjęcia. Podkreślić należy, na co wskazuje utrwalone orzecznictwo, że art.43 ust.1 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym o charakterze ochronnym, gdyż chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy choroby. Stąd też nie można podzielić poglądu zawartego w zaskarżonej decyzji, że udzielenie zgody na urlop a następnie rozpoczęcie korzystania z niego, z powodu późniejszego przerwania go wskutek kolejnej czasowej niezdolności do służby, jest fikcją. Taka interpretacja faktów prowadziłaby do sprzecznego z linią orzecznictwa w tym przedmiocie ustalenia, że mimo braku stwierdzenia czasowej niezdolności do służby /zaświadczenie lekarskie wskazywało końcową datę zwolnienia na dzień 9 listopada 2007r./ mimo udzielenia i podjęcia urlopu, niezdolność ta de facto trwała do następnego zwolnienia lekarskiego, przy czym organ na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawia żadnych dowodów /por. wyrok NSA z dn.16.05.2001r. sygn.IISA704/01/. Tak więc, w okolicznościach sprawy przyjąć trzeba, że skarżący wykorzystał udzielony mu przez przełożonego urlop w dniach od 12 listopada 2007r. do 27 grudnia 2007r. a następnie od 28 grudnia 2007r. na skutek przebywania na zwolnieniu lekarskim ponownie był niezdolny czasowo do podjęcia obowiązków służbowych. Okoliczność wykorzystania przez skarżącego urlopu wypoczynkowego ma wpływ na ustalenie ochronnego okresu dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust.1 ustawy o Policji /patrz wyrok NSA z dn. 12.03.2001r. sygn. II SA 3145/00; wyrok NSA z dn.4.10.2005r. sygn. I OSK 637/05/. Powyższa konstatacja skutkuje uznaniem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego Policji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 43 ust. 1 w zw. z art.41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 30 maja 2008r. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia. Jednocześnie, na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu, wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 cytowanej ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja o zwolnieniu ze służby podlega wykonaniu, gdyż pozbawia skarżącego prawa, zatem istnieją podstawy, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.