II FSK 413/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), WSA del. Stefan Kowalczyk, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3358/08 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na interpretację Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w W.) z dnia 5 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z 13 stycznia 2009 r., III SA/Wa 3358/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. SA z siedzibą w W. na interpretację Ministra Finansów z 5 sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. 2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 grudnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej – M. K., została wezwana dwoma pismami z 10 grudnia 2008 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego (oryginału lub uwierzytelnionej kserokopii) do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia oraz do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. W wezwaniach zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie ww. braków oraz nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi. Oba wyżej wymienione wezwania pełnomocnik strony otrzymał 16 grudnia 2008 r. (k. 27 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu upływał 23 grudnia 2008 r. (wtorek). Pełnomocnik strony przy piśmie z 18 grudnia 2008 r., nadanym w urzędzie pocztowym 30 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego), uzupełnił braki formalne skargi (k - 28 akt sądowych). Z dokumentacji księgowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dotyczącej opłat sądowych wynikało, że wpis sądowy strona uiściła 18 grudnia 2008 r., a zatem w terminie. 3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 58 § 1 pkt. 4 p.p.s.a. wskazał, że niewykazanie przy składaniu skargi umocowania osoby, która ją podpisała, do działania w imieniu strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, który może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania sądu. Sąd wskazał, że umożliwił uzupełnienie braku formalnego skargi, wskazując pełnomocnikowi właściwy sposób postępowania, wyznaczając 7-dniowy termin na uzupełnienie braku (liczony od doręczenia wezwania) oraz pouczając go o rygorze niezastosowania się do wezwania, tj. odrzuceniu skargi. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej 16 grudnia 2008 r. na jedyny adres wskazany przez niego w skardze, tj. na adres skarżącej. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych rozpoczął bieg 17 grudnia 2008 r. i upłynął 23 grudnia 2008 r. (wtorek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został uiszczony we wskazanym terminie, a więc do 23 grudnia 2008 r. Natomiast pełnomocnik strony mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie. Dlatego też sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. 4. W skardze kasacyjnej P. SA z siedzibą w W. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak fizycznego doręczenia odpisu pełnomocnictwa przez pełnomocnika banku, przy jednoczesnym dostarczeniu odpisu pełnomocnictwa sądowi wraz z aktami sprawy, nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 p.p.s.a. a tym samym, oznacza nie uzupełnienie braku formalnego skargi, skutkującego jej odrzuceniem, - art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez sąd dyspozycji tego przepisu. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Jak wynika z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W sprawie niniejszej na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 grudnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej – M. K., została wezwana m.in. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego (oryginału lub uwierzytelnionej kserokopii) do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. W wezwaniach zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie ww. braków oraz nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi. Pełnomocnik strony otrzymała pismo 16 grudnia 2008 r. (k. 27 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 23 grudnia 2008 r. Dopiero przy piśmie z 18 grudnia 2008 r., nadanym w urzędzie pocztowym 30 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi (k - 28 akt sądowych). Należy zauważyć, że pełnomocnik uzupełnił brak formalny skargi w zakresie pełnomocnictwa przekraczając wyznaczony przez sąd termin. Wiążącą dla sądu nie jest bowiem data sporządzenia pisma, a znajdująca się na kopercie przesyłki data stempla pocztowego. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie dopiero nadanym 30 grudnia 2008 r. pismem pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi w zakresie pełnomocnictwa, to zasadnie sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Zdaniem Sądu fakt, iż pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Podkreślić należy, że stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I FSK 536/08, niepubl.). Pełnomocnik nie może w sposób dowolny dokonywać interpretacji kierowanych do niego wezwań przez sąd. W razie zaś wątpliwości powinien on skontaktować się z sądem w celu ich wyjaśnienia. Nie zmienia tego okoliczność, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy. Za prawidłowością dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni art. 37 § 1 p.p.s.a. przemawia nie tylko wykładnia językowa ale także wykładnia systemowa i celowościowa Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami podatkowymi. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 §3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych sprawy. Poza tym, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie pełnomocnika skarżącego z przedkładania pełnomocnictwa w sytuacji, gdy znajduje się ono w aktach administracyjnych to regulację taką w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi by niewątpliwie zawarł. Należy dodatkowo wskazać, że celem art. 37 § 1 p.p.s.a. jest pozostawienie w aktach sądowych sprawy wiarygodnego odpisu pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej stronę. Po prawomocnym zakończeniu postępowania, akta administracyjne są zawracane do organu podatkowego. Gdyby przyjąć tak jak chce tego skarżący, że wystarczy sam fakt, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych, to po ich odesłaniu do organu wątpliwości mogłoby budzić umocowanie pełnomocnika do reprezentowania strony – a w konsekwencji możnaby stawiać zarzut braku należytego reprezentowania strony w toku tego postępowania. Co z kolei stanowiłoby przesłankę wznowienia postępowania z art. 271 pkt. 2 p.p.s.a. Zabezpieczeniem przed taką sytuacją stanowi treść art. 49 § 1 p.p.s.a., który to daje przewodniczącemu możliwość uzupełniania lub poprawy pisma (które wskutek niezachowania warunków formalnych nie może otrzymać prawidłowego biegu) poprzez wezwanie strony do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mogąc nadać wniesionej przez pełnomocnika skardze prawidłowego biegu, zasadnie zdaniem Sądu wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie powyższego przepisu. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił wniesioną w przedmiotowej sprawie skargę, z uwagi na nie uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego odpisu. Podniesione zatem w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. należy w świetle powyższych rozważań uznać za bezzasadne. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.