I OZ 273/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-15
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony przez stronę po ponownym wysłaniu przez sąd pisma informującego o możliwości złożenia takiego wniosku, powinien zostać odrzucony jako spóźniony, jeśli strona odebrała to pismo po terminie?Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Ponowne wysłanie przez sąd pisma informującego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, mimo wcześniejszego skutecznego doręczenia w trybie fikcji prawnej, może spowodować u strony przeświadczenie, że termin na złożenie wniosku rozpoczął bieg od daty odebrania tego ponownego pisma. W takiej sytuacji, jeśli wniosek został złożony w terminie 7 dni od daty odebrania ponownego pisma, brak jest podstaw do jego odrzucenia jako spóźnionego, a strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji działania sądu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie w przedmiocie świadczeń rodzinnych, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. Twierdziła, że wysłała skargę faksem w dniu 17 kwietnia 2008 r., ale nie została ona załączona do akt. Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, uznając go za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie 7 dni od daty doręczenia pisma informującego o możliwości złożenia wniosku (fikcja doręczenia z 18 października 2008 r.). Skarżąca złożyła zażalenie, twierdząc, że termin rozpoczął bieg od daty odebrania ponownego pisma wysłanego przez sąd w dniu 22 października 2008 r.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2009 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 553/08 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 553/08 odrzucił wniosek skarżącej G. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie świadczeń rodzinnych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 10 listopada 2008 r. skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] marca 2008 r. wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku podała, że skargę przesłała faksem do organu już w dniu 17 kwietnia 2008 r., ale jej nie załączono do akt sprawy. Skarżąca wyjaśniła również, że przyczyną powyższego może być awaria sprzętu, za który ona nie ponosi winy. W niniejszej sprawie Sąd, z uwagi na twierdzenia strony, że wysłała skargę dnia 17 kwietnia 2008 r. faksem, uznał, iż siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od momentu dowiedzenia się przez skarżącą o jego uchybieniu. Skarżąca dowiedziała się ostatecznie, że nastąpiło uchybienie terminu w dniu doręczenia pisma Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej z dnia 26 września 2008 r. informujące ją o okolicznościach sprawy jak i o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. w dniu 18 października 2008 r. (dowód: kserokopia koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru z akt V/WIS-040-Sk 25/08). Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął, zatem z dniem 27 października 2008 r. Tymczasem stosowny wniosek złożony został dopiero w dniu 13 listopada 2008 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu.
Sąd przyjął, że doręczenie skarżącej pisma Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej z dnia 26 września 2008 r. nastąpiło faktycznie w dniu 18 października 2008 r., bowiem przesyłka zwierająca w/w pismo wobec niezastania adresata w mieszkaniu, została złożona w placówce pocztowej, o czym została ona dwukrotnie zawiadomiona w dniach 2 oraz 11 października 2008 r. stosownym pismem pozostawionym w skrzynce oddawczej (dowód: kopia koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru z akt V/WIS-040-Sk.25/08). Sąd uznał, że w sprawie zachowano procedurę zastępczego doręczenia, a ponowne wysłanie skarżącej tego pisma (które skarżąca odebrała w dniu 6 listopada 2008 r.) potraktowane zostało jako wysłane w celach informacyjnych.
Zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) do doręczania pism przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Przepis ten odsyła, więc do doręczania pism za pośrednictwem poczty do wydanego na podstawie art. 131 § 2 K.p.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z § 9 ust.1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. listonosz pozostawia zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce oddawczej w terminie 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata. Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w tym terminie pocztowa placówka oddawcza sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia, które listonosz doręcza adresatowi. W związku z zachowaniem wyżej opisanej procedury doręczenia oraz stosownie do treści przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesyłkę skierowaną do skarżącej Sąd uznał za doręczoną z dniem 18 października 2008 r. Skoro wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła w dniu 13 listopada 2008 r., Sąd uznał go za spóźniony i na podstawie art. 88 P.p.s.a. odrzucił.
Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła G. K. W zażaleniu wskazała, że Sąd bezpodstawnie odrzucił jej wniosek, gdyż zachowała termin na jego wniesienie. W piśmie z dnia 26 września 2008 r., pouczona została, że ma złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, co uczyniła. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zmianę postanowienia lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Uchybiony termin Sąd przywróci, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wymienione we wskazanym art. 86 P.p.s.a. oraz art. 87 P.p.s.a. Między innymi wniosek o przywrócenie uchybionego terminu musi być wniesiony w ciągu siedmiu dniu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a).
W sprawie istotną kwestią jest okoliczność od jakiej daty należy liczyć termin do złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należało, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 P.p.s.a. zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. Na podstawie ww. rozporządzenia poczta zobowiązana jest, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu, pozostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli adresat przesyłki nie zgłosi się w terminie 7 kolejnych dni od końca dnia następnego po dniu pozostawieniu zawiadomienia u adresata, to zgodnie z § 9 ust. 3 tego rozporządzenia pocztowa placówka oddawcza obowiązana jest powtórnie zawiadomić adresata o możliwości odbioru pisma, w terminie kolejnych 7 dni, licząc od końca dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia. Dopiero po powtórnym awizowaniu przesyłki pocztowej możliwe jest zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, przewidzianej w art. 73 P.p.s.a. Doręczenia przewidziane w myśl art. 73 P.p.s.a. oparte są na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo.
W sprawie bezsporną okolicznością jest, że pismo Przewodniczącego Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2008 r., którego adresatem była skarżąca pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia. Z treści pisma z dnia 26 września 2008 r. wynika, że Przewodniczący pouczył skarżącą, iż powinna ponowić swoją skargę jednocześnie załączając do niej wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia oraz że ponowienie skargi powinno nastąpić najpóźniej w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania pisma.
Jak wynika z akt sprawy mimo wcześniejszego skutecznego doręczenia skarżącej w/w pisma (w trybie art. 73 P.p.s.a.), zostało ono ponownie przesłane skarżącej w dniu 22 października 2008 r., odbiór którego skarżąca potwierdziła w dniu 6 listopada 2008 r. (k. 22 akt). Ponowne wysłanie przez Sąd pierwszej instancji pisma spowodowało u skarżącej przeświadczenie, że w dniu jego odebrania wskazany w piśmie termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg. Skoro zatem skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie siedmiu dni od daty doręczenia jej pisma z dnia 26 września 2008 r. brak było podstaw do jego odrzucenia na podstawie art. 88 P.p.s.a., bowiem skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji działania Sądu. Zatem przedmiotowy wniosek podlegać będzie merytorycznej ocenie Sądu pod względem zaistnienia bądź też nie przesłanek wskazanych w art. 86 § 1 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło