V SA/Wa 1742/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-09
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Mirosława Pindelska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz zależny gruntu rolnego, który nie użytkował go faktycznie w roku kalendarzowym, może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych?Ratio decidendi
Posiadanie gruntu rolnego w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych wymaga faktycznego użytkowania gruntu, a nie tylko posiadania go w sensie prawnym (np. na podstawie umowy dzierżawy). Celem przepisów jest wsparcie rolników faktycznie produkujących na ziemi. Samo wykazanie tytułu prawnego do gruntu nie jest wystarczające do przyznania płatności, jeśli wnioskodawca nie wykazał faktycznego wykonywania prac rolnych na własny koszt i we własnym imieniu w danym roku.Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Organ administracji odmówił przyznania płatności oraz nałożył sankcje, stwierdzając, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem spornej działki w 2005 roku, mimo posiadania umowy dzierżawy. Organ ustalił, że faktycznym użytkownikiem gruntu była inna spółka, A. Sp. z o.o., która uzyskała zgodę na użytkowanie od właściciela gruntu, E. Sp. z o.o. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, błędy w ustaleniach faktycznych i wadliwą ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych oddala skargę
Przedmiotem skargi z 28 maja 2008 r. i wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. J. jest decyzja Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z ... kwietnia 2008 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... z/s w ... z ... stycznia 2008 r. nr ... wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
W dniu 19 maja 2005 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... z/s w ... wpłynął wniosek M. J. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Wniosek dotyczył przyznania płatności do działki rolnej oznaczonej literą A, której powierzchnia wynosiła ... ha i przeznaczonej według deklaracji pod kukurydzę, położonej na działce o nr ewid. ... w woj. ..., powiecie ..., gminie ..., obrębie ....
W toku postępowania organ ustalił, iż o przyznanie płatności na dany rok w odniesieniu do powyższej działki ubiegają się co najmniej dwa inne podmioty – A.Sp. z o.o.(wniosek z 13 maja 2005 r.) a także E. Sp. z o.o., która to firma zadeklarowała do płatności część działki o nr ... po pow. ... ha, nie objętą umową dzierżawy zawartą z M. J..
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... z/s w ... w dniu ... maja 2006 r. wydał decyzję nr ... o odmowie wnioskodawcy przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożył nań trzyletnie sankcje pieniężne z uwag na fakt, iż strona nie była posiadaczem spornej działki w roku 2005. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia ... stycznia 2007 r. nr ... z uwagi na niewystarczający materiał dowodowy.
Organ pierwszej instancji po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu dodatkowej dokumentacji (wyjaśnienia ... ... w imieniu A.Sp. z o.o., postanowienia Sądu Rejonowego w ..., sprawozdania z działalności zarządu E.Sp. z o.o., oświadczenia pięciu świadków, umowy dzierżawy Nr ... z dnia ... marca 2006 r., protokołu rozprawy 8/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.) w dniu ... maja 2007 r. decyzją Nr ... odmówił przyznania płatności bezpośrednich i nałożył na stronę trzyletnie sankcje pieniężne. Decyzją z dnia ... listopada 2007 r. Nr ... Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uchylił powyższą decyzję Kierownika Biura z uwagi na braki w materiale dowodowym oraz na uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... z/s w ... w dniu ... stycznia 2008 r. wydał decyzję Nr ..., w której odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożył trzyletnie sankcje pieniężne.
Na podstawie analizy zgromadzonych dokumentów (uzupełnionych o umowę dzierżawy nr ... z dnia 15 sierpnia 2001 r. i zawiadomienie o dokonanym w księdze wieczystej wpisie z dnia 20 marca 2003 r.) organ stwierdził, że wnioskodawca nie jest w posiadaniu przedmiotowej działki nr ..., gdyż umowa dzierżawy wygasła w dniu ...listopada 2006 r.
Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez wnioskodawcę odwołaniem Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z ... kwietnia 2008 r. nr ... utrzymał w mocy powyższą decyzję wydaną w pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego na gruncie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy. Pojęcie posiadania gruntów rolnych w rozumieniu tej ustawy, zdaniem Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., należy wykładać jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, gdyż celem płatności jest dofinansowanie do produkcji rolnej, czyli pomoc rolnikom, którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne a nie tylko są ich formalnymi posiadaczami. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu twierdzenia wnioskodawcy, iż był on faktycznym posiadaczem spornej działki, jako że był jej posiadaczem zależnym (dzierżawcą) organ wyjaśnił, że posiadanie zależne nie jest warunkiem wystarczającym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dopłaty. Organ wskazał na konieczność faktycznego władania gruntami i zauważył, że materiał dowodowy sprawy wskazuje na innego użytkownika całości spornej działki w roku 2005. Dodał także, iż przygotowanie tej nieruchomości do produkcji rolnej, zasiew, uprawa i zbiór nie zostały w 2005 r. dokonane przez stronę i to nie ona decydowała w kwestiach gospodarzenia na tejże nieruchomości.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, która rozstrzygnięciu Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zarzuciła:
1. naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że strona skarżąca nie była posiadaczem nieruchomości,
3. nieprawidłową ocenę materiału dowodowego poprzez niezasadne przyjęcie, że pisma innego podmiotu – E. Sp. z o.o. z dnia 6 stycznia 2005 r., 2 lutego 2005 r., 1 kwietnia 2005 r., kierowane do spółki A. Sp. z o.o. nie dotyczą skarżącego,
4. pominięcie oświadczenia świadka ... ..., odwołującej poprzednie oświadczenie z dnia ... kwietnia 2007 r. i nie wzięcie pod uwagę, że świadkowie ... i A. ... na rozprawie administracyjnej w dniu ... kwietnia 2007 r. zeznali, że prace rolne wykonywali jako osoby fizyczne, nie zaś działając na rzecz A.Sp. z o.o.,
5. brak analizy, kiedy ... działał jako świadek, a kiedy jako pełnomocnik strony, co powinno być dopuszczalne dopiero po udzieleniu mu właściwego pełnomocnictwa przez A. Sp. z o.o.,
6. dowolne przyjęcie, że A.Sp. z o.o. ponosiła koszty upraw i uzyskiwała pożytki, mimo nie ustalenia w szczególności, czy prowadziła ona w 2005 r. inne uprawy i czy ponosiła koszty tych upraw oraz sprzedawała z nich plony, a przede wszystkim niedokonanie analizy zaliczonych do materiału dowodowego faktur (organ błędnie przyjął fakturę VAT spoza okresu, którego dotyczy skarga),
7. brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego mimo przyznania, iż organ pierwszej instancji źle uzasadnił swą decyzję.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone dnia 6 czerwca 2005 r. przez ..., działającego w imieniu i na rzecz A. Sp. z o.o. ... do reprezentowania spółki i podejmowania wszelkich decyzji związanych z prowadzeniem spółki. ... występuje jednocześnie z racji tegoż pełnomocnictwa oraz z racji faktu, iż firma A. Sp. z o.o. jest drugą stroną konfliktu mającego za przedmiot sporną nieruchomość, jako świadek w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Organ prawidłowo ustalił, że płatności, o które ubiega się skarżący (jednolita płatność obszarowa i płatność uzupełniająca mogłyby być przyznane w przypadku spełnienia przez niego przede wszystkim przesłanek z art. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U nr 6/2004 poz. 40 ze zm.) czego nie można stwierdzić w sprawie. Wniosek o płatności złożony jest ... maja 2005 r. co stawi o stosowaniu w/w ustawy w myśl art. 53 ust 1 obecnie obowiązującej ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U 35/2007 poz. 217 ze zm.) Wymieniona ustawa z 18 grudnia 2003 r. (zwana dalej ustawą p.b.g.r.) jest rezultatem działań wykonawczych do rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r. z póź. zm.). Rozporządzenie to ma pełne zastosowanie w sprawie w wersji na datę złożenia wniosku wraz z art. 138 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. WE nr L 345 z 20.11.2004 r. str 1). Wymienione, stosowane, przepisy unijne w samej nazwie wskazują cel w jakim zostały wydane. Regulują formę wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jedynym z celów Unii Europejskiej określonych w art. 33 Traktu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Celem zaś ustanowionego systemu dopłat bezpośrednich jest wyrównanie dochodowości gospodarstw rolnych oraz poprawa warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Tak sprezentowany cel przepisów musi być uwzględniony przy interpretacji poszczególnych zapisów prawnych mających zastosowanie w tej sprawie. Z wymienionego celu wynika, że ustawodawca tak unijny, jak i krajowy zakładał, że środki finansowe przewidziane na płatności powinny być kierowane do producentów rolnych bezpośrednio użytkujących grunty rolne, po spełnieniu przez nich przewidywanych prawem przesłanek. Ten cel wyłania się również z zapisu art. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. ( o p.b.g.r.). Zgodnie z tym artykułem płatności tam przewidziane przysługują m.in. osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane, w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz przy spełnieniu dalej określonych powierzchni ogólnych, upraw i definicji działki rolnej. Ustawodawca krajowy wyraźnie stanowi, że do zasadniczych przesłanek należy posiadanie gruntu i utrzymywanie go w dobrej kulturze rolnej. Nie ma tu mowy o tytule prawnym posiadania gruntu rolnego. Wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego nie wynika też z w/w przepisów unijnych. Zatem świadome pominięcie wymogu posiadania tytułu prawnego do posiadanego gruntu rolnego przy jednoczesnym żądaniu utrzymywania tegoż gruntu w dobrej kulturze rolnej wyraźnie i stanowczo wskazuje, że chodzi o posiadanie faktyczne polegające na użytkowaniu gruntu rolnego. Oznacza to posiadanie rzeczywiste gruntów, a nie posiadanie w sensie prawnym. Dla uzyskania płatności bezpośrednich i uzupełniających nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować.
Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne, w sensie gospodarczym, korzystanie z rzeczy nie jest konieczną przesłanką posiadania (tak twierdził Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z 16 czerwca 1972 r. III CRN 121/72 nie publ.). Kodeks cywilny w sposób wyraźny dzieli posiadanie na samoistne i zależne. Pierwsze zawiera się w uprawnieniu posiadania do faktycznej możliwości władania rzeczą, w sposób dla jakiego uprawniony jest właściciel. Posiadanie zależne zaś to wykonywanie uprawnień składających się na inne prawo dające władztwo nad cudzą rzeczą. Oba rodzaje posiadania mogą istnieć bez wykonywania faktycznego. Zgodnie z art. 337 kc posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Również posiadacz zależny nie traci posiadania w wyniku oddania rzeczy w dalsze posiadanie zależne (orz. SN z 19.11.1993 r. II CRN 130/93, BISN 1994 r. nr 1 str. 21). Zatem w rozumieniu kodeksu cywilnego posiadanie może być elementem prawa podmiotowego będącego przejawem prawa przysługującego właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazywać stan faktyczny władztwa nad rzeczą i to w sytuacji gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (np. oddanie drugiemu rzeczy w posiadanie zależne lub wręcz posiadanie bezprawne). To rozróżnienie rodzajów posiadania jest istotne w przedmiotowej sprawie i uprawnia do twierdzenia wyżej sformułowanego, że na użytek uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego.
To, że skarżący w sprawie oczekuje i żąda od organu ustalenia posiadania gruntu rolnego według definicji kodeksu cywilnego nie oznacza, że tak należy zrobić. Organy prawidłowo zdefiniowały konieczność rzeczywistego użytkowania gruntu rolnego na potrzeby przyznania żądanych płatności. Samo wykazanie przez skarżącego, że miał zawartą umowę dzierżawy na wskazany we wniosku grunt rolny nie wystarcza do uznania go za beneficjenta z tytułu płatności bezpośrednich i uzupełniających.
Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że w 2005 r. wykonał na wskazywanym gruncie na własny koszt i we własnym imieniu jakąkolwiek pracę rolną, że w ogóle cokolwiek tam robił bez względu na to kogokolwiek by to obciążało lub komukolwiek służyło. Nie uczynił tego mimo wezwań organu.
Prawidłowo przeprowadzone postępowanie organów administracyjnych dało podstawę do ustalenia, iż inny podmiot, to jest A.Sp. z o. o. w ..., była faktycznym użytkownikiem gruntu rolnego, to jest działki nr ew. ... położonej w obrębie ..., gminie ..., powiat ..., województwo ..., co do części której (...ha) skarżący wnosił o przyznanie mu płatności bezpośrednich. Za podstawę tych ustaleń posłużyły dokumenty, oświadczenia i zeznania świadków zebrane wobec faktu, iż w/w spółka również złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w którym wskazywała użytkowanie rolne między innymi całej działki ewidencyjnej nr .. o powierzchni ... ha.
Organ administracyjny prawidłowo ustalił, iż podmiot, któremu przysługiwały uprawnienia prawa wieczystego użytkowania do tegoż gruntu, to jest E. Sp. z o.o. w W. (dowód zawiadomienia o wpisie do Księgi Wieczystej Kw ...) udzieliła pisemnej zgody na podjęcie, kontynuowanie prac rolnych oraz dokonanie zbioru upraw wykonanych wg. dowolnego wyboru Spółce A.Sp. z o.o. w roku 2005 r.
Świadczą o tym pisma będące korespondencją między obiema spółkami:
1) z dnia 6 stycznia 2005 (zgoda na rozpoczęcie prac orki zimowej i mechanicznym niszczeniu chwastów z dniem 10 stycznia 2005 r.)
2) z dnia 2 lutego 2005 r. ( zgoda na kontynuowanie prac rozpoczętych w dniu 10 stycznia 2005 r.)
3) z dnia 1 kwietnia 2005 r. (zgoda na kontynuowanie prac zasiewu, upraw, zbioru według zasad prawidłowej gospodarki rolnej z prawem dowolnego doboru gatunków upraw).
Wszystkie wymienione pisma podpisane są przez jedynego reprezentanta E.Sp. z o.o. – Prezesa Zarządu D. J.. Skierowane są wprost do Spółki A.Sp. z o.o. W ich treści wymienia się szerszy obszar gruntów rolnych ale w jego składzie wyraźnie zaznacza się działkę ewidencyjną o nr ... bez żadnego dodatkowego wskazania, że wymieniona zgoda miałaby dotyczyć tylko części tej działki (wg. twierdzeń skarżącego ... ha). Nie ma też w tych oświadczeniach żadnego zapisu, który świadczyłby, iż jest to zlecenie wykonania prac polowych na rzecz "." za stosownym rozliczeniem. Użyte w pismach sformułowanie nie budzi wątpliwości, że była to zgodna na samodzielne użytkowanie przez A.według własnego uznania, na własny koszt i własny użytek.
Nie zmienia tego fakt późniejsze oświadczenie Prezesa Zarządu E. – D. J. – matki skarżącego w niniejszej sprawie i zarazem jego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym i sądowym – złożone przed organem na rozprawie w dniu .. kwietnia 2007 r. oraz w pismach składanych za stronę, że w/w dokumenty z 2005 r. były zleceniem wykonania prac na rzecz E., czy też oświadczenie złożone na rozprawie sądowej w dniu 9 stycznia 2008 r. że działania "A." Sp. z o.o. na gruntach "E." były działaniem bez tytułu prawnego, przez co został tej spółce wytoczony proces o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu.
Późniejsze twierdzenia D. J. pozostają w jawnej sprzeczności z treścią w/w pism spółki "E." z 2005 r. oraz z treścią pisemnych oświadczeń z dnia 18 kwietnia 2007 r. przyjętych do materiału dowodowego organu II instancji, a złożonych przez ... – mieszkańców L. na okoliczność, że od 2005 r. do daty składnia oświadczenia, grunty należące do "E." uprawia, użytkuje Sp. z o.o. A.. Powyższą okoliczność, wskazaną według oświadczenia świadków, potwierdza również zeznanie świadka ... z dnia 23 stycznia 2008 r. – udziałowca i pełnomocnika Spółki " A.oraz zeznanie z tej samej daty świadka ... – reprezentanta Spółki "A.". Potwierdzają tę okoliczność wcześniejsze oświadczenia reprezentanta Spółki "A." z dnia 26 maja 2006 r. i 3 kwietnia 2007 r. oraz faktury wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wystawione na rzecz Spółki A. lub przez nią, poczynając od 20 kwietnia 2005r. do 31 grudnia 2005r., z których wynika, że wymieniona Spółka nabyła sprzęt rolniczy (...), olej napędowy, opryski, nasiona ... (zakup ...06.2005 r. za kwotę około ... zł), płaciła za transport ..., a w październiku i grudniu 2005r. sprzedawała ziarno .... za kwoty ok ... zł i ...zł.
Są to dowody dające pełną podstawę do ustaleń faktycznych, iż na całej działce ... w roku 2005 prace rolnicze – uprawa ...- prowadzone były przez Spółkę "A."
Nie zmienia tego faktu okoliczność, że faktury są wystawiane od kwietnia 2005r. oraz, że w umowie sprzedaży udziałów tej spółki (A.) z dnia 30.03.2005r. poprzedni udziałowiec, członek zarządu spółki złożył oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej przez Spółkę do tej daty. Przedmiotem niniejszego postępowania nie było ustalenie prawidłowości działań księgowych tej spółki, to jest wystawianych faktur, nie było ustalenie co poprzedni właściciel spółki rozumie przez pojęcie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Zgromadzony materiał dowodowy świadczył o fizycznie wykonywanych pracach na działce przez i na rzecz Spółki A.. Jest rzeczą oczywistą, że Spółka ta jako osoba prawna mogła te prace wykonywać poprzez osoby fizyczne. Jak się z nimi rozliczyła i kiedy nie ma znaczenia dla ustaleń faktycznych w tej sprawie. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że świadkowie ... oraz ... na rozprawie przed organem administracyjnym w dniu 23 kwietnia 2007 r. oświadczyli, że do kwietnia 2005 r. świadczyli prace na tym polu jako osoby fizyczne, bo nie byli udziałowcami Spółki A. nie pozostają w sprzeczności z ich zeznaniami z dnia 23 stycznia 2008r. stanowiącymi, iż od stycznia 2005r. prace wykonywane były przez "A.". To tylko stanowi potwierdzenie o wykonywaniu prac na rzecz tej spółki.
W tych warunkach przyjęcie przez organ powyższych dowodów i danie im wiary jest słuszne i uzasadnione. Daje podstawę do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych.
Pominięcie w ustaleniach faktycznych twierdzeń D. J. składanych 23 kwietnia 2007r. i w pismach skarżącego na okoliczność, że jej wcześniejsze działania za Spółkę "E.", to jest pisma – zgody z 2005r. w rzeczywistości dotyczyły innych czynności prawnych – zleceń działania na rzecz E. jest uzasadnione.
Powyższe twierdzenia pozostają w sprzeczności z w/w dowodami, składane są w okolicznościach istnienia sporu między "E.", a Spółką A.. Przy czym spór ten przejawia się w toku postępowania egzekucyjnego z majątku E. prowadzonego przy udziale Spółki "A." o czym świadczą załączone do akt administracyjnych postanowienia Sądu egzekucyjnego (egzekucja z majątku pozostaje bez wpływu na ustalenia faktyczne mające na celu ustalenie czy zachodzą przesłanki do przyznania płatności bezpośrednich na rzecz skarżącego). Spór ten przejawia się również w procesie wytoczonym przez "E." Spółce "A." za bezumowne korzystanie z gruntu rolnego o czym oświadczyła pełnomocnik skarżącego na rozprawie sądowej. Ta ostatnia okoliczność ujawniła się w toku postępowania sądowego ale ona tylko potwierdza odmowę uznania twierdzeń D. J. jako podstawę ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Na tą ocenę odmowy musiał mieć też wpływ fakt, iż D. J. jest też jako matka skarżącego, pełnomocnik w sprawie, osobiście zainteresowana wynikiem rozstrzygnięcia administracyjnego w niniejszej sprawie czym można tłumaczyć zmianę twierdzeń co do zakresu czynności objętych pismami przez nią wystawionymi w 2005 r. za Spółkę "E.".
Również twierdzenia D. J. złożone przed organem .. kwietnia 2007 r. na okoliczność, że M. J. uprawiał ... ha gruntu rolnego jako część działki nr ... w roku 2005 własnymi środkami, jak też korzystał z usług firmy "E." za co ta ostatnia wystawiła mu faktury – nie znajduje potwierdzenia w sprawie. Ze sprawozdania zarządu z działalności Spółki "E." za rok 2005 nie wynika aby Spółka w tym okresie wykonała jakieś prace na czyjąś rzecz, czyjeś zlecenie oraz, aby otrzymywała za to jakieś przychody, dochody. Nadto skarżący wzywany przez organ do złożenia dowodów, dokumentów, oświadczeń, przyprowadzenia świadków na rozprawę w dniu ... kwietnia 2007 r. – celem wykazania wykonywania prac na gruncie niczego nie przedstawił poza umowami dzierżawy i zawiadomieniem o wpisaniu tej umowy do księgi wieczystej nieruchomości.
Podnieść należy, że przedstawiona na wezwanie z dnia 20.12.2007 r. umowa dzierżawy części działki nr ... o powierzchni ... ha z dnia 15 sierpnia 2001 r. z aneksem z 15 sierpnia 2002 r.- przewidywała dzierżawcę tegoż gruntu przez skarżącego od 15 sierpnia 2001 r. do 30 listopada 2006 r. i była ujawniona w działce III księgi wieczystej nieruchomości. Organ dysponował ponadto drugą umową dzierżawy zawartą ... marca 2006r. na większy areał gruntu w tym również na całą działkę ... Według tej umowy skarżący był dzierżawcą gruntu wraz z ... Wydzierżawiającym była "E." Sp. z o.o. reprezentowana tak jak w poprzedniej umowie przez jedynego członka zarządu – matkę skarżącego. Z treści tej umowy nie wynika, że co do działki nr ... jest to aneks do umowy dzierżawy z dnia 15 sierpnia 2001 r. bądź, że ... przystępuje do tamtej umowy jako współdzierżawca. Zapisy umowy z 28 marca 2006 r. zredagowane są tak jakby dzierżawa stanowiona była od początku, a skarżący nie wiedział, że ma z innego tytułu prawnego możliwość władztwa nad częścią nieruchomości. Potwierdza to tylko ustaleniu organu co do braku faktycznego władania, czyli użytkowania rolnego w 2005 r. wskazanej części działki przez skarżącego.
Wszystkie dokonane przez organ ustalenia są prawidłowe. Oparte są na wskazanym w uzasadnieniu materiale dowodowym. Przyjęcie do ustaleń faktycznych pism Spółki "E." z 6.01.2005r., 2.02.2005r i 1.04.2005r. jest w pełni zasadne. Są to dokumenty, które poświadczają fakty zaistniałe w tamtym okresie czasu. Są one czytelne, znane od strony ich wystawcy, zawierają treści nie budzące wątpliwości przy ich odczytywaniu, stwierdzają zaistniałe okoliczności, które wpływają na ustalenia faktyczne w sprawie. Zgodnie z art. 75 kpa stanowią materiał dowodowy podlegający na swobodnej ocenie organu. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do tegoż dowodu w sprawie. Ocena tych dowodów dokonana przez organ jest logiczna, dokonana w całokształcie zebranego materiału dowodowego. Co prawda uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera szczegółowej analizy dowodów tylko je wskazuje jako podstawę ustaleń faktycznych, ale brak tej szczegółowej analizy nie powoduje zaistnienia istotnego uchybienia proceduralnego wpływającego na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd analiza zebranego przez organ materiału dowodowego, dokonana w ramach kontroli ustaleń organu daje podstawę do przyjęcia twierdzenia, iż ustalenia organu są prawidłowe i opierają się na wskazanych dowodach prawidłowo zaliczonych do materiału dowodowego w myśl art. 80 kpa.
Bezzasadny jest zarzut skarżącego, iż nieprawidłowo organ zaliczył w poczet materiału dowodowego w/w trzy pisma Spółki "E." z 2005 r., gdyż były one korespondencją między innymi podmiotami i skarżącego nie dotyczyły. W postępowaniu administracyjnym nie ma regulacji świadczących o tym, że materiał dowodowy składać się może jedynie ze wskazanych, sformalizowanych dowodów. Zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ten wymóg został spełniony przez omawiane dowody – pisma Spółki "E." z 2005r.
Niezasadne też jest twierdzenie skarżącego o pominięciu oświadczenia świadka ... odwołującej swoje poprzednie oświadczenie przez co nienależycie oceniono oświadczenie z 18 kwietnia 2007r. pozostałych osób.
Podnieść należy, że A. Sp. z o.o. złożyły do akt niniejszego postępowania pisemne oświadczenie z 18 kwietnia 2007r. pięciu osób na okoliczność, że to ta Spółka użytkuje grunty "E." od 2005r. Były to oświadczenia ... przyjęte i zaliczone przez organ do materiału dowodowego stanowiącego podstawę do ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji oraz oświadczenia mężczyzny o imieniu ... i nazwisku niemożliwym do odczytania oraz .... W odniesieniu do ... zostało złożone jej drugie pisemne oświadczenie z dnia 26 kwietnia 2007 r. odwołujące oświadczenie z 18 kwietnia 2007 r. i wskazujące, że to ostatnie oświadczenie podpisała nie rozumiejąc jego treści, oraz że nie ma wiedzy czyją własności są grunty i prze kogo są uprawiane.
Organ wydając zaskarżoną decyzję pominął pisemne oświadczenia tych dwu osób. Działanie to było prawidłowe. Skoro nie można było odczytać nazwiska składającego oświadczenie, to nie można było przyjąć tego dokumentu jako dowodu w sprawie gdyż nie wiadomo od kogo on pochodził. Co do oświadczenia ... z dnia 18.04.2005 r. pominięcie go jako dowodu w sprawie było zasadne wobec powołania się na błąd popełniony przy jego składaniu. Powołanie się na wadę oświadczenia woli przez ... skutecznie uchylało to oświadczenie. Nie miało to natomiast żadnego wpływu na ocenę oświadczeń złożonych przez ... nie podnosiła żadnych twierdzeń odnoszących się do wiedzy w/w osób. Nie twierdziła też, że pierwsze oświadczenie złożyła pod wpływem np. działań pozaprawnych. W żadnym razie skarżący nie wykazał jak przywołany przez ... błąd w oświadczeniu miałby wpływać na ocenę pozostałych dowodów. Zarzut ten nie znajduje żadnego uzasadnienia w sprawie. Jest gołosłowny.
Niezasadny też jest zarzut skarżącego o pominięciu przez organ analizy twierdzeń ... i ... z rozprawy administracyjnej z ... kwietnia 2007 r. na okoliczność, że prace rolne wykonywały osoby fizyczne a nie A. oraz braku analizy czy A. prowadziły inne uprawy i ponosiły koszty tych upraw oraz sprzedawały plony. W zaskarżonej decyzji organ wyraźnie stwierdził, że przedmiotem ustaleń w sprawie jest sprawdzenie istnienia uprawnień do dopłat w stosunku do skarżącego a nie innego podmiotu. Jest to słuszna argumentacja. W przedmiotowej sprawie organ w sposób wystarczający ustalił, iż w 2005 r. na wskazanym gruncie prowadzone prace rolne nie były dokonywane przez skarżącego ani osobiście, ani w jego imieniu, ani na jego rzecz. W tych warunkach skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Sąd uznał w świetle powyższych rozważań, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia. Nie doszło do naruszenia zasad zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy działały na podstawie przepisów prawa, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzane z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.
Z tych względów na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło