VI SA/Wa 2208/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-13
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Grażyna Śliwińska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, nawet jeśli pojazd znajdował się na "dyżurze" i nie przewoził pasażerów w momencie kontroli, a zezwolenie zostało uzyskane wkrótce po kontroli, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, co obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej. Fakt, że pojazd znajdował się na "dyżurze" lub że zezwolenie zostało uzyskane wkrótce po kontroli, nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorcy, ponieważ kluczowe jest stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia w dniu kontroli.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6000 zł na I. K. za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała, że kierowca wykonywał przewóz regularny osób bez wymaganego zezwolenia, które przedsiębiorca uzyskał dopiero po kontroli. Skarżący zarzucił, że pojazd znajdował się na "dyżurze" i nie przewoził pasażerów, a zezwolenie zostało uzyskane wkrótce po kontroli, kwestionując również ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 1, art. 18b ust 1 i ust 2, art. 20 ust 1 i 1a, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 Nr 125, poz. 874), oraz lp. 2.1, załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania I. K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. o nałożeniu na wyżej wymienionego kary pieniężnej w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż w dniu [...] października 2007 r. w miejscowości B. na dworcu PKP zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] użytkowany przez przedsiębiorcę I. K. prowadzącego działalność gospodarczą I. Kierujący pojazdem M. S. zeznał, iż wykonywał przewóz regularny osób na linii [...]. Kontrolowany pojazd posiadał widoczną tablicę kierunkową z numerem linii [...] oraz napisem [...]. W aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność kopia rozkładu jazdy.
Ponieważ podczas kontroli nie zostało okazane zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych w ramach linii [...] organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Wymagane zezwolenie przedsiębiorca uzyskał dopiero w dniu [...] października 2007 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust.1 i 1a ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy.
Nadto, organ przytoczył treść art.18b ust. 1 cyt. ustawy, określający zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym osób, a także treść art. 18b ust. 2 wymieniający obowiązujące w tym transporcie zakazy.
Stosownie do art. 92 ust. 1 omawianej ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych, czego konsekwencją jest treść 1p.2.1 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 6.000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. K., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 7, art. 10 § 1 i art. 11 kpa, oraz prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1, art. 18b ust.1 i ust 2, art. 20 ust 1 i 1a a także art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. oraz lp. 2.1 załącznika do ww. ustawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że w dniu kontroli pojazd znajdował się na tzw. "dyżurze" na parkingu przy dworcu autobusowym w B. i nie było w nim pasażerów, a zatem kierujący nie był zobowiązany do posiadania zezwolenia. W chwili kontroli toczyło się postępowanie administracyjne zakończone wydaniem w dniu [...] października 2007 r. wymaganego zezwolenia. Nadto, w ocenie skarżącego ustalenia faktyczne zostały oparte przez organ na nierozpatrzonym w pełni materiale dowodowym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Art. 18 ust. 1 ustawy stanowi, iż wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, w którym stosownie do art. 20 ust. 1 i 1a przedmiotowej ustawy określa się w szczególności:
1) warunki wykonywania przewozów;
2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;
3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.
Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.
Zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym określa art. 18b ust. 1 ustawy stanowiący m.in., iż do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym, nadto przejazd winien być wykonywany zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Natomiast w myśl art.18b ust. 2 omawianej ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym.
Sankcja za naruszenia przewidziana jest w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy stanowiącym, iż kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 zł. Zgodnie z art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik ten w poz. 1p. 2.1. za wykonywanie transportu drogowego osób bez zezwolenia wymierza karę w wysokości 6.000 zł.
W przypadku odpowiedzialności określonej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym sam fakt naruszenia prawa stanowi podstawę do zastosowania sankcji.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów o transporcie drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest, bowiem, przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia) bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary.
W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.
Na tle ustaleń dokonanych w rozpatrywanej sprawie w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organy inspekcji drogowej należało uznać za udowodnione, że prowadzący pojazd kierowca nie posiadał zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w ramach linii [...]. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, iż pojazd znajdował się na dyżurze, kontrola była przeprowadzona w czasie, gdy linia [...] zgodnie z rozkładem jazdy miała przerwę nie mogą usprawiedliwiać podjęcia wykonywania przewozów regularnych osób bez wymaganego zezwolenia. Fakt, iż skarżący zezwolenie takie otrzymał w dniu [...] października 2007 r. nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem w dniu [...] października 2007 r. a więc w dniu kontroli, zezwolenia skarżący nie posiadał.
Skoro zatem w dniu kontroli skarżący nie dysponował zezwoleniem, a zezwolenie do wykonywania tego rodzaju przewozów jest w świetle art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wymagane to skutkiem jest naruszenie powołanego przepisu, co w świetle art. 92 ust. 1 i ust. 4 cyt. ustawy obliguje organ do nałożenia na skarżącego kary, o której mowa w lp. 2.1 załącznika do tej ustawy.
Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Nałożona kara ma na celu przymuszenie przedsiębiorcy, który prowadzi działalność wymagającą zezwolenia bez uzyskania takiego zezwolenia, do zalegalizowania prowadzonej działalności i prowadzenia jej na równych prawach z innymi przedsiębiorcami przestrzegającymi obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych.
Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych, organ I instancji w piśmie informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego nie tylko powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, lecz również wezwał ją do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska. Należy zaznaczyć, iż skarżący z możliwości tej skorzystał.
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło